Tính đến ngày 21/12/2022, huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 5,99% (cùng thời kỳ năm 2021 tăng 7,73%); tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế đạt 12,87% (cùng thời kỳ năm 2021 tăng 12,53%). Do đó, năm 2023, các ngân hàng sẽ tiếp tục chịu áp lực thanh khoản trong bối cảnh lãi suất tăng cao nhưng huy động vốn vẫn tăng khá dè dặt.
Áp lực thanh khoản "đè nặng" ngành ngân hàng
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê công bố hôm nay 29/12, thị trường bảo hiểm, doanh thu phí toàn thị trường bảo hiểm quý IV/2022 ước tính tăng 15,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực nhân thọ tăng 15,6%, lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ tăng 16,4%. Tính chung năm 2022, doanh thu phí toàn thị trường bảo hiểm tăng 16,2% so với năm trước, trong đó doanh thu phí bảo hiểm lĩnh vực nhân thọ tăng 15,8%; lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ tăng 17,3%.
Với thị trường cổ phiếu, lũy kế từ đầu năm đến tháng 12/2022, giá trị giao dịch bình quân trên thị trường cổ phiếu đạt 20.410 tỷ đồng/phiên, giảm 23,3% so với bình quân năm trước; giá trị giao dịch bình quân trên thị trường trái phiếu đạt 7.737 tỷ đồng/phiên, giảm 32,2%; khối lượng giao dịch bình quân trên thị trường chứng khoán phái sinh của sản phẩm hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30 đạt 270.484 hợp đồng/phiên, tăng 43%.
Đối với thị trường vàng, chỉ số giá vàng tháng 12/2022 tăng 0,45% so với tháng trước; tăng 4,16% so với cùng kỳ năm 2021; bình quân năm 2022 tăng 5,74% so với năm trước. Tại thị trường ngoại hối, chỉ số giá USD tháng 12/2022 giảm 2,6% so với tháng trước và tăng 5% so với cùng kỳ năm 2021; bình quân năm 2022 tăng 2,09% so với năm trước.
Cũng trong năm 2022, tổng thu ngân sách Nhà nước ước đạt 1.784,8 nghìn tỷ đồng, bằng 126,4% dự toán năm và tăng 13,8% so với năm trước. Trong khi đó, chi lại khá ít, cụ thể, tổng chi ngân sách Nhà nước ước đạt 1.562,3 nghìn tỷ đồng, bằng 87,5% dự toán năm và tăng 8,1% so với năm trước.
Huy động vốn của các tổ chức tín dụng trong năm 2022 tăng 5,99% (cùng thời kỳ năm 2021 tăng 7,73%). (Ảnh minh họa)
Cũng theo thông tin từ Tổng cục Thống kê, tính đến ngày 21/12/2022, tổng phương tiện thanh toán tăng 3,85% so với cuối năm 2021 (cùng thời kỳ năm 2021 tăng 8,31%); huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 5,99% (cùng thời kỳ năm 2021 tăng 7,73%); tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế đạt 12,87% (cùng thời kỳ năm 2021 tăng 12,53%).
Điều này phần nào cho thấy đầu năm 2023, các ngân hàng sẽ tiếp tục chịu áp lực thanh khoản trong bối cảnh lãi suất tăng cao nhưng huy động vốn vẫn tăng khá dè dặt.
Con số này khá tương đồng với báo cáo trước đó của Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Theo đó, thông tin tại họp báo triển khai nhiệm vụ của ngành Ngân hàng năm 2023 được Ngân hàng Nhà nước tổ chức mới đây, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú cho biết, tăng trưởng tín dụng tính đến ngày hôm nay đạt khoảng 13%. Trong khi đó, huy động vốn chỉ tăng 6%.
Như vậy, room tín dụng năm nay vẫn dư thừa 1% (chưa kể room tín dụng được nới thêm). Lý giải về việc nới room tín dụng thêm 1,5-2%, Phó Thống đốc cho biết, việc nới room không phải chỉ vì sức ép của doanh nghiệp mà chủ yếu do sức ép của tình hình kinh tế thế giới vào Việt Nam giảm bớt, các chỉ tiêu lớn về vĩ mô (lạm phát, tỷ giá, thanh khoản)… đảm bảo, giúp NHNN yên tâm nới thêm room tín dụng.
“Điều hành chính sách tiền tệ không phải năm nào chỉ biết năm đó mà phải tính toán cho độ trễ dài hạn 2-3 năm nên việc đưa ra hạn mức tín dụng phải thận trọng”, Phó Thống đốc cho biết.
NHNN cân nhắc thận trọng chỉ tiêu tín dụng năm 2023
Về cơ chế điều hành tín dụng, ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN cho hay, mặc dù lạm phát của Việt Nam năm nay khả năng dưới 4% nhưng lạm phát lõi cơ bản thì tăng nhanh và đang ở mức đáng quan ngại.
Cụ thể, lạm phát lõi tháng 1/2022 chỉ tăng 0,66% nhưng tháng 11 đã tăng hơn 4,82% và tháng 12 này có thể tăng hơn 5%. Đây là mức tăng cao nhất 10 năm qua, gây sức ép lớn với điều hành chính sách tiền tệ năm 2023. Thêm vào đó, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn (tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm nay chiếm gần 190% GDP), tác động của kinh tế thế giới với Việt Nam rất mạnh trong khi Fed dự kiến vẫn tăng lãi suất năm 2023 và duy trì mặt bằng lãi suất cao cho đến năm 2024.
“Với nền kinh tế có độ mở cao như vậy, áp lực lên tỷ giá rất lớn. Chính vì vậy, chỉ tiêu tín dụng năm 2023 được NHNN cân nhắc thận trọng. Quan điểm xuyên suốt của NHNN là cung ứng vốn đầy đủ, kịp thười cho nền kinh tế nhưng không chủ quan với lạm phát”, ông Quang khẳng định.
Theo NHNN, Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia có tỷ lệ đòn bẩy tín dụng cao nhất thế giới (tỷ lệ dư nợ tín dụng/GDP lên tới 124%). Với tốc độ tăng trưởng tín dụng trên 12%/năm kéo dài thời gian tới thì tín dụng luôn tăng trưởng gấp đôi GDP, khiến tỷ lệ đòn bẩy tín dụng càng tăng cao, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống ngân hàng.
Với vấn đề tín dụng năm 2022, bà Hà Thu Giang, Phó Vụ trưởng phụ trách Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước) cho biết, cơ cấu tín dụng tiếp tục tập trung vốn cho lĩnh vực sản xuất kinh doanh, tín dụng đối với các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro (đầu tư trái phiếu doanh nghiệp, đầu tư, kinh doanh chứng khoán, bất động sản…) được kiểm soát, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân tiếp cận tín dụng ngân hàng.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú phát biểu.
Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho biết, năm 2023, kinh tế thế giới dự kiến sẽ tiếp tục phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Kinh tế trong nước thời gian tới đối mặt với thuận lợi và thách thức đan xen.
NHNN tiếp tục điều hành tăng trưởng tín dụng hợp lý phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, góp phần kiểm soát lạm phát, hỗ trợ phục hồi và tăng trưởng kinh tế; tập trung vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nhất là các lĩnh vực ưu tiên; kiểm soát tín dụng vào lĩnh vực rủi ro, nâng cao chất lượng tín dụng; đẩy mạnh triển khai các nhiệm vụ của ngành ngân hàng tại Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, các Chương trình mục tiêu quốc gia.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng triển khai quyết liệt Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025”. Trong số đó, đẩy mạnh xử lý nợ xấu; tăng cường thanh tra và nâng cao hiệu quả giám sát an toàn vĩ mô và vi mô; nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý đối với các tô chức tín dụng...
Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung khuôn khổ pháp lý, cơ chế, chính sách về tiền tệ, hoạt động ngân hàng, bảo đảm thị trường tiền tệ, ngân hàng hoạt động an toàn, lành mạnh, thông suốt, bền vững.
Ngoài ra, tiếp tục triển khai các giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số hoạt động ngân hàng để áp dụng các mô hình kinh doanh mới và cung ứng các sản phẩm, dịch vụ công nghệ tiện ích, an toàn đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp; đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống công nghệ thông tin trong ngành ngân hàng, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng..
Phong Anh