Chứng khoán

10:31 28/11/2024

Thanh tra chỉ ra nhiều sai phạm tại Công ty Cổ phần Chứng khoán SmartInvest

Tại Kết luận thanh tra số 109/KL-TT về việc thanh tra tại Công ty cổ phần chứng khoán SmartInvest của Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã chỉ ra nhiều vi phạm, tồn tại, thiếu sót ở công ty này.

Tồn tại, thiếu sót trong hoạt động chứng khoán và thị trường chứng khoán

Theo KLTT, đối với trường hợp quản lý tiền giao dịch chứng khoán của khách hàng theo tài khoản chuyên dụng của Công ty chứng khoán mở tại ngân hàng thương mại, trong thời kỳ thanh tra, tại một số thời điểm, Công ty không thực hiện quản lý tách bạch tài khoản chuyên dụng của khách hàng và tài khoản thanh toán của Công ty, vi phạm quy định về quản lý tách bạch tiền của khách hàng với tiền của công ty chứng khoán tại khoản 1 Điều 17 Thông tư số 121/2020/TT-BTC.

Về hoạt động ứng trước tiền bán chứng khoán, theo BCTC năm 2022 được kiểm toán, Công ty có giao dịch cho vay ứng trước tiền bán giá trị 93.308.200.750 đồng với bên liên quan là Công ty cổ phần Đầu tư Sao Thăng Long (tổ chức có liên quan với ông Trần Minh Tuấn, thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT) Công ty), vi phạm quy định về hạn chế cho vay tại khoản 3 Điều 27 Thông tư số 121/2020/TT-BTC.

Thanh tra chỉ ra nhiều sai phạm tại Công ty Cổ phần Chứng khoán SmartInvest.

Đối với quy định hạn chế giao dịch ký quỹ, kết quả rà soát danh sách tài khoản giao dịch ký quỹ tại thời điểm 11/07/2024 và danh sách các tài khoản của cổ đông lớn, cổ đông nội bộ và người có liên quan của Công ty cho thấy, Công ty mở tài khoản giao dịch ký quỹ đối với các đối tượng không được mở tài khoản giao dịch ký quỹ theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 13 Quy chế hướng dẫn giao dịch ký quỹ chứng khoán ban hành kèm theo Quyết định số 87/QĐ-UBCK ngày 25/01/2017 của Chủ tịch UBCKNN (Quyết định số 87/QĐ-UBCK) và khoản 8 Điều 9 Thông tư số 120/2020/TT-BTC ngày 31/12/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch và chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp, chứng quyền có bảo đảm niêm yết trên hệ thống giao dịch chứng khoán (Thông tư số 120/2020/TT-BTC).

Công ty không đưa cổ phiếu của mình (mã chứng khoán: AAS) vào danh sách chứng khoán được phép giao dịch ký quỹ.

Về danh sách chứng khoán được phép giao dịch ký quỹ, kết quả rà soát sao kê sổ lệnh đặt trên tài khoản giao dịch ký quỹ và sao kê giao dịch tiền của tài khoản ký quỹ của các tài khoản kiểm tra chọn mẫu cho thấy tại một số thời điểm, Công ty giải ngân cho khách hàng mua chứng khoán một số mã chứng khoán không nằm trong danh sách chứng khoán được phép giao dịch ký quỹ (cụ thể: giải ngân cho vay giao dịch ký quỹ đối với các mã chứng khoán HAG, MBS, YEG, AAS), vi phạm quy định tại điểm c khoản 1 và khoản 2 Điều 10 Quyết định số 87/QĐ-UBCK và khoản 8 Điều 9 Thông tư số 120/2020/TT- BTC.

Hoạt động phối hợp với tổ chức tín dụng cho khách hàng vay tiền mua chứng khoán, theo KLTT, Công ty, khách hàng và BIDV Hà Thành ký Hợp đồng tín dụng kiêm bảo đảm tiền vay giữa 03 bên; theo đó, Công ty đóng vai trò là Bên quản lý tài sản; khách hàng là bên vay; BIDV Hà Thành cấp cho khách hàng một hạn mức cho vay cụ thể để đầu tư, kinh doanh chứng khoán. Khoản tiền cho vay được sử dụng với mục đích bổ sung số tiền thiếu khi mua chứng khoán theo danh sách chứng khoán.

Trong thời kỳ thanh tra, Công ty và BIDV Hà Thành đã ký 06 hợp đồng tín dụng với 06 khách hàng với tổng số tiền giải ngân là 76.284.185.056 đồng. Theo báo cáo của Công ty, các hợp đồng đã được thanh lý (hợp đồng thanh lý muộn nhất vào ngày 26/12/2022).

KLTT chỉ ra, việc Công ty phối hợp với BIDV Hà Thành cung cấp dịch vụ cho khách hàng vay tiền mua chứng khoán khi chưa được UBCKNN chấp thuận là vi phạm quy định tại điểm e khoản 1 Điều 87 Luật Chứng khoán.

Đối với quy định về hạn chế cho vay, KLTT chỉ ra một số tồn tại, thiếu sót của công ty gồm: Không lưu giữ đầy đủ hồ sơ, dữ liệu, tài liệu, chứng từ liên quan đến hoạt động của công ty chứng khoán; công bố thông tin sai lệch; không đảm bảo cơ cấu nhân sự tại bộ phận kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ hoặc không đảm bảo cơ cấu nhân sự đáp ứng điều kiện; không báo cáo đối với thông tin phải báo cáo theo quy định pháp luật.

Ngoài ra, Công ty chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm của đối tượng báo cáo về phòng, chống rửa tiền theo quy định tại khoản 10 Điều 5 Thông tư số 09/2023/TT-NHNN ngày 28/7/2023 của NHNN, chưa tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền theo các quy định pháp luật hiện hành theo quy định tại khoản 2 Điều 13 Thông tư số 121/2020/TT-BTC: Công ty chưa cung cấp được tài liệu về việc Đăng ký thông tin của người chịu trách nhiệm về phòng, chống rửa tiền cho NHNN. Công ty chưa gửi báo cáo kiểm toán nội bộ về phòng, chống rửa tiền hàng năm cho NHNN.

Yêu cầu Công ty có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục vi phạm, tồn tại, thiếu sót

Thanh tra UBCKNN đề nghị Công ty khẩn trương có biện pháp chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại, thiếu sót sau thanh tra.

Cụ thể, rà soát việc quản lý tiền gửi giao dịch chứng khoán của khách hàng, đảm bảo quản lý tách bạch tiền gửi giao dịch chứng khoản giữa các khách hàng và giữa khách hàng và Công ty;

Yêu cầu dừng việc phối hợp với tổ chức tín dụng cung cấp dịch vụ cho khách hàng vay tiền mua chứng khoán;

Đồng thời, không được cho vay dưới bất kỳ hình thức nào đối với các đối tượng không được phép cho vay; không được cho vay tiền dưới mọi hình thức, trừ trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều 86 Luật Chứng khoán.

Không được mở tài khoản giao dịch ký quỹ đối với các đối tượng không được mở tài khoản giao dịch ký quỹ; không được cho vay giao dịch ký quỹ đối với mã chứng khoán không được phép giao dịch ký quỹ.

Rà soát, tất toán toàn bộ các hợp đồng phối hợp với Sao Kim cung cấp dịch vụ tài chính cho khách hàng vay tiền mua chứng khoán; tất toán các khoản huy động tiền của khách hàng từ sản phẩm tối ưu hóa nguồn vốn, không được cung cấp các dịch vụ chứng khoán hoặc dịch vụ khác khi chưa báo cáo UBCKNN, khi chưa có ý kiến bằng văn bản của UBCKNN hoặc chưa có quy định hướng dẫn của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Sửa đổi, cập nhật các quy trình, quy chế liên quan đến kiểm toán nội bộ, kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro; đảm bảo việc tuân thủ quy trình kiểm soát nội bộ, quy trình kiểm toán nội bộ; kiện toàn công tác nhân sự kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ.

Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung Quy định về phòng chống rửa tiền đảm bảo nội dung theo quy định; khắc phục thực hiện đầy đủ báo cáo, tài liệu liên quan đến phòng, chống rửa tiền cho NHNN.

Tuân thủ chặt chẽ quy định về lưu trữ, đảm bảo lưu trữ hồ sơ tài liệu liên quan đến hoạt động của Công ty.

Thanh tra UBCKNN yêu cầu Công ty thực hiện ngay các biện pháp chấn chỉnh, khắc phục sau thanh tra trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày ký kết luận thanh tra. Báo cáo kết quả gửi về Thanh tra UBCKNN trong vòng 05 ngày, kể từ ngày hết thời hạn chấn chỉnh, khắc phục.

Thiên An