Người tiêu dùng Mỹ đã và đang duy trì vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nền kinh tế, với sự gia tăng chi tiêu tại các cửa hàng bán lẻ trong tháng 9 vừa qua, khi tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp, thu nhập ổn định và giá trị chứng khoán cũng như bất động sản tăng, bất chấp áp lực từ giá cả tăng cao.
Số liệu mới nhất cho thấy doanh số bán lẻ tháng 9 tăng 0,4% so với tháng 8, đánh dấu chuỗi tăng trưởng 3 tháng liên tiếp. Mức tăng này khá ấn tượng nếu so với con số 0,1% của tháng trước đó. Khi xem xét kỹ từng ngành hàng (đã điều chỉnh theo mùa vụ), ta thấy người dân Mỹ vẫn mạnh tay chi tiêu ở hầu hết các lĩnh vực.
Đáng chú ý nhất là các cửa hàng chuyên doanh với mức tăng 4%. Ngành thời trang cũng khá sôi động khi tăng 1,5%, trong khi mỹ phẩm và các sản phẩm chăm sóc cá nhân tăng 1,1%. Điều này cho thấy người tiêu dùng đang rất tự tin về tài chính của mình – họ không chỉ chi tiêu cho những thứ cần thiết mà còn sẵn sàng “chơi” những món xa xỉ hơn.
Tuy nhiên, không phải tất cả các ngành đều được hưởng lợi từ sự tăng trưởng này. Ngành điện tử và đồ gia dụng đã giảm đáng kể 3,3% so với tháng 8. Đồng thời, chi tiêu tại các trạm xăng cũng giảm 1,6%, chủ yếu do xăng dầu hạ giá.
Một trong những yếu tố quan trọng góp phần thúc đẩy chi tiêu của người tiêu dùng là xu hướng giảm dần của lạm phát. Từ đỉnh điểm 9,1% vào tháng 6/2022, đến tháng 9/2024, tỷ lệ lạm phát đã giảm xuống chỉ còn 2,4% so với cùng kỳ năm trước. Con số này chỉ nhỉnh hơn một chút so với mục tiêu 2% của Fed, cho thấy tình trạng lạm phát - vốn từng là mối lo ngại hàng đầu - đã được kiểm soát hiệu quả. Mức giá ổn định đã giúp người tiêu dùng tiết kiệm được chi phí, từ đó duy trì và thậm chí cải thiện sức mua của họ.
Tăng trưởng kinh tế không mang lại lợi ích đồng đều cho mọi tầng lớp. Nghiên cứu của Fed cho thấy phần lớn sự gia tăng chi tiêu chủ yếu đến từ người Mỹ thu nhập trung bình và cao. Ngược lại, nhiều hộ gia đình thu nhập thấp hơn gặp khó khăn do giá cả và lãi suất tăng cao và mức tăng chi tiêu ít hơn nhiều.
Theo ghi nhận của Fed, mức chi tiêu tiêu dùng của người thu nhập thấp giảm, đánh dấu sự thay đổi so với thời kỳ trước đại dịch. Trước khi xảy ra dịch bệnh, chi tiêu bán lẻ tăng đều cho mọi nhóm thu nhập. Nhưng trong ba năm qua, nhóm thu nhập trung bình và cao đã tăng mạnh hơn. Tính đến tháng 8/2024, chi tiêu của các hộ gia đình có thu nhập cao (trên 100.000 USD) tăng gần 17% so với tháng 1/2018. Đối với nhóm thu nhập trung bình ( 60.000-100.000 USD), chi tiêu tăng 13,3%, trong khi nhóm thu nhập thấp (dưới 60.000 USD) chỉ tăng 7,9% và thậm chí giảm trong giai đoạn từ giữa năm 2021 đến giữa năm 2023.
Triển vọng cho mùa mua sắm cuối năm cũng rất hứa hẹn. Hiệp hội Bán lẻ Quốc gia Mỹ (NRF) dự báo rằng chi tiêu của người tiêu dùng trong tháng 11 và 12 sẽ tăng từ 2,5% đến 3,5% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn một chút so với mức tăng 3,9% của năm 2023.
Các nhà bán lẻ đang có những sự chuẩn bị sớm cho mùa mua sắm bận rộn năm nay. Nhà bán lẻ đồ trang trí ngày lễ Balsam Hill đang trưng bày hàng hóa và đưa ra chương trình tiếp thị sớm hơn từ tháng 9. Giám đốc điều hành Mac Harman của công ty, cho biết doanh số bán đồ trang trí ngày lễ đã tăng đột biến vào giữa tháng 9, sớm hơn một tháng so với năm ngoái.
Nhà bán lẻ đồ thủ công Michaels cho biết đã xây dựng cửa hàng bán đồ trang trí ngày lễ Sprinkle Shop ngay từ bây giờ, sớm hơn gần một tháng. Họ cũng đang trưng bày các sản phẩm tự làm (DIY) sớm hơn ba tuần so với thông thường vì một số khách hàng của họ dường như muốn tiết kiệm tiền bằng cách tự làm quà tặng.
Sự thay đổi này cho thấy các doanh nghiệp đang cố gắng thu hút người mua sắm trong bối cảnh thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức.
Như vậy, mặc dù vẫn còn nhiều bất ổn về chính sách và khả năng duy trì tăng trưởng, chi tiêu của người dân Mỹ, đặc biệt là những nhóm thu nhập cao và trung bình, vẫn đang đóng vai trò quyết định trong việc thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Thùy Linh