Một trong các nội dung được chú trọng nhất của Luật Chứng khoán do Bộ Tài chính đề xuất là sửa đổi khoản 3 Điều 12 Luật Chứng khoán theo hướng luật hóa quy định về hành vi thao túng thị trường chứng khoán từ Nghị định 156/2020/NĐ-CP.
Tăng cường giám sát xử lý nghiêm các hành vi gian lận
Luật Chứng khoán 2019 và các văn bản quy định chi tiết thi hành đã tạo khung khổ pháp lý cao nhất, tương đối đầy đủ, đồng bộ, thống nhất, điều chỉnh toàn diện hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán. Tuy vậy, với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường, Bộ Tài chính đã đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán 2019, nhằm đáp ứng yêu cầu phát sinh từ thực tiễn và kiến tạo tương lai cho sự phát triển hiệu quả, bền vững của thị trường chứng khoán, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vĩ mô.
Về sửa đổi Luật Chứng khoán, một trong các chính sách Bộ Tài chính đề xuất là tiếp tục hoàn thiện các quy định để tăng cường công tác giám sát và xử lý nghiêm các hành vi gian lận, lừa đảo trong hoạt động phát hành, chào bán chứng khoán, nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan, bảo đảm hiệu quả phòng ngừa, xử lý vi phạm trên thị trường chứng khoán.
Mục tiêu của chính sách là giải quyết vướng mắc, những tồn tại, bất cập mang tính cấp bách phát sinh trong quá trình thực hiện Luật Chứng khoán để xử lý nghiêm các hành vi gian lận, lừa đảo trong hoạt động giao dịch và phát hành, chào bán chứng khoán, nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, bảo đảm hiệu quả của công tác quản lý nhà nước và tăng cường bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, nhằm đảm bảo hoạt động TTCK lành mạnh, tuân thủ pháp luật, giữ nghiêm kỷ luật của thị trường.
Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi khoản 3 Điều 12 theo hướng luật hóa quy định về hành vi thao túng thị trường chứng khoán từ Nghị định 156/2020/NĐ-CP bao gồm cụ thể các hành vi như mua hoặc bán chứng khoán với khối lượng chi phối vào thời điểm mở cửa hoặc đóng cửa thị trường nhằm tạo ra mức giá đóng cửa hoặc giá mở cửa mới cho loại chứng khoán đó trên thị trường; đặt lệnh mua và bán cùng loại chứng khoán trong cùng ngày giao dịch hoặc thông đồng với nhau giao dịch mua, bán chứng khoán mà không dẫn đến chuyển nhượng thực sự…
Về tác động đối với hệ thống pháp luật, giải pháp chính sách không ảnh hưởng tới quyền và nghĩa vụ của công dân theo Hiến pháp; thống nhất với Luật Doanh nghiệp và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan; luật hóa quy định tại Nghị định về hành vi thao túng TTCK, bảo đảm hiệu lực pháp lý cao hơn trong xử lý hành vi thao túng TTCK, thống nhất với quy định về hành vi thao túng TTCK tại Bộ luật Hình sự.
Minh bạch trách nhiệm của các chủ thể
Bên cạnh đó, Dự luật bổ sung Điều 9a vào sau Điều 9 theo hướng quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan đến hồ sơ, tài liệu báo cáo trong hoạt động về chứng khoán và thị trường chứng khoán (tổ chức, cá nhân nộp hồ sơ hoặc tham gia vào quá trình lập hồ sơ, tài liệu báo cáo; cơ quan, tổ chức tiếp nhận hồ sơ, tài liệu báo cáo; tổ chức tư vấn hồ sơ; tổ chức kiểm toán, kiểm toán viên được chấp thuận ký báo cáo kiểm toán; doanh nghiệp thẩm định giá, thẩm định viên về giá; tổ chức bảo lãnh phat hành, các tổ chức, cá nhân ký xác nhận các tài liệu trong hồ sơ).
Đề xuất bổ sung khoản 6a vào sau khoản 6 theo hướng quy định người nội bộ của công ty đại chúng, công ty đầu tư chứng khoán đại chúng, quỹ đại chúng và người có liên quan của các đối tượng này không công bố thông tin về việc dự kiến giao dịch cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đại chúng trước khi giao dịch cho UBCKNN, Sở Giao dịch chứng khoán theo quy định của pháp luật.
Cùng với đó, dự thảo sửa đổi, bổ sung Điều 11 về nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Cụ thể, đối với công ty có vốn điều lệ đã góp trên 100 tỷ đồng thì phải có thời gian hoạt động tối thiểu 2 năm. Đối với cá nhân, bổ sung quy định phải tham gia đầu tư chứng khoán trong thời gian tối thiểu 2 năm, có tần suất giao dịch tối thiểu 10 lần mỗi quý trong 4 quý gần nhất và có thu nhập tối thiểu 1 tỷ đồng/năm trong 2 năm gần nhất.
Dự thảo cũng bổ sung thêm quy định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp gồm nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân nước ngoài; bổ sung thêm quy định nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp tham gia mua, giao dịch, chuyển nhượng trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ là tổ chức.
Đề xuất sửa đổi, bổ sung Điều 28 theo hướng bổ sung quy định về một số trường hợp hủy bỏ đợt chào bán như phát hiện đợt chào bán trái phiếu, chứng quyền có bảo đảm ra công chúng đã được niêm yết, đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch chứng khoán vi phạm quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều 27 Luật Chứng khoán; bổ sung quy định không hủy bỏ đợt chào bán...
Đề xuất bổ sung Điều 31a sau Điều 31 quy định về đỉnh chỉ, hủy bỏ đợt chào bán chứng khoán riêng lẻ tương ứng với chào bán chứng khoán ra công chúng.
Giải pháp đưa ra xử lý các vướng mắc có tính chất cấp bách từ thực tiễn như đình chỉ, hủy bỏ đợt chào bán không tuân thủ quy định pháp luật, xử lý các hành vi thao túng TTCK,… nhằm đẩy mạnh giám sát và hạn chế rủi ro trên thị trường, tăng cường tính răn đe, đảm bảo trật tự, an toàn và minh bạch thị trường. Giải pháp không làm phát sinh chi phí cho hoạt động quản lý nhà nước, không ảnh hưởng tới nguồn thu ngân sách Nhà nước.
Đối với các doanh nghiệp, giải pháp đưa ra sẽ góp phần nâng cao ý thức của doanh nghiệp trên TTCK, phòng ngừa các hành vi gian lận, lừa đảo trong hoạt động phát hành, chào bán chứng khoán; tăng cường trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan trên TTCK.
Trung Anh