Đến thời điểm này, tình hình cung ứng lúa gạo tại các tỉnh Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) đang gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid -19. Những vướng mắc trong thu hoạch, tiêu thụ, vận chuyển lúa vụ Hè Thu ở vùng ĐBSCL đang được Bộ NN&PTNTtích cực tháo gỡ.
Vựa lúa miền Tây gặp khó trong tiêu thụ
Theo Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, vụ lúa Hè Thu năm 2021 toàn vùng đã thu hoạch hơn 850.000 hecta trong tổng số hơn 1,5 triệu hecta lúa Hè Thu, sản lượng bình quân ước đạt 5,7 tấn/hecta và vụ lúa Hè Thu này với sản lượng ước đạt khoảng 8,7 triệu tấn.
Chuỗi cung ứng lúa gạo tại ĐBSCL gặp khó
Đến nay, đã qua đỉnh thu hoạch vụ Hè Thu. Tiêu biểu với 3 tỉnh An Giang, Kiên Giang và Đồng Tháp, sản lượng còn lại lần lượt khoảng 600 nghìn tấn, 480 nghìn tấn và 430 nghìn tấn. Phần của trà đầu với trà giữa của vụ đã thu hoạch ổn định và bán với giá tương đối chất nhập được.
Doanh nghiệp và nhà máy chế biến phải thực hiện giãn xã hội, thực hiện “3 tại chỗ”, năng lực sản xuất giảm khiến giá lúa giảm trong 2 tuần gần đây. Bên cạnh đó, khi tỉnh làm việc với doanh nghiệp, hầu hết các doanh nghiệp có cam kết đăng ký mua lúa cho nông dân song họ vẫn còn tâm lý chờ đợi, chờ cho giá xuống thấp, bắt đáy để có hiệu quả lợi nhuận cao hơn.
Trong toàn chuỗi sản xuất lúa gạo gặp rất nhiều khó khăn. Trong đó, với người nông dân, các tổ thu hoạch lúa gặp khó khi phải thực hiện nhiều công tác liên quan như việc ra đồng phải test COVID-19, khó khăn trong quản lý thu hoạch. Đồng thời, phương tiện vận chuyển của thương lái trong tỉnh và ngoài tỉnh cũng gặp khó.
Giá lúa cũng giảm, do doanh nghiệp thì gặp nhiều trở ngại khi phải vật lộn với phương án phòng, chống dịch, lượng gạo tồn kho lớn, không mặn mà với việc thu mua lúa gạo: OM 18 5.500 - 5.800 đồng/kg; nếp tươi Long An 4.500-4.600 đồng/kg; nếp vỏ (tươi)- 3 tháng rưỡi 4.200 - 4.450 đồng/kg; IR 50404 giá 4.500 - 4.700 đồng/kg; Đài thơm 8 giá 5.700 - 5.800 đồng/kg; OM 5451giá 5.000 - 5.200 đồng/kg; OM 6976 giá 5.100 - 5.300 đồng/kg; Nàng Hoa 9 giá 6.000 - 6.100 đồng/kg; Lúa Nhật giá 7.500 - 7.600 đồng/kg; Nàng Nhen khô 11.500 - 12.000 đồng/kg. Tại một số tỉnh khác, giá lúa cũng ở mức còn thấp. Chẳng hạn lúa tươi OM 5451 từ 5.300-5.500 đồng/kg, giống OM 18 có giá 5.600-5.900 đồng/kg, còn lúa IR 50404 có giá 5.300-5.400 đồng/kg, tùy theo chất lượng lúa.
Bên cạnh đó, việc cảng Cát Lái đang bị phong tỏa, do vậy hàng hóa đang dồn về cảng tại An Giang, Cần Thơ. Tàu chở hàng của các nước đang nằm ngoài phao số 0, khoảng 23 chiếc. Mà mỗi ngày tàu nằm ở ngoài đấy thì phải bồi thường cho chủ tàu từ 3.000-5.000 USD.
Tìm giải pháp khắc phục
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan cho rằng, trước giờ các tỉnh, thành vùng ĐBSCL nói nhiều đến vấn đề liên kết thì đây cũng là dịp để liên kết lại với nhau. Bởi không gian kinh tế lúa gạo không chia theo địa giới hành chính mà các doanh nghiệp ở địa phương này nhưng thu mua ở các địa phương khác và thương lái cũng không nằm ngoài, chỉ cần đứt gãy ở một cung đường sẽ gây ra ùn ứ.
Bộ trưởng Lê Minh Hoan cho rằng, các doanh nghiệp cần có sự chia sẻ, chủ động, trách nhiệm thêm với cộng đồng, với người nông dân. Đây cũng chính là cơ hội để xây dựng thương hiệu cho bản thân doanh nghiệp. Lúc hoạn nạn, khó khăn có người cùng chia sẻ, để người nông dân thấy rằng, dù đang khó khăn nhưng các ngành, đơn vị, doanh nghiệp cùng tham gia gỡ khó, để cùng hiểu khó khăn chung và bớt đi gánh nặng về tâm lý trong bối cảnh giá lúa đang xuống thấp, ảnh hưởng đến thu nhập và tái sản xuất của chính người nông dân.
“Cần có tư duy liên kết vùng, tiểu vùng với nhau, tỉnh này liên kết với tỉnh kia và nhìn phạm vi trên toàn vùng. Về vấn đề "luồng xanh" đường thủy, Sở NN&PTNT các tỉnh có thể phối hợp với các cơ quan chức năng bố trí thực hiện, trên cơ sở như đã triển khai "luồng xanh" đường bộ, để hỗ trợ cho việc đi lại thu mua nông sản”. Bộ trưởng Lê Minh Hoanh nhấn mạnh.
Ðối với Tổ công tác 970, sớm hình thành cổng thông tin về kết nối cung - cầu nông sản để tiếp tục thực hiện việc kết nối mà không cần đến trực tiếp vùng sản xuất. Ở đó không chỉ có thông tin hàng hóa, người mua, người bán mà về lâu dài sẽ cập nhật cả thông tin thị trường, mã số vùng trồng… Riêng đối với mặt hàng lúa gạo, cần đẩy mạnh hơn nữa việc tiêu thụ lúa Hè Thu.
Đại diện Tập đoàn Lộc Trời cho biết, Tập đoàn cam kết chặn đà giảm giá của lúa tươi, đặc biệt là 2 giống lúa đang trồng nhiều tại ĐBSCL gồm 5451, không dưới 4.800 đồng và OM18 tối thiểu 5.500 đồng.
Bên cạnh đó, sẽ không tăng giá vật tư nông nghiệp trong năm 2021, đồng thời, sẽ cấp vật tư nông nghiệp cho Hợp tác xã, liên hiệp Hợp tác xã có đăng ký với Lộc Trời trong vụ Thu Đông và không thu lãi suất cho đến hết vụ. Để hỗ trợ các tỉnh, đặc biệt là các điểm thông chốt, vận chuyển lúa gạo, Lộc Trời sẽ tài trợ kid test nhanh cho các tỉnh thu mua lúa tại các địa bàn. Ngoài ra, xét nghiệm định kỳ cho đội ngũ vận chuyển của Lộc Trời và đối tác để đảm bảo an toàn phòng dịch.
Tân Phú (t/h)