Tai nạn ở thuỷ điện Tả Páo Hồ 1A: Lao động nghèo - ai bảo vệ họ?

Người nghèo có thể chấp nhận làm việc nặng nhọc để đổi lấy cơm áo, nhưng họ không nên phải trả giá bằng tính mạng.

Vụ sạt lở đất tại công trình thủy điện Tả Páo Hồ 1A (Lai Châu) khiến 5 người thiệt mạng, trong đó có hai cặp mẹ con - là chị em ruột. Họ đều là người dân tộc Dao, nghèo khó, làm thuê ở công trường để nuôi con và kiếm sống. Tai nạn thương tâm này không chỉ là nỗi đau cá nhân, mà còn là hồi chuông cảnh tỉnh về tình trạng coi nhẹ an toàn lao động ở các công trình lớn, nơi người nghèo trở thành nạn nhân thầm lặng.

Mưu sinh nơi rìa vực

Không hợp đồng, không bảo hộ đúng chuẩn, không đánh giá địa chất kỹ lưỡng - những người công nhân ở thủy điện Tả Páo Hồ 1A đã làm việc trong điều kiện tạm bợ và nguy hiểm. Họ làm việc giữa lòng núi, ven suối, với hy vọng mang về vài triệu đồng sau mỗi tháng. Nhưng đổi lại, có người mất cả mạng sống.

Trong vụ sạt lở hôm 16/5, bốn nạn nhân là hai cặp mẹ con - người mẹ là chị em ruột, hai em nhỏ còn chưa đến tuổi trưởng thành. Họ sống tại xã Sì Lở Lầu, một trong những nơi khó khăn nhất của huyện Phong Thổ, Lai Châu. Không đất đai, không việc làm ổn định, họ tìm đến công trường thủy điện như lựa chọn cuối cùng để sinh tồn. Và rồi chính nơi ấy đã chôn vùi họ dưới lớp đất đá lạnh lẽo.

Lao động nghèo - ai bảo vệ họ?

Những người nghèo ở vùng cao gần như không được đào tạo kỹ năng nghề, càng không có hiểu biết đầy đủ về quyền lợi lao động. Nhiều người làm việc "miệng", không hợp đồng, không bảo hiểm. Khi tai nạn xảy ra, việc đòi hỏi trách nhiệm từ phía chủ đầu tư hay đơn vị thi công trở nên mù mờ.

Nhà thầu - Công ty CP Đầu tư Xây dựng Dũng Phúc Lộc - đã khởi công dự án từ năm 2023. Nhưng công trình có được kiểm tra kỹ về địa chất, đánh giá rủi ro? Có quy trình đảm bảo an toàn lao động không? Và quan trọng hơn, ai chịu trách nhiệm khi có người chết?

Câu trả lời thường là sự im lặng, trong khi nạn nhân chủ yếu là người nghèo - những người vốn ít tiếng nói nhất trong xã hội.

Không thể để mạng người rẻ mạt như đất đá

Một vụ tai nạn lao động nghiêm trọng ở nơi vùng cao, năm người chết, trong đó có trẻ em - điều này đáng lẽ phải gây chấn động dư luận. Nhưng thực tế, nó chỉ là một trong hàng loạt vụ việc tương tự đã từng xảy ra tại các công trình xây dựng ở miền núi, đặc biệt là các dự án thủy điện.

Chúng ta không thể tiếp tục nhắm mắt làm ngơ trước thực trạng coi nhẹ sinh mạng người lao động. Công trình thủy điện không thể phát triển bằng nước mắt và máu của người dân bản địa. Mọi dự án cần được kiểm tra chặt chẽ về điều kiện thi công, giám sát an toàn lao động và thực thi trách nhiệm xã hội.

Người nghèo có thể chấp nhận làm việc nặng nhọc để đổi lấy cơm áo, nhưng họ không nên phải trả giá bằng tính mạng. Tai nạn ở thuỷ điện Tả Páo Hồ 1A không phải là "sự cố bất ngờ", mà là hậu quả của sự buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm và cả sự thờ ơ với thân phận người lao động.

Chừng nào còn để cái nghèo đồng nghĩa với nguy hiểm, cái chết sẽ còn rình rập nơi những công trường vắng bóng giám sát – và những người nghèo sẽ tiếp tục là kẻ chịu thiệt thòi nhất.

Đình Sáng