Trong khi nhiều doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu nông sản thiếu nguồn dứa để thu mua thì thời gian gần đây, thương lái Trung Quốc đổ xô vào để gom và thu mua dứa của bà con nông dân với giá thành cao ngất.
![Những đồi dứa bạt ngàn đang được thương lái thu mua]()
Những đồi dứa bạt ngàn đang được thương lái thu mua
Tìm hiểu một số vùng trồng dứa trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, chúng tôi không khỏi ngạc nhiên bởi cảnh thu hoạch, thu mua không còn tấp nập như những năm trước đây cùng thời điểm mùa vụ.
Nhiều hộ gia đình với diện tích trồng dứa lên tới vài hecta đã được thương lái Trung Quốc thu mua gần trắng đồi. Bà Lê Thị Hường, một người dân ở nông trường Thống Nhất, huyện Yên Định cho biết : “Chưa năm nào giá dứa lại tăng cao như năm nay. Những năm trước, giá dứa chỉ giao động ở mức trung bình 5000 đồng/kg, có năm dứa rớt giá chỉ còn 4000đồng/kg, nhưng năm nay dứa lên tới 9200đồng /kg vậy mà nông dân cũng không có để bán.”
Được biết, để thu mua dứa của bà con nông dân, thương lái Trung Quốc sẽ xuống tận vườn để quan sát về kích thước của quả dứa, chỉ thu mua những quả có trọng lượng từ 7 lạng đến 1kg. Sau khi đã đặt vấn đề thu mua thì họ đưa thuốc kích thích cho người trồng dứa để phun cho dứa mau chín và chín đồng loạt.
Thương lái Trung Quốc mua kể cả quả nhỏ đến qua lớn, cả hoa với giá cao không giống như những nhà máy ở địa bàn chỉ mua dứa đủ độ chín, bẻ hoa. Một “ cò mồi” chuyên tìm đầu mối thu mua giúp thương lái Trung Quốc cho biết: “Ở điểm thu hoạch mỗi ngày có nhiều thương lái Trung Quốc về tìm mua dứa. Khi họ về thì giá lên cao vút nên các nhà máy ở đây không cạnh tranh nổi. Họ vào mua hàng nhanh lắm, lại đưa tiền liền, có ngày tôi gom cho họ vài trăm tấn dứa xanh để cả hoa. Tôi giao dịch vài lần với người Trung Quốc nhưng chẳng biết họ tên là gì. Việc mua bán chẳng có hợp đồng ràng buộc gì cả, họ đưa ra giá và số lượng rồi nhờ thu gom khi nào đủ hàng thì điện thoại cho họ”
Ông Nguyễn Văn Quỳnh - Giám đốc Công ty CP chế biến và xuất khẩu Nông Sản Việt, khu công nghiệp Hoàng Long, TP Thanh Hóa cho biết: “Trong một tháng vừa qua thương lái Trung Quốc đã ồ ạt về các vùng nguyên liệu Đồng Giao (Ninh Bình) rồi vào vùng dứa Thạch Thành và nông trường Thống Nhất để thu mua dứa, thậm chí là dứa xanh, hoa dứa. Cách họ thực hiện thu mua dứa là giật dây cho các thương lái đại diện đi thu gom dứa , khi đủ hàng thì thương lái Trung Quốc đưa xe đến trở về nước tiêu thụ. Việc thương lái Trung Quốc thu mua dứa với giá “trên trời” đã đẩy 16 nhà máy chế biến dứa xuất khẩu ở miền Bắc đều phải đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng.
Riêng ở địa bàn Thanh Hóa có 3 nhà máy chế biến dứa thì 2 nhà máy đã tạm thời đóng cửa vì hết nguyên liệu bởi giá dứa quá cao khiến chúng tôi không thể cạnh tranh được. Khoảng một tuần nay nhà máy chế biến có công xuất từ 15 đến 20 tấn/ngày đã phải đóng cửa Có thời điểm nhà máy mua dứa với giá cao nhất là 5.000 đồng/kg nhưng giờ thương lái vào mua lên tới 9.000 đồng/kg cả hoa nếu chúng tôi cố chạy theo thì sản xuất sẽ lỗ lớn”.
Ông Nguyễn Đình Toản -Phó Chủ tịch UBND thị trấn Thống Nhất cho biết: “Thời gian gần đây có việc thương lái người Trung Quốc vào địa phương thu gom dứa với giá cao. Tuy nhiên nếu thương lái Trung Quốc đột ngột dừng thu mua thì rất nguy hiểm. Hiện thị trấn cũng đã có những cảnh báo đến bà con nông dân không vì lợi ích trước mắt để quên đi lợi ích lâu dài”.
Trước hiện trạng lợi nhuận thu được từ quả dứa đang cao, nhiều hộ dân lãi tới 400 triệu đồng/ vụ , nên người trồng dứa thi nhau bán. Thiết nghĩ, để tránh trường hợp thương lái vào thu mua giá cao rồi mùa sau đó không lại mua thì điệp khúc giải cứu nông sản ở Việt Nam vẫn chưa thể dừng lại mà những bài học nhãn tiền đã thấy là dưa hấu, vải thiều, thanh long thậm chí là “giải cứu thịt heo” như vừa qua, nhà nước cần có những biện pháp căn cơ hỗ trợ người nông dân, doanh nghiệp làm ăn theo chuỗi, tức là hợp tác ba nhà là nhà nông, nhà doanh nghiệp, nhà nước thì mới bền vững được. Đồng thời tuyên truyền để bà con nâng cao ý thức cảnh giác.
Hạo Nam