Tăng trưởng tín dụng duy trì ổn định, chất lượng tài sản dần phục hồi, nguồn cung bất động sản phong phú và sự gia tăng trở lại của thu nhập ngoài lãi... là những yếu tố được kỳ vọng sẽ thúc đẩy hiệu quả hoạt động của các ngân hàng trong năm 2025.
Lợi nhuận ngân hàng kỳ vọng tăng 17,4%
Trong báo cáo triển vọng ngành ngân hàng 2025, Chứng khoán SSI dự đoán rằng chất lượng tài sản sẽ dần cải thiện, trở thành điểm sáng chung của ngành trong năm tới.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định cạnh tranh gay gắt, đặc biệt giữa các ngân hàng thương mại cổ phần, vẫn sẽ tiếp diễn trong năm 2025. SSI cũng lưu ý rằng lãi suất huy động đang có xu hướng tăng sau khi giảm xuống mức thấp kỷ lục, dẫn đến chi phí vốn gia tăng.
Điều này đặt áp lực lớn lên biên lãi ròng (NIM) của các ngân hàng thương mại cổ phần, trong khi các ngân hàng thương mại nhà nước có thể ghi nhận NIM tăng nhẹ.
Theo báo cáo của SSI, NIM toàn ngành ngân hàng đã giảm 0,22 điểm % xuống còn 3,47% trong quý III/2024, chủ yếu do lãi suất huy động tăng và sự cạnh tranh quyết liệt giữa các ngân hàng.
SSI dự báo NIM sẽ tiếp tục chịu áp lực trong quý IV/2024, ước tính đạt mức trung bình 3,48% cho cả năm 2024, giảm 0,07 điểm % so với cùng kỳ năm trước.
Bước sang năm 2025, chính sách tiền tệ dự kiến sẽ duy trì sự linh hoạt, đồng thời theo dõi sát sao áp lực tỷ giá hối đoái.
Lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng được dự báo tăng nhẹ, khiến chi phí vốn tăng thêm 0,17 điểm %. SSI dự đoán NIM của ngành sẽ duy trì ổn định ở mức 3,48%, với sự khác biệt rõ rệt: NIM của các ngân hàng quốc doanh tăng lên 2,77% (tăng 0,05 điểm %), trong khi NIM của các ngân hàng thương mại cổ phần giảm xuống 4,24% (giảm 0,07 điểm %).
SSI vẫn giữ cái nhìn tích cực đối với ngành ngân hàng, dự báo lợi nhuận trước thuế của ngành sẽ tăng trưởng 17,4% so với cùng kỳ trong năm 2025.
Tăng trưởng tín dụng dự kiến đạt 16%
Trong bối cảnh kinh tế vĩ mô được kỳ vọng cải thiện vào năm 2025, SSI dự báo tăng trưởng tín dụng sẽ đạt 16% trong năm này. Tiềm năng tăng trưởng chủ yếu đến từ các ngành công nghệ thương mại, sản xuất và các doanh nghiệp FDI.
Ngoài ra, nhu cầu tín dụng được dự báo phục hồi mạnh mẽ ở các lĩnh vực xây dựng và bất động sản, đặc biệt tại khu vực phía Bắc. Sự phục hồi của thị trường bất động sản dự kiến sẽ kích thích dòng vốn đổ vào TP.HCM từ quý IV/2024.
Theo báo cáo của SSI, nguồn cung bất động sản tại Hà Nội dự kiến có 8 dự án mới mở bán trong quý IV/2024 và năm 2025. TP.HCM dự kiến có 3 dự án, trong khi các tỉnh khác sẽ có thêm 10 dự án.
Trước đó, trong quý III/2024, lãi suất thấp đã tạo điều kiện cho người mua tiếp cận nguồn vốn, giúp số lượng căn hộ mới mở bán tại Hà Nội đạt 18.800 căn, tăng 292% so với cùng kỳ.
SSI đặt ra kịch bản tăng trưởng GDP năm 2025 đạt khoảng 7,0%, tương đương năm 2024, với tín dụng cho bất động sản tăng 16%, trong khi tín dụng mua nhà tăng 4,6% so với đầu năm.
Với nguồn cung lớn hơn và lãi suất vay mua nhà dự kiến duy trì ở mức thấp, SSI kỳ vọng phân khúc cá nhân sẽ phục hồi, đặc biệt khi Chính phủ nỗ lực giải quyết các vướng mắc pháp lý liên quan đến dự án bất động sản.
Tính đến tháng 11/2024, lãi suất vay mua nhà sau ưu đãi tại ngân hàng quốc doanh dao động từ 8,7%-9%, tại ngân hàng cổ phần từ 10%-11,7%, và tại ngân hàng nước ngoài từ 8,8%-9%.
Nợ xấu giảm và kỳ vọng năm 2025
SSI dự báo tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng giảm xuống 1,9% cuối năm 2024, nhờ các biện pháp đẩy mạnh xử lý nợ xấu. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu vẫn cần theo dõi chặt chẽ, do hiện ở mức 2% (quý III/2024), tập trung ở các ngành như vật liệu xây dựng, xây dựng, bất động sản, thương mại và sản xuất.
Dù các ngân hàng đã tích cực xử lý nợ, khả năng thanh toán của nhiều khách hàng còn yếu, ảnh hưởng đến việc thu hồi nợ. Dự báo chi phí tín dụng sẽ giảm xuống 1,28% năm 2024 nhờ chính sách hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ.
SSI kỳ vọng với quyết tâm giải quyết các vấn đề pháp lý của Chính phủ, nhiều dự án bất động sản chưa hoàn thiện có thể được tái khởi động vào năm 2025, góp phần giúp ngân hàng thu hồi nợ từ người mua nhà.
Tuy nhiên, dòng tiền của chủ đầu tư và niềm tin của người mua vẫn là yếu tố then chốt. Nếu chủ đầu tư không hoàn thành dự án đúng tiến độ, nợ xấu có thể gia tăng, đặc biệt trong nhóm khách hàng cá nhân.
Kịch bản cơ sở dự báo thị trường bất động sản phía Bắc phục hồi mạnh vào năm 2025, nhờ các dự án mới tại miền Nam, qua đó cải thiện tâm lý thị trường và thu hút dòng vốn đầu tư. Tỷ lệ nợ xấu được kỳ vọng giảm còn 1,78% vào nửa cuối năm 2025.
Thu nhập ngoài lãi tiếp tục đà phục hồi
Trong 9 tháng đầu năm 2024, các ngân hàng đã tích cực xử lý nợ xấu trong bối cảnh thị trường bất động sản dần khởi sắc. Kết quả, thu nhập ngoài lãi tăng 11,8% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ thu hồi nợ xấu tăng mạnh 65,7% và lãi từ kinh doanh ngoại hối tăng 12,6%. Theo báo cáo của SSI, thu nhập từ nợ xấu dự kiến sẽ tiếp tục cải thiện trong năm 2025.
Các chuyên gia SSI nhận định, sự tăng giá của đồng USD so với VND trong nửa đầu năm 2024 đã giúp thu nhập từ giao dịch ngoại hối của các ngân hàng tăng 50,6% so với cùng kỳ.
Tuy nhiên, mức tăng này giảm 39,5% trong quý III/2024 khi đồng USD suy yếu do kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất. SSI dự báo thu nhập từ giao dịch ngoại hối sẽ phục hồi trở lại trong quý IV/2024 nhờ tỷ giá hối đoái được cải thiện.
Ngược lại, lợi nhuận từ giao dịch trái phiếu chính phủ được đánh giá khó có thể duy trì ở mức cao như năm 2023, khi lĩnh vực này từng đóng góp 12.100 tỷ đồng, chiếm 2,4% tổng thu nhập hoạt động. Đến cuối tháng 9/2024, thu nhập từ trái phiếu chính phủ đã giảm khoảng 20%.
Bên cạnh đó, thu nhập từ phí cũng giảm nhẹ 0,4% tính đến hết tháng 9/2024, do ảnh hưởng của các quy định mới về thư tín dụng. Các chuyên gia SSI dự đoán chỉ tiêu này có thể tiếp tục sụt giảm trong quý IV/2024.
Thanh Cao