Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Thông báo số 1871/TB-TTCP kết luận thanh tra việc chấp hành pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản, thoái vốn và tái cơ cấu tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (Vinataba).
Tự ý chuyển nhượng hơn 30.000 m2 khu đất vàng
Kết luận thanh tra chỉ rõ, trong việc đầu tư xây dựng, Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam có sai phạm khi thực hiện góp vốn Dự án tại 152 Trần Phú (TP.HCM). Trong đó, Tổng Công ty không thực hiện đánh giá lại tài sản; làm trái chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, vi phạm pháp luật về chuyển nhượng tài sản doanh nghiệp do Nhà nước nắm 100% vốn điều lệ khi chuyển nhượng 30.927,7 m2 tại địa chỉ 152 Trần Phú mà không xin phép Thủ tướng; không thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất có nguy cơ gây thất thoát tiền của Nhà nước, doanh nghiệp.
Thanh tra Chính phủ chỉ ra hàng loạt sai phạm tại Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam.
Đối với việc quản lý đất đai, Thanh tra Chính phủ kết luận, một số thành viên của Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam chưa hoàn thiện các thủ tục đối với diện tích đất được Nhà nước cho thuê (như Viện Kinh tế kỹ thuật Thuốc lá, Công ty Thuốc lá Sài Gòn).
Thanh tra còn chỉ ra hàng loạt dự án đầu tư chậm tiến độ, thủ tục phải phê duyệt điều chỉnh nhiều lần ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn và hiệu quả sản xuất kinh doanh như: Dự án đầu tư chiều sâu phân xưởng sợi; Dự án đầu tư thiết bị cho kho nguyên liệu và khó thành phẩm của Công ty Thuốc lá Sài Gòn; Dự án xây dựng trụ sở của Vinataba tại 30 Nguyễn Du, TP. Hà Nội; Dự án đầu tư di dời Công ty Thuốc lá Thăng Long.
Dự án 152 Trần Phú là “đất vàng” nằm trong khu vực sầm uất bậc nhất TP HCM. Khu đất có vị trí có 3 mặt tiền đường: Trần Phú – Lê Hồng Phong – Trần Nhân Tông, Phường 2, Quận 5.
Trước đây, khu đất là Nhà máy thuốc lá Sài Gòn. Năm 2008, với việc di dời nhà máy ra huyện Bình Chánh, Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam và Công ty Thuốc lá Sài Gòn quyết định góp vốn thực hiện dự án thương mại trên cùng các đối tác.
Theo Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam, hợp đồng liên doanh quy định giá trị khu đất hơn 30.000m2 là hơn 1.300 tỷ đồng.
Hàng loạt sai phạm về thuế
Theo kết luận thanh tra, hoạt động mua nguyên liệu thuốc lá của Vinataba còn một số tồn tại cần khắc phục như mua nguyên liệu thuốc lá của người trồng theo hình thức mua xô; bán lại nguyên liệu thuốc lá khi không có giấy phép mua bán nguyên liệu; không tổ chức chào hàng cạnh tranh để quyết định giá mua nguyên liệu…
Trong đó, nguồn gốc một số nguyên liệu thuốc lá của Doanh nghiệp tư nhân Tuấn Dung bán cho một số công ty thành viên có dấu hiệu hợp thức hóa nguyên liệu thuốc lá không hợp pháp. Các công ty thành viên liên quan vụ việc trên gồm: Công ty cổ phần Hòa Việt, Công ty Thuốc lá Bến Tre, Công ty Thuốc lá An Giang, Công ty Thuốc lá Đồng Tháp, Công ty Thuốc lá Cửu Long. Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công an vào cuộc điều tra do có dấu hiệu của tội “Trốn thuế” theo Điều 200 Bộ Luật hình sự 2015.
Kết luận thanh tra nêu rõ, trong quản lý sử dụng vốn, tài sản, một số công ty thành viên chưa ban hành quy chế quản lý sử dụng tài sản; chưa xây dựng mức dự trữ hàng tồn kho, lượng hàng tồn kho lớn gây ứ đọng vốn, ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất kinh doanh.
Chưa ban hành quy định về lựa chọn nhà thầu để áp dụng thống nhất trong các hoạt động bảo đảm tính liên tục cho sản xuất, kinh doanh thường xuyên của doanh nghiệp. Một số chi phí không phù hợp với hoạt động kinh doanh, phải loại khỏi chi phí khi xác định trị giá tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp bổ sung hơn 38,5 tỷ đồng.
Qua đây, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Công thương chỉ đạo Tổng cục Thuế kiểm tra việc kê khai nộp thuế đối với trường hợp thu mua nguyên liệu thuốc lá; xác định lại thuế TNDN đối với doanh nghiệp Tuấn Dung do bảng kê khai mua nguyên liệu không phù hợp; rà soát các hoạt động mua bán nguyên liệu thuốc; xử lý kịp thời trường hợp vi phạm trong hoạt động kinh doanh.
Thanh tra Chính phủ cũng kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp chủ trì cùng Bộ Tài chính, UBND TP.HCM, Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam và các bộ, ngành liên quan thu hồi cơ sở nhà đất diện tích hơn 30.000 m2 tại 152 Trần Phú, TP.HCM, nếu phát hiện sai phạm thì chuyển cơ quan điều tra; xem xét trách nhiệm, có hình thức kỷ luật theo quy định với các tổ chức cá nhân để xảy ra vi phạm.
Riêng tại Tổng Công ty Thuốc lá Việt Nam, Thanh tra Chính phủ còn kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo doanh nghiệp này rà soát toàn bộ vốn điều lệ đã điều chỉnh cho Công ty Thuốc lá Thăng Long, trong đó, có khoản tiền hơn 73 tỷ đồng; chấn chỉnh lại hoạt động mua bán nguyên liệu thuốc.
An Nguyên