Báo cáo mới nhất của S&P Global cho thấy tốc độ tăng trưởng fintech của châu Á có thể chậm lại vào năm 2023, nhưng các nền kinh tế nhỏ và mới nổi sẽ giữ cho khu vực này ổn định.
Sự ra đời theo cấp số nhân của các công ty công nghệ tài chính (fintech) đã phát triển mạnh mẽ trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp chỉ có thể tồn tại được trong thời gian quá ngắn khi không vượt qua được những rào cản công nghệ thực sự của ngành tài chính.
Mục tiêu cho fintech đã trở nên quá quen thuộc khi nguồn tài trợ cho lĩnh vực này trên toàn cầu đã sụt giảm vào năm ngoái. Trong một báo cáo của S&P Global Market Intelligence, tài trợ cho các công ty fintech đã giảm xuống còn 63 tỷ USD.
Trong quý cuối cùng của năm 2022, chỉ có 599 vòng quay trị giá 8 tỷ USD được ghi nhận. Con số này thấp hơn 4,5 lần so với 26 tỷ USD của năm 2021.
S&P Global cho biết năm 2022 đầy thách thức đối với môi trường vĩ mô, điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý của các nhà đầu tư mạo hiểm và các công ty khởi nghiệp.
Các nhà đầu tư mạo hiểm có thể quan tâm đến việc chuyển đổi sang các nền kinh tế ít dân cư hơn trên toàn thế giới, đặc biệt là ở những khu vực mà hệ thống tài chính truyền thống khan hiếm hoặc kém phát triển.
Những nhà đầu tư này cung cấp vốn cho các công ty trẻ thường đang trong giai đoạn phát triển ban đầu và chưa đạt đến mức có thể tiếp cận các hình thức tài trợ truyền thống, chẳng hạn như khoản vay ngân hàng hoặc chào bán công khai.
Ở những khu vực này, các mô hình công nghệ tài chính như: điều phối thanh toán, thanh toán xuyên biên giới, mạng quét và tài trợ doanh thu có thể mang lại cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư mạo hiểm.
Hơn nữa, những người chơi phần mềm trung gian tham gia vào lĩnh vực tài chính nhúng cũng có thể được coi là những khoản đầu tư an toàn và đầy hứa hẹn trong những bối cảnh như vậy.
Tiềm năng lớn
Theo S&P Global, vào năm 2022, châu Á - Thái Bình Dương (APAC) chứng kiến nguồn tài trợ cho công nghệ tài chính giảm 19%, với khoản đầu tư được ghi nhận là 5,68 tỷ USD.
Tuy nhiên, hiện tượng toàn cầu này không làm nhụt chí những người kiên trì.
Tương tự, kết quả từ một cuộc khảo sát cho thấy quan hệ đối tác fintech là cần thiết đối với các ngân hàng ở khu vực APAC và các tổ chức tài chính (FI) khác.
Kết quả trong một nghiên cứu chung giữa Finastra và East & Partners ở Singapore, cho thấy 87% các thực thể này tin tưởng vào mối quan hệ đồng minh với fintech. Những người lạc quan quan tâm đến việc kết nối với trung bình bốn fintech trong năm hoặc lâu hơn.
Trong số các lý do tại sao các ngân hàng và tổ chức tài chính đang hấp thụ các công nghệ này bao gồm giảm chi phí hoạt động, tích hợp công nghệ hiện đại và nâng cấp các hệ thống nội bộ hiện có của họ.
Chia sẻ với Asian Banking and Finance, người đứng đầu bộ phận cho vay doanh nghiệp tại Finastra, bà Veena Rao, cho rằng các ngân hàng và tổ chức tài chính đang gặp phải khoảng cách về công nghệ trong việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Theo bà Rao “tốc độ mà các ngân hàng có thể phát triển, tung ra và áp dụng các sản phẩm mới hỗ trợ công nghệ nội bộ không đủ nhanh để đáp ứng những kỳ vọng luôn thay đổi của khách hàng”. Đồng thời, bà Rao cũng cho rằng: “Việc hợp tác với các fintech có chuyên môn phù hợp để đổi mới với các tổ chức tài chính sẽ cho phép các tổ chức tài chính điều phối các nỗ lực số hóa của họ trên các chức năng khác nhau ở cả quy mô và tốc độ”.
Kẻ từ tháng 4/2023 trở về trước, hơn một nửa số người được hỏi ở châu Á - Thái Bình Dương (chiếm 54%) đã số hóa các quy trình tiếp xúc với khách hàng của họ, vượt qua mức trung bình toàn cầu là 47% và đứng thứ hai sau châu Âu (73%).
Đáng chú ý, tỷ lệ người trả lời ở APAC cao hơn (chiếm 26%) khi họ cảm thấy mình đang dẫn đầu trong hành trình kỹ thuật số so với mức trung bình toàn cầu (19%), nhưng tỷ lệ tương tự ở APAC (34%) và toàn cầu (33%) tin rằng họ chậm hơn một năm.
Dù vậy, báo cáo của S&P Global vẫn tin rằng “nguồn vốn fintech toàn cầu được dự đoán sẽ thiết lập lại vào năm 2023”, Đông Nam Á, đặc biệt là Singapore, Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Philippines đã “nổi lên” là trung tâm thứ tư được các nhà đầu tư mạo hiểm fintech xác định.
Cỏ không xanh hơn ở phía bên kia
Mặc dù vậy, theo bà Rao: “các tổ chức tài chính có thể làm nhiều hơn để củng cố cơ sở hạ tầng quyền riêng tư và bảo mật dữ liệu khách hàng của họ, một lĩnh vực mà fintech cũng có thể tham gia”.
Bà Rao nói thêm, rằng việc khách hàng ngày càng phụ thuộc vào các dịch vụ kỹ thuật số đã thu hút các thực thể có mục đích xấu kích hoạt các cuộc tấn công mạng, dẫn đến mặt trái của fintech.
“Các ví dụ gần đây bao gồm cuộc tấn công ransomware vào ngân hàng trung ương Indonesia vào tháng 1 năm 2022 và vi phạm dữ liệu tại Ngân hàng Dự trữ New Zealand. Vi phạm dữ liệu, cơ sở hạ tầng bảo mật lỏng lẻo và khung quản lý rủi ro kém có thể dẫn đến tổn thất tiền tệ trực tiếp, tổn hại danh tiếng và làm giảm hồ sơ tín dụng của các tổ chức tài chính”, bà Rao cảnh báo.
Tuy nhiên, bối cảnh không gian mạng lĩnh vực này rộng lớn đến mức các thị trường phải đối phó với nhiều lớp khó khăn khác nhau.
Trung Quốc đại lục và Úc có số lượng fintech được giao dịch công khai lớn nhất trong khu vực APAC, nhưng tại Trung Quốc, lĩnh vực fintech đang gặp phải những thách thức về quy định pháp lý.
Theo các nhà phân tích, tại Trung Quốc, tốc độ tăng trưởng thanh toán đang thực sự chậm lại và giống như ở các thị trường trưởng thành khác. Mặc dù rất nhiều fintech ở Trung Quốc đã tồn tại hơn một thập kỷ nay, nhưng so với điểm tương đồng chung ở các thị trường trưởng thành đã không còn như mọi người nghĩ.
Một điểm khác đáng chú ý là chính quyền Trung Quốc đã có sự siết chặt vốn đầu tư mạo hiểm, điều này đã phần nào làm giảm nguồn cung của fintech tư nhân. Nhưng Trung Quốc có một số fintech đang thực sự chờ đợi thời điểm thích hợp để ra mắt công chúng, điều mà chúng ta có thể đặt kỳ vọng.
Tuy nhiên, những yếu tố thuận lợi cho fintech ở APAC bao gồm khả năng phục hồi của fintech ở Trung Quốc, sự gia tăng của thanh toán theo thời gian thực và tiến trình của fintech hướng tới khả năng sinh lời.
Các chuyên gia tại S&P Global, tin rằng năm 2023 sẽ là một năm im ắng trừ khi chúng tôi thấy các cơ sở tài trợ thực sự khổng lồ liên quan đến hàng tỷ USD từ các fintech tư nhân lớn, đặc biệt là từ Trung Quốc, nơi các công ty vốn đã rất im ắng trong thời gian qua.
Thái Đạt