Tây Ninh đang bước vào giai đoạn mới của chương trình OCOP với định hướng không chỉ gia tăng số lượng mà còn nâng chất lượng, mở rộng thị trường và gắn sản phẩm với du lịch. Toàn tỉnh hiện có 423 sản phẩm OCOP được công nhận, trong đó có sản phẩm 5 sao đầu tiên, trong khi giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu phát triển thêm 213 sản phẩm từ 3 sao trở lên.
423 sản phẩm OCOP, nhiều đặc sản được nâng tầm
Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) tại Tây Ninh đang có bước chuyển rõ nét khi các sản phẩm đặc trưng địa phương ngày càng được chú trọng về chất lượng, mẫu mã, tiêu chuẩn sản xuất và khả năng tiếp cận thị trường.
Theo hệ thống quản lý OCOP Tây Ninh, toàn tỉnh hiện có 423 sản phẩm được công nhận, gồm 1 sản phẩm 5 sao, 87 sản phẩm 4 sao và 335 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm thuộc nhiều nhóm ngành hàng như thực phẩm, đồ uống, dược liệu, sản phẩm thủ công mỹ nghệ, sinh vật cảnh, dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch.
Mới đây, tại Lễ hội Nông sản đặc trưng và sản phẩm OCOP tỉnh Tây Ninh lần thứ I năm 2026, địa phương tiếp tục trao giấy chứng nhận OCOP cho 11 sản phẩm của 6 chủ thể.
Tây Ninh đang bước vào giai đoạn mới của chương trình OCOP với định hướng không chỉ gia tăng số lượng mà còn nâng chất lượng, mở rộng thị trường và gắn sản phẩm với du lịch.
Trong số này có các sản phẩm được đánh giá, phân hạng lần đầu như muối tôm sặc cay Hai Nhân, muối chay sặc cay Hai Nhân, sen chua, chuỗi hạt gỗ mai vàng Mai Tâm Trang, nhang mai vàng Mai Tâm Trang và chim cút làm sạch đông lạnh Hoàng Vinh. Một số sản phẩm đăng ký đánh giá, phân hạng lại của các cơ sở Nấm Thanh Nhàn và Vựa sen Tâm cũng được công nhận 3 sao.
Việc liên tục bổ sung sản phẩm cho thấy nguồn nguyên liệu và đặc sản địa phương đang được khai thác theo hướng đa dạng hơn. Không chỉ dừng ở các mặt hàng nông sản thô, nhiều chủ thể đã chuyển sang chế biến, xây dựng thương hiệu và phát triển những sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn.
Một ví dụ là sản phẩm nhang Mai Vàng, được phát triển từ nguồn cành, nhánh mai bị loại bỏ sau quá trình cắt tỉa. Thay vì trở thành phụ phẩm, nguyên liệu này được tận dụng để tạo ra sản phẩm mới, qua đó mở thêm hướng gia tăng giá trị cho cây mai và gắn sản phẩm với câu chuyện làng nghề.
Trong khi đó, mãng cầu Tây Ninh tiếp tục được xác định là một trong những sản vật có tiềm năng phát triển thành sản phẩm OCOP gắn với vùng nguyên liệu và du lịch. Việc chuẩn hóa sản phẩm, xây dựng thương hiệu và tham gia các chương trình xúc tiến thương mại giúp nông sản địa phương có thêm cơ hội tiếp cận những nhóm khách hàng mới.
Ở phân khúc cao hơn, bánh tráng siêu mỏng Tân Nhiên là sản phẩm OCOP 5 sao đầu tiên của Tây Ninh. Từ nghề làm bánh tráng truyền thống, doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ để kiểm soát chất lượng, thay phương thức phơi nắng bằng dây chuyền sấy và áp dụng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm FSSC 22000.
Sản phẩm này đã được xuất khẩu tới một số thị trường như Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản và Mỹ. Đây cũng là minh chứng cho hướng phát triển mà Tây Ninh đang theo đuổi: đưa đặc sản địa phương từ quy mô sản xuất truyền thống sang hàng hóa có tiêu chuẩn, thương hiệu và khả năng cạnh tranh ở thị trường rộng hơn.
Không chỉ tăng số lượng, OCOP hướng tới mở rộng thị trường
Trong giai đoạn 2026-2030, Tây Ninh đặt mục tiêu phát triển thêm 213 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên. Riêng năm 2026, tỉnh phấn đấu có thêm 73 sản phẩm đạt chuẩn từ 3 sao trở lên.
Tuy nhiên, định hướng mới không chỉ tập trung vào việc tăng số lượng sản phẩm được công nhận. Tây Ninh đặt yêu cầu cao hơn đối với chủ thể OCOP, từ xây dựng vùng nguyên liệu, nâng chất lượng sản phẩm đến phát triển chuỗi giá trị và mở rộng kênh phân phối.
Theo kế hoạch thực hiện chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030 và năm 2026, tỉnh phấn đấu ít nhất 10% chủ thể OCOP là hợp tác xã; ít nhất 30% chủ thể xây dựng chuỗi giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn, OCOP xanh gắn với vùng nguyên liệu ổn định. Đồng thời, ít nhất 50% làng nghề truyền thống của tỉnh có sản phẩm OCOP.
Một mục tiêu đáng chú ý khác là 100% sản phẩm OCOP tham gia các kênh bán hàng hiện đại hoặc sàn thương mại điện tử. Tỉnh cũng định hướng xây dựng thêm các điểm trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm OCOP gắn với các điểm du lịch.
Không chỉ tăng số lượng, OCOP hướng tới mở rộng thị trường.
Định hướng này đang được thể hiện qua Lễ hội Nông sản đặc trưng và sản phẩm OCOP tỉnh Tây Ninh lần thứ I năm 2026. Trước thời điểm khai mạc, 83/96 xã, phường đăng ký tham gia với 218 sản phẩm OCOP dự kiến được trưng bày. Khu vực thương mại điện tử có 84 gian hàng; 59 mã sản phẩm dự kiến được livestream, cùng chương trình đào tạo kỹ năng livestream, sản xuất nội dung số cho các chủ thể.
Cách tiếp cận này cho thấy bài toán của OCOP Tây Ninh đang chuyển từ việc “có sản phẩm” sang “đưa sản phẩm ra thị trường”. Khi thương mại điện tử, livestream và các kênh bán hàng hiện đại ngày càng trở thành phương thức tiếp cận người tiêu dùng, các chủ thể OCOP cũng phải thay đổi cách xây dựng thương hiệu và tổ chức tiêu thụ.
Bên cạnh thị trường trong nước, việc nâng tiêu chuẩn sản xuất cũng mở thêm cơ hội đưa sản phẩm OCOP tiếp cận thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, để đi xa hơn, các chủ thể cần duy trì ổn định chất lượng, bảo đảm nguồn nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm, bao bì và năng lực cung ứng.
Với Tây Ninh, việc kết hợp OCOP với du lịch được xem là một hướng mở đáng chú ý. Lợi thế từ các điểm đến như Núi Bà Đen cùng hệ thống nông sản, đặc sản và sản phẩm làng nghề tạo điều kiện để hình thành chuỗi trải nghiệm từ tham quan vùng sản xuất, mua sắm đặc sản đến quảng bá sản phẩm tại các điểm du lịch.
Nếu kết nối tốt giữa vùng nguyên liệu - sản xuất - chế biến - thương hiệu - thương mại điện tử - du lịch, OCOP có thể tạo thêm giá trị cho nông sản và kinh tế nông thôn thay vì chỉ dừng ở việc chứng nhận sản phẩm.
Trong giai đoạn tới, cùng với mục tiêu phát triển thêm hàng trăm sản phẩm mới, việc nâng chất lượng các sản phẩm hiện hữu, hỗ trợ chủ thể mở rộng thị trường và hình thành chuỗi giá trị sẽ là yếu tố quyết định hiệu quả chương trình OCOP tại Tây Ninh. Khi đặc sản địa phương được chuẩn hóa và gắn với câu chuyện vùng đất, sản phẩm không chỉ phục vụ thị trường trong tỉnh mà còn có cơ hội trở thành hàng hóa có thương hiệu trên phạm vi rộng hơn.
Thiên An