Từ những phiên livestream ở cấp xã đến mục tiêu đưa sản phẩm OCOP đủ điều kiện lên các sàn thương mại điện tử, Đồng Nai đang chuyển cách tiếp cận thị trường của nông sản địa phương từ bán hàng truyền thống sang kinh doanh trên môi trường số.
Cùng với mở rộng đầu ra, địa phương cũng đặt yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, thanh toán số, logistics và năng lực vận hành để sản phẩm có thể đi xa hơn trên thị trường trong nước và quốc tế.
Từ gian hàng truyền thống đến “gian hàng” trên môi trường số
Với các hợp tác xã, hộ sản xuất và chủ thể OCOP, câu chuyện đưa sản phẩm lên thương mại điện tử (TMĐT) đang dần chuyển từ một hoạt động quảng bá sang yêu cầu về năng lực bán hàng.
Tại Đồng Nai, xu hướng này thể hiện rõ qua việc các địa phương tổ chức livestream giới thiệu, bán nông sản và sản phẩm OCOP. Trong tháng 9/2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Định Quán tổ chức phiên livestream giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, qua đó tạo thêm kênh tiếp cận người tiêu dùng ngoài địa bàn.
Theo ông Bùi Thanh Cảnh, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Định Quán, hoạt động này nhằm quảng bá sản phẩm đặc trưng, đồng thời giúp hợp tác xã, tổ hợp tác và cơ sở sản xuất, kinh doanh tiếp cận phương thức bán hàng hiện đại, nâng cao doanh thu và năng lực chuyển đổi số.
Trong tháng 9/2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Định Quán tổ chức phiên livestream giới thiệu sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, qua đó tạo thêm kênh tiếp cận người tiêu dùng ngoài địa bàn. Nguồn: ĐQRTV
Trong đó, TMĐT không chỉ phù hợp với nhóm hàng hóa nông nghiệp. Sản phẩm dịch vụ cũng đang được đưa vào cách thức quảng bá mới. Công ty TNHH Dịch vụ - Du lịch Meerkat Travel tại xã Định Quán hiện có tour “Khám phá Gia Canh - vùng đất an lành”, được công nhận OCOP 3 sao. Doanh nghiệp cho rằng livestream mở thêm một kênh để kể câu chuyện về điểm đến, sản phẩm du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái tới khách hàng.
Như vậy, thay vì chờ người tiêu dùng tìm đến điểm bán, sản phẩm địa phương có thể chủ động xuất hiện trên màn hình điện thoại của khách hàng thông qua video ngắn, livestream, sàn TMĐT và mạng xã hội.
Theo Sở Công Thương, địa phương đã triển khai hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ thể OCOP về kỹ năng vận hành gian hàng số, livestream, xây dựng câu chuyện sản phẩm và sử dụng các nền tảng bán hàng trực tuyến.
Trong năm 2026, Đồng Nai xác định chuyển đổi số ngành hàng và mở rộng TMĐT là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Theo thông tin từ Sở Công Thương, địa phương đặt mục tiêu đưa 100% sản phẩm OCOP đủ điều kiện lên sàn TMĐT, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các nền tảng xuyên biên giới như Amazon, Alibaba.
Không gian số vì thế được kỳ vọng trở thành một lớp phân phối mới bên cạnh chợ, cửa hàng, siêu thị và các hệ thống bán lẻ truyền thống.
Thực tế, Đồng Nai đã có nền tảng nhất định để mở rộng hoạt động này. Theo Sở Công Thương, Báo cáo Chỉ số TMĐT Việt Nam năm 2025 ghi nhận Đồng Nai đạt 13,3 điểm, đứng thứ 7 cả nước và duy trì vị trí trong nhóm 10 địa phương dẫn đầu trong 9 năm liên tiếp. Đến cuối năm 2025, tỉnh có 6 website cung cấp dịch vụ TMĐT và gần 300 website bán hàng đăng ký với Bộ Công Thương.
Từ nền tảng đó, bài toán tiếp theo không chỉ là có mặt trên sàn mà là bán được hàng, giữ được khách hàng và duy trì đơn hàng ổn định.
Không chỉ bán hàng online, Đồng Nai xây hệ sinh thái số cho OCOP
Để sản phẩm địa phương có thể phát triển bền vững trên môi trường số, Đồng Nai đang mở rộng chính sách hỗ trợ từ kỹ năng bán hàng sang hạ tầng và quản trị kinh doanh.
Một trong những bước đi mới là việc triển khai đăng ký tên miền quốc gia “.vn” cho hộ kinh doanh, đồng thời hướng dẫn cách sử dụng website, email và kết nối với phần mềm quản lý bán hàng, hóa đơn điện tử, thanh toán số. Cách tiếp cận này hướng tới việc giúp hộ kinh doanh từng bước hình thành một “địa chỉ số” riêng thay vì chỉ phụ thuộc vào một nền tảng trung gian.
Địa phương cũng định hướng thúc đẩy tiêu dùng sản phẩm, dịch vụ trên môi trường số, hỗ trợ người dân tiếp cận các sàn TMĐT lớn và từng bước mở rộng TMĐT xuyên biên giới đối với các ngành hàng xuất khẩu chủ lực.
Ở cấp cơ sở, xã Định Quán vừa xây dựng kế hoạch phát triển TMĐT giai đoạn 2026-2030. Theo kế hoạch, địa phương phấn đấu doanh số TMĐT tăng bình quân 15-20% mỗi năm; hơn 70% hợp tác xã và hộ kinh doanh ứng dụng nền tảng số trong vận hành; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt trên 80%. Đáng chú ý, 100% sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên, nông sản chủ lực và sản phẩm đặc trưng của địa phương được định hướng gắn mã QR truy xuất nguồn gốc và hiện diện trên các sàn giao dịch trực tuyến.
QR truy xuất, dữ liệu sản phẩm, thanh toán số và quản lý đơn hàng đang trở thành những mắt xích quan trọng để biến một sản phẩm địa phương thành hàng hóa có khả năng giao dịch trên quy mô rộng.
Thay đổi đáng chú ý bởi với nông sản, việc bán hàng trên mạng chỉ giải quyết một phần bài toán. Người mua còn quan tâm sản phẩm đến từ đâu, sản xuất như thế nào, tiêu chuẩn gì và có thể truy xuất hay không.
Do đó, QR truy xuất, dữ liệu sản phẩm, thanh toán số và quản lý đơn hàng đang trở thành những mắt xích quan trọng để biến một sản phẩm địa phương thành hàng hóa có khả năng giao dịch trên quy mô rộng.
Ở cấp thành phố, UBND thành phố Đồng Nai cũng đã ban hành Quyết định số 70/2026/QĐ-UBND ngày 21/8/2026 về Quy chế phối hợp quản lý nhà nước về đảm bảo an ninh và phát triển hoạt động TMĐT. Quyết định có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, trong đó bao gồm các nội dung về đào tạo, nâng cao năng lực quản lý, phát triển nguồn nhân lực, tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng TMĐT.
Việc xây dựng cơ chế quản lý đi cùng phát triển TMĐT cho thấy môi trường số được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ bán hàng mà còn liên quan đến an ninh, bảo vệ người tiêu dùng và tính tuân thủ của hoạt động kinh doanh.
Song song với kênh trực tuyến, Đồng Nai vẫn thúc đẩy kết nối với hệ thống phân phối lớn. Trong tháng 9/2026, địa phương triển khai chương trình kết nối cung cầu với Central Retail Việt Nam, ưu tiên nông sản, thực phẩm, sản phẩm OCOP và đặc sản địa phương. Các sản phẩm tham gia được yêu cầu bảo đảm chất lượng, nguồn gốc xuất xứ và khả năng cung ứng ổn định.
Về dài hạn, Đồng Nai đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái TMĐT đồng bộ hơn. Theo định hướng của Sở Công Thương, đến năm 2030, địa phương hướng tới 100% doanh nghiệp có hiện diện số; 70-100% sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên có mặt trên sàn TMĐT và hình thành ít nhất một trung tâm hỗ trợ logistics TMĐT cấp vùng.
Để đạt mục tiêu này, kỹ năng của người bán sẽ là một trong những yếu tố quyết định. Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai cho biết sẽ tăng cường các lớp huấn luyện chuyên sâu về tiếp thị số, bán hàng bằng video ngắn, livestream nông sản OCOP và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong sáng tạo nội dung quảng cáo.
Khi đó, một sản phẩm OCOP không còn chỉ được nhận diện bằng bao bì tại một điểm bán. Sản phẩm có thể được kể bằng video, giới thiệu qua livestream, truy xuất bằng QR, thanh toán trực tuyến và vận chuyển tới người mua ở những thị trường cách xa vùng sản xuất.
Từ góc độ doanh nghiệp, đây cũng là cơ hội để giảm sự phụ thuộc vào một kênh tiêu thụ duy nhất. Nhưng để tận dụng được cơ hội, các chủ thể OCOP phải thay đổi từ tư duy “đưa sản phẩm lên mạng” sang xây dựng năng lực kinh doanh số thực sự, trong đó chất lượng, nguồn cung, dữ liệu, thương hiệu và dịch vụ sau bán hàng phải được tổ chức đồng bộ.
Với Đồng Nai, TMĐT vì thế đang được đặt vào vị trí không chỉ là một kênh bán hàng mới mà còn là công cụ kết nối nông sản - OCOP - thương hiệu - phân phối - logistics - thị trường. Nếu các mắt xích này được kết nối hiệu quả, những sản phẩm vốn chỉ tiêu thụ trong phạm vi địa phương sẽ có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng trên phạm vi cả nước và từng bước mở rộng ra thị trường quốc tế.
Thiên An