Xuất khẩu thanh long của Việt Nam sang thị trường Liên minh châu Âu (EU) đang phải đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe khi mặt hàng này thuộc diện kiểm soát tăng cường với tần suất kiểm tra 30%, thay vì 50% như một số thông tin chưa chính xác trước đó.
Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, thanh long Việt Nam hiện nằm trong danh mục kiểm soát theo Phụ lục II của Quy định (EU) 2019/1793. Quy định này áp dụng cơ chế giám sát chặt chẽ đối với các sản phẩm có nguy cơ vi phạm tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, đặc biệt là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Không chỉ thanh long, nhiều nông sản khác của Việt Nam cũng đang chịu mức kiểm soát cao khi xuất khẩu sang EU. Cụ thể, ớt và đậu bắp thuộc diện kiểm tra với tần suất 50%, sầu riêng ở mức 20%, trong khi chanh leo hiện chưa bị áp dụng biện pháp kiểm soát tăng cường.
Xuất khẩu thanh long sang EU đang chịu tần suất kiểm tra là 30%.
Liên quan đến báo cáo giám sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật của Pháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đến nay chưa nhận được văn bản chính thức thông qua các kênh ngoại giao như hệ thống hỏi đáp SPS hoặc từ Thương vụ Việt Nam tại Pháp. Tuy nhiên, theo thông tin công bố, dữ liệu trong báo cáo này được xây dựng dựa trên kết quả kiểm tra từ năm 2024.
Trước các cảnh báo vi phạm từ phía EU, cơ quan chức năng Việt Nam đã triển khai nhiều biện pháp nhằm khắc phục. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo các đơn vị chuyên ngành tiến hành truy xuất nguồn gốc, xác định nguyên nhân và hoàn thiện báo cáo gửi tới cơ quan có thẩm quyền của EU.
Đồng thời, công tác kiểm soát an toàn thực phẩm tiếp tục được siết chặt thông qua việc ban hành quy trình sản xuất an toàn, đẩy mạnh các giải pháp phòng trừ dịch hại sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào hóa chất.
Những nỗ lực này bước đầu mang lại kết quả tích cực khi số cảnh báo vi phạm an toàn thực phẩm từ EU đối với nông sản Việt Nam đã giảm mạnh, từ 64 trường hợp trong năm 2024 xuống còn 17 trường hợp trong năm 2025.
Trong quá trình làm việc với phía EU, Tổng vụ Y tế và An toàn thực phẩm thuộc Ủy ban châu Âu đã tiến hành thanh tra thực tế đối với một số mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam, bao gồm thanh long, ớt và sầu riêng, trong tháng 6/2025. Kết quả cho thấy phía EU đánh giá tích cực về hệ thống kiểm soát và cấp phép, cũng như sự chủ động của doanh nghiệp Việt Nam trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn.
Hai bên đã thống nhất kế hoạch hành động nhằm khắc phục các tồn tại, với thời hạn báo cáo kết quả thực hiện vào tháng 5/2026. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để phía EU xem xét điều chỉnh mức độ kiểm soát đối với các mặt hàng nông sản xuất khẩu của Việt Nam trong thời gian tới.
Nhật Hạ (t/h)