Kết luận thanh tra số 358/KL-TTCP do Thanh tra Chính phủ ban hành ngày 14/10/2025 đã chỉ ra nhiều thiếu sót, khuyết điểm và vi phạm trong việc lập, thẩm định và phê duyệt chủ trương đầu tư điều chỉnh Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hạ tầng cấp thiết khu trung tâm Đại học Thái Nguyên.
Dự án Đại học Thái Nguyên và quá trình điều chỉnh đầu tư
Theo Thông báo 3294/TB-TTCP của Thanh tra Chính phủ, Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hạ tầng cấp thiết khu trung tâm Đại học Thái Nguyên (ĐHTN) được Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) phê duyệt chủ trương đầu tư điều chỉnh tại Quyết định số 2918/QĐ-BGDĐT ngày 16/10/2024. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến 606,393 tỷ đồng, thuộc nhóm B, diện tích sử dụng đất 40.511 m2, thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2007 đến năm 2027, chủ đầu tư là Đại học Thái Nguyên.
Mục tiêu đầu tư được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 2007–2023 tập trung bồi thường, giải phóng mặt bằng khu Trung tâm Điều hành Đại học Thái Nguyên và khu đất của một số trường thành viên. Trong đó, dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư để xây dựng Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2007–2010 đã triển khai.
Giai đoạn 2024–2027 nhằm giải quyết các tồn tại kéo dài liên quan đến 39 hộ dân khiếu kiện trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Đồng thời tiến hành bồi thường phần diện tích chưa giải phóng tại lô đất số 17 và 18, đầu tư hạ tầng kỹ thuật cấp thiết khu trung tâm đại học, xây dựng trạm y tế dùng chung, nhà truyền thống Đại học Thái Nguyên, đồng thời hỗ trợ bồi thường và xây dựng hạ tầng khu tái định cư.
Đại học Thái Nguyên
Ngày 18/6/2025, Bộ GDĐT ban hành Quyết định số 1622/QĐ-BGDĐT về việc phê duyệt chủ trương đầu tư điều chỉnh Dự án, theo đó điều chỉnh khoản 1 Điều 1 Quyết định số 2918/QĐ-BGDĐT ngày 16/10/2024 (bỏ 2 nội dung (trong mục tiêu cụ thể).
Tiếp đó vào ngày 27/6/2025, Bộ GDĐT ban hành Quyết định số 1711/QĐ-BGDĐT về việc phê duyệt chủ trương đầu tư điều chỉnh Dự án, theo đó điều chỉnh khoản 22 Điều 1 Quyết định số 2918/QĐ-BGDĐT ngày 16/10/2024.
Hàng loạt thiếu sót về thẩm quyền và cơ sở pháp lý
Kết quả Thanh tra cho thấy, các đơn vị thực hiện dự án còn có nhiều thiếu sót, khuyết điểm và vi phạm trong quá trình lập, thẩm định và phê duyệt chủ trương đầu tư điều chỉnh.
Cụ thể, Đại học Thái Nguyên lập và trình Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư điều chỉnh, Vụ Cơ sở vật chất và Vụ Kế hoạch – Tài chính thẩm định, thống nhất trình Bộ GDĐT phê duyệt với việc đổi tên dự án từ “Dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư để xây dựng Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2007–2010” sang “Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hạ tầng cấp thiết khu trung tâm Đại học Thái Nguyên”. Việc này được kết luận là chưa chính xác, không đảm bảo cơ sở pháp lý.
Thanh tra Chính phủ nêu rõ, 39 hộ dân thuộc phạm vi của hai dự án khác nhau gồm Dự án Quy hoạch tổng thể đầu tư bước I Đại học Thái Nguyên và Dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư để xây dựng Đại học Thái Nguyên giai đoạn 2007–2010. Do đó, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư phải điều chỉnh cả hai dự án. Đặc biệt, Dự án bước I đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định đầu tư tại Quyết định số 600-TTg ngày 1/8/1997, nên thẩm quyền điều chỉnh thuộc Thủ tướng Chính phủ.
Ngoài ra, diện tích đất xây dựng hạ tầng không được xác định rõ phần đã giải phóng mặt bằng và phần chưa giải phóng, chưa có đầy đủ nội dung về quy mô đầu tư do thiếu số liệu diện tích đất còn phải giải phóng mặt bằng. Bộ GDĐT cũng phê duyệt chủ trương đầu tư điều chỉnh khi chưa có văn bản của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, không thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Văn bản số 7295/VPCP-KTTH ngày 7/10/2024.
Thanh tra Chính phủ kết luận, từ khi Bộ GDĐT phê duyệt chủ trương đầu tư điều chỉnh ngày 16/10/2024 đến nay, dự án vẫn chưa được phê duyệt dự án điều chỉnh, dẫn đến việc chưa thể triển khai, dù đã được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021–2025 theo Quyết định số 1681/QĐ-TTg ngày 28/12/2024 của Thủ tướng Chính phủ.
Về kiến nghị xử lý, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ GDĐT tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định pháp luật đối với Bộ trưởng và các Thứ trưởng được phân công phụ trách dự án qua từng thời kỳ. Đối với Đại học Thái Nguyên, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ trưởng Bộ GDĐT chỉ đạo tiếp tục rà soát toàn bộ quá trình thực hiện Dự án bước I và bước II, chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để xảy ra vi phạm, thất thoát, lãng phí, đồng thời thực hiện hoặc kiến nghị các biện pháp cần thiết để khắc phục và chấn chỉnh trong quản lý, thực hiện dự án đầu tư.
Lê Phong