Thanh toán QR đã trở thành phương thức quen thuộc tại nhiều điểm bán trong nước, tạo nền tảng để Việt Nam mở rộng mô hình này sang các giao dịch xuyên biên giới.
Thanh toán QR xuyên biên giới tăng mạnh
Tại Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch, diễn ra mới đây, ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cho biết Việt Nam đã đạt được những bước tiến rõ nét về thanh toán không dùng tiền mặt. Trong bối cảnh hạ tầng thanh toán ngày càng hiện đại, các phương thức thanh toán số ngày càng phổ biến.
Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước, trong 8 tháng năm 2026, thanh toán không dùng tiền mặt đạt hơn 21 tỷ giao dịch, trị giá trên 260,6 triệu tỷ đồng, tăng lần lượt 34,56% và 13,26% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, thanh toán qua mã QR đã trở thành một phương thức quen thuộc đối với người dân và doanh nghiệp. Riêng giao dịch bằng mã QR đạt 311 triệu lượt, trị giá 274,2 nghìn tỷ đồng, tăng 6,66% về số lượng và 25,85% về giá trị.
Trên nền thị trường trong nước, thanh toán QR xuyên biên giới cũng ghi nhận tốc độ tăng đáng chú ý. Số liệu của NAPAS cho thấy trong 8 tháng, giao dịch của du khách Thái Lan, Lào và Campuchia tại Việt Nam tăng khoảng 8 lần về số lượng và 6 lần về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Ở chiều ngược lại, giao dịch của người Việt Nam tại ba thị trường này tăng lần lượt 5 lần về số lượng và 4 lần về giá trị.
Trung Quốc đang trở thành một hướng kết nối đáng chú ý. NAPAS lần lượt kết nối với UnionPay International (UPI) vào tháng 12/2025, Alipay tháng 4/2026 và Weixin Pay tháng 8/2026. Đến tháng 8/2026, giao dịch của du khách Trung Quốc sử dụng ứng dụng thanh toán của nước này quét mã VietQRGlobal tại Việt Nam đã tăng 3 lần về số lượng và 4 lần về giá trị so với tháng 4/2026.
Song song, NAPAS hiện đã hoàn tất kết nối thanh toán QR xuyên biên giới với 6 quốc gia trong khu vực và châu Á, trong đó có Singapore theo cả hai chiều. Với Hàn Quốc, chiều thanh toán của khách hàng Hàn Quốc tại Việt Nam đã được triển khai và đang tiếp tục mở rộng chiều ngược lại.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh, kết nối hạ tầng là điểm khởi đầu, còn kết nối kinh tế mới là mục tiêu cần hướng tới. Phát triển thanh toán bán lẻ xuyên biên giới cần gắn với dòng chảy du lịch, bán lẻ, thương mại, dịch vụ và mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh tiếp cận khách hàng quốc tế.
Thanh toán QR xuyên biên giới tăng mạnh
Theo Phó Thống đốc, việc mở rộng kết nối cần xuất phát từ nhu cầu kinh tế thực, gắn với du lịch, thương mại, đầu tư và nhu cầu thanh toán giữa Việt Nam với từng quốc gia, vùng lãnh thổ. Trọng tâm cần chuyển từ “kết nối được” sang “sử dụng được và sử dụng hiệu quả”, được đánh giá qua mức độ sử dụng thực tế, độ phủ đơn vị chấp nhận thanh toán, chất lượng dịch vụ, chi phí và giá trị mang lại.
Ông Phạm Văn Thủy, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt là một trong những nền tảng quan trọng của quá trình chuyển đổi số, đồng thời có tác động ngày càng rõ nét đối với ngành Du lịch. Thanh toán số trước hết giúp nâng cao trải nghiệm của du khách thông qua việc rút ngắn thời gian giao dịch, tăng tính chủ động và tạo cảm nhận thuận tiện trong suốt hành trình.
Đồng thời, thanh toán số tạo điều kiện để doanh nghiệp bán vé trực tuyến, cung cấp các gói dịch vụ kết hợp, giới thiệu dịch vụ bổ sung, triển khai chương trình khách hàng thân thiết, kết nối thanh toán với các chương trình khuyến mại và tiếp tục bán sản phẩm cho du khách sau khi họ rời điểm đến.
Việc triển khai các giải pháp thanh toán QR xuyên biên giới như VietQRGlobal đang tạo thêm điều kiện thuận lợi cho du khách quốc tế. Việt Nam đã từng bước kết nối thanh toán QR xuyên biên giới với một số thị trường trong khu vực, trong đó có Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore.
Những kết nối này góp phần tạo thêm lựa chọn thanh toán thuận tiện cho du khách, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng quốc tế của các doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong nước.
Nhu cầu thanh toán xuyên biên giới tại Việt Nam sẽ còn dư địa lớn
Phó Cục trưởng Phạm Văn Thủy đề xuất một số nhiệm vụ trọng tâm cần được các bên phối hợp triển khai trong thời gian tới. Trước hết, cần xây dựng “bản đồ thanh toán du lịch” theo từng thị trường và điểm đến, xác định rõ các điểm chấp nhận thanh toán quốc tế và VietQRGlobal tại sân bay, cửa khẩu, khách sạn, trung tâm thương mại, chợ, phố đi bộ, điểm tham quan và khu kinh tế đêm; đồng thời cung cấp thông tin rõ ràng về ngôn ngữ, phương thức thanh toán, tỷ giá tham chiếu, phí dự kiến và kênh hỗ trợ.
Cùng với đó, cần phổ cập thanh toán số tới các hộ kinh doanh và merchant nhỏ, trong đó kiến nghị xây dựng bộ công cụ đăng ký đơn giản, mã QR dễ nhận diện, bảng hướng dẫn song ngữ, thông báo giao dịch rõ ràng, hóa đơn và đối soát dễ hiểu; ưu tiên hỗ trợ chợ truyền thống, phố ẩm thực, làng nghề, hộ kinh doanh tại điểm du lịch và các đơn vị cung cấp dịch vụ kinh tế đêm.
Một nhiệm vụ khác là gắn thanh toán với kích thích mua sắm theo hành trình của du khách. Thay vì khuyến mại dàn trải, kiến nghị thí điểm các chương trình gắn với hành trình: quét mã tại điểm tham quan được ưu đãi khi mua sắm tại cửa hàng địa phương liên kết; thanh toán tại một số merchant được tích điểm cho trải nghiệm tiếp theo.
Phó Cục trưởng cũng đề xuất nghiên cứu thí điểm mô hình “điểm đến thanh toán liền mạch” gắn với phát triển kinh tế đêm tại một số đô thị du lịch lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng.
Bên cạnh mở rộng mạng lưới, Phó Cục trưởng Phạm Văn Thủy nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm an toàn, minh bạch và khả năng phục hồi của hệ thống. Thanh toán thuận tiện là điều kiện quan trọng để nâng cao trải nghiệm và tạo thuận lợi cho du khách chi tiêu tại điểm đến, nhưng cần được đặt trong tổng thể phát triển sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Theo ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), cùng với mục tiêu tăng trưởng kinh tế và phát triển du lịch, nhu cầu thanh toán xuyên biên giới tại Việt Nam sẽ còn dư địa lớn.
Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 21 triệu lượt khách quốc tế, trong khi gần 7 triệu người Việt Nam đi du lịch nước ngoài. Đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đón 40-50 triệu lượt khách quốc tế, đưa du lịch trở thành một ngành có đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế.
Theo ông Hùng, thanh toán hiện diện trong toàn bộ hành trình của du khách, từ đặt dịch vụ trước chuyến đi đến lưu trú, ăn uống, mua sắm, vui chơi và các giao dịch sau khi trở về. Vì vậy, hạ tầng thanh toán cần được phát triển song hành với sự gia tăng của dòng khách quốc tế.
Một lợi thế hiện nay là QR đã trở thành phương thức thanh toán phổ biến tại nhiều thị trường châu Á - Thái Bình Dương. Theo ước tính của NAPAS, khoảng 75-80% khách du lịch từ khu vực này đã quen sử dụng QR. Vì vậy, khi đến Việt Nam, nhu cầu của họ không chỉ là có thể thanh toán không dùng tiền mặt mà còn được sử dụng chính những ứng dụng quen thuộc tại nước mình.
Tại Việt Nam, quá trình này bắt đầu được thúc đẩy từ năm 2015 khi một số ngân hàng và trung gian thanh toán triển khai QR, sau đó được chuẩn hóa hơn với tiêu chuẩn mã QR do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành năm 2018.
Đến năm 2021, NAPAS triển khai VietQR trên hạ tầng thanh toán bán lẻ và dịch vụ chuyển khoản 24/7, góp phần đưa QR trở thành phương thức quen thuộc tại các cửa hàng, khu chợ và điểm bán. Từ nền tảng thanh toán QR trong nước, câu hỏi tiếp theo đặt ra là làm thế nào để đón được làn sóng thanh toán xuyên biên giới?
Ông Hùng cho biết mô hình chuyển khoản ban đầu không thể đáp ứng đầy đủ những yêu cầu của thanh toán thương mại, đặc biệt về kiểm soát giao dịch, xác định chủ thể, xử lý hoàn trả, khiếu nại và bảo vệ người dùng. Vì vậy, NAPAS đã phát triển VietQR Pay theo mô hình thanh toán giữa khách hàng và đơn vị bán hàng, tạo nền tảng để tiếp tục mở rộng sang thanh toán xuyên biên giới.
Từ năm 2021 đến nay, hạ tầng thanh toán QR xuyên biên giới đã được kết nối với 6 thị trường gồm Trung Quốc, Thái Lan, Hàn Quốc, Singapore, Campuchia và Lào. Theo ông Hùng, định hướng tiếp theo là nghiên cứu mở rộng sang một số thị trường châu Á - Thái Bình Dương như Nhật Bản, Ấn Độ, Malaysia, Indonesia và Philippines.
Anh Đào