Một trong những diễn biến được nhà đầu tư đánh giá cao trong thời gian vừa qua đó là việc chỉ số VNIndex đã vượt kháng cự quan trọng quanh 1.080 điểm đồng thời bứt lên khỏi đường MA 200 với thanh khoản cải thiện. Điều này làm rất nhiều người tin rằng thị trường đã xác nhận khởi động một sóng tăng mới.
Phản ứng của chỉ số tại vùng đỉnh
Trong báo cáo chiến lược tháng 6, Chứng khoán DSC nhận thấy vận động thị trường trong tháng 5 hoàn toàn đối lập với diễn biến 1 tháng trước đó, chỉ số VNIndex vượt qua quán tính điều chỉnh kéo dài và phục hồi, đóng cửa tại 1 .075,11 điểm, tăng 2,48 so với tháng trước; đặc biệt, thanh khoản giao dịch được cải thiện tích cực với tổng GTGD đạt 245,5 nghìn tỷ đồng, tăng 9,3%.
Diễn biến thị trường phục hồi chậm với sự dẫn dắt của nhóm ngành ngân hàng. Nổi bật, chỉ số hình thành biên giao dịch thắt chặt quanh vùng 1.060 - 1.075 điểm, hấp thụ thông tin hạ lãi suất điều hành lần thứ 3 trong năm của NHNN. Sau nền tích lũy 2 tuần, thị trường túc tắc đi lên, vượt thành công ngưỡng kháng cự động dài hạn (MA 200 đây là yếu tố “nền móng” để thị trường tiếp đà hồi phục và thu hút dòng tiền đứng ngoài.
Thực tế, yếu tố thanh khoản đã thể hiện phần nào tâm lý giao dịch tích cực của NĐT chuyển từ “thận trọng” sang “săn tìm cơ hội”. Trên biểu đồ ngày, mô hình tiêu chuẩn (trend template) cho xu hướng tăng ngắn hạn sẽ được xác nhận khi MA 20 > MA 50 > MA 100.
Kết quả, diễn biến trong tuần đầu của tháng 6 gây bất ngờ khi xuất hiện 2 khoảng trống (gap up) trên nền giá cao, hình thành vùng “tăng giá bỏ rơi” gây áp lực tâm lý đối với nhà đầu tư cầm tiền hay đã hạ tỷ trọng danh mục Trước đó, thị trường bùng nổ xu hướng bởi sự dẫn dắt của nhóm ngành ngân hàng và chứng khoán, do đó khi nào nhóm này chưa xuất hiện tín hiệu đảo chiều thì vận động tích cực của chỉ số VNIndex vẫn được đảm bảo.
Bên cạnh đó, trong tháng 5 khối ngoại đã bán ròng 3. 077 tỷ trên toàn thị trường. Áp lực bán ròng liên tiếp đã kìm hãm phần nào xu hướng tăng trong tháng 5.
Theo DSC đánh giá nguyên nhân khối ngoại bán ròng đến từ 4 yếu tố: Khối ngoại đã mua ròng rất nhiều kể từ vùng đáy thị trường Việc bán bớt chốt lời là rất tự nhiên; Áp lực tỷ giá USD/VND lên cao trong bối cảnh chính sách tiền tệ Việt Nam đi ngược thế giới (Nới lỏng khi thế giới thắt chặt); Câu chuyện nâng hạng thị trường Việt Nam còn bỏ ngỏ và Lãi suất TPCP Mỹ liên tục tăng từ tháng 4 dẫn đến sự luân chuyển dòng tiền từ tài sản rủi ro (chứng khoán) sang tài sản phi rủi ro (TPCP Mỹ). Tuy khối ngoại bán ròng trong tháng 5, cần chú ý giá trị bán ròng này rất nhỏ so với giá trị mua ròng của nhóm ngoại từ tháng 11/2022 đến nay.
Trong Báo cáo chiến lược tháng 5, DSC có đề cập cấu trúc thị trường có sự cải thiện rất tốt khi tỷ lệ cổ phiếu trên HOSE vượt cản MA 200 liên tục tăng. Xu hướng trên đã tiếp diễn trong tháng 5 khi tỷ lệ cổ phiếu vượt cản MA 200 đã đạt 67,5% cao nhất 13 tháng trở lại trong khi tỷ lệ cổ phiếu vượt cản MA 50 đã đạt tới mức 81,7%.
Tuy độ lan tỏa rộng là tích cực, nhà đầu tư nên chú ý rủi ro trong giai đoạn này. Từ 2021 đến nay, mỗi khi tỷ lệ cổ phiếu vượt MA 50 đạt 80%, VNINDEX đều có điều chỉnh hoặc phân hóa. Với thị trường đang ở mức định giá rẻ và rất nhiều chính sách hỗ trợ đã được ban hành, DSC kỳ vọng nếu có chỉnh, thị trường sẽ chỉ chỉnh nhẹ về 1.080 1.090 trước khi có những nhịp tăng tiếp theo.
Vượt MA 200 có phải là sự khởi đầu cho xu hướng tăng dài hạn
Một trong những diễn biến được nhà đầu tư đánh giá cao trong thời gian vừa qua đó là việc chỉ số VNIndex đã vượt kháng cự quan trọng quanh 1.080 điểm đồng thời bứt lên khỏi đường MA 200 với thanh khoản cải thiện. Điều này làm rất nhiều người tin rằng thị trường đã xác nhận khởi động một sóng tăng mới.
Tuy nhiên DSC cho rằng cũng cần lưu ý, trong một số trường hợp đi ngang đường MA 200 cũng thường xuyên cho ra những tín hiệu nhiễu. Một ví dụ điển hình là giai đoạn 2019. Sau vụ sập vào năm 2018, thị trường sau đó hồi phục và vượt lên trên khỏi MA 200 vào đầu 2019, tuy nhiên sau đó trong suốt cả năm chúng ta chưa thể chứng kiến một sóng tăng dài hạn nào cả. Thay vào đó chỉ số dắt ngang và cũng không ít lần cắt xuống dưới vùng MA 200.
Có thể thấy yếu tố tích cực nhất trong ngắn hạn có lẽ là yếu tố tâm lý khi nhà đầu tư trong nước có xu hướng tự tin hơn. Tuy nhiên, những dấu hiệu hồi phục của nền kinh tế là chưa có, thậm chí còn nhiều dấu hiệu suy yếu hơn.
Điều này được thể hiện rất rõ qua số liệu PMI tháng 5 Chính sách tiền tệ, tài khóa đã có những động thái hỗ trợ nền kinh tế nhưng chưa thể có hiệu quả ngay mà cần thời gian (ít nhất 4- 6 tháng) để thẩm thấu. Cần khách quan là đà phục hồi của nền kinh tế có thể chậm hơn kỳ vọng. Do đó thị trường có vẻ đang trả hơi nhiều cho những kỳ vọng của tương lai trung - dài hạn.
Khi dòng tiền khỏe, FOMO thì các ngưỡng chỉ là tương đối. Nền kinh tế xấu thì ai cũng biết do đó trong ngắn hạn chứng khoán vẫn có thể tăng. Tuy nhiên cần hiểu răng nếu chúng ta trả quá nhiều cho kỳ vọng cho những kỳ vọng tương lai thì rủi ro khi đặt cược là rất lớn, đặc biệt là khi giá cổ phiếu đã tăng lên một mặt bằng mới.
Khi các lá bài chính sách đã ra gần như hết, việc quyết định xu hướng thị trường sẽ dựa trên chuyển động nền kinh tế. Hiện tại DSC vẫn nghiêng về kịch bản cần thêm thời gian đà tăng dài hạn của thị trường có thể chưa được xác lập.
Dù đây là khoảng thời gian "dễ thở" kể từ đỉnh tháng 4/2022, song đội ngũ phân tích cho rằng thị trường có vẻ đang trả hơi nhiều cho những kỳ vọng của tương lai trung - dài hạn và điều này không hề tốt. Và sẽ hơi vội nếu nhà đầu tư kỳ vọng vào một sóng tăng trong dài hạn.
Với những tồn đọng của thị trường trái phiếu, những khó khăn của thị trường BĐS và sự suy yếu của nền kinh tế thế giới – nền lãi suất cao, đà phục hồi thực sự của nền kinh tế trong nước khả năng xuất hiện vào năm 2024 và chưa thể kỳ vọng ngay trong quý 3, quý 4.
Chiến lược giao dịch trong tháng 6
Theo DSC, thị trường vẫn đang vận động trong biên giao dịch đi ngang (sideway), nhà đầu tư cần làm quen với những con sóng “lăn tăn” hơn là kỳ vọng bước vào đại sóng lớn trong bối cảnh vĩ mô chưa rõ ràng.
Trong tháng 6, DSC khuyến nghị chiến lược giao dịch “thực hiện hóa lợi nhuận từng phần” hay “trading giảm nhẹ tỷ trọng”. Về kịch bản thị trường, đội ngũ phân tích đưa ra 2 kịch bản chính:
Kịch bản 1: Đà tăng sớm kết thúc
Thực chất, diễn biến tạo “gap up” hưng phấn đầu tháng 6 đã từng xuất hiện trong tháng 4. Song về nửa sau, áp lực bán áp đảo. Với trường hợp này, đà tăng của chỉ số giảm dần (có thể rướng lên vùng 1.120 điểm) nhưng thanh khoản gia tăng tại những phiên nến đỏ (pha phân phối) và tín hiệu xác nhận đảo chiều khi thị trường xuất hiện phiên bao trùm giảm.
Trong trường hợp này, VN-Index có thể điều chỉnh về vùng 1.050 điểm khi vị thế mở xu hướng (1.080 điểm) bị vi phạm. Tuy nhiên, DSC đánh giá xác suất này thấp hơn bởi VN-Index đã hình thành chuỗi phiên hấp thụ áp lực cung ngắn và trung hạn trước khi vào pha “nước rút”. Hiện tại, vị thế mua lên chủ động đang chiếm ưu thế.
Kịch bản 2: Thị trường tích lũy, đà tăng tiếp tục
Ở kịch bản này, DSC cho rằng chỉ số tiến đến vùng đỉnh năm 2023 (1.120 điểm) và hình thành biên tích lũy cho xu hướng tăng tiếp diễn lên phía sau, hướng lên 1.150 -1.200 điểm. Trong ngắn hạn, đa phần nhóm chỉ số ngành đều trong tình trạng “quá mua”, dẫn đến biên tích lũy có thể gặp áp lực điều chỉnh; điều tiết vùng cân bằng neo trên “gap up” 1.090 điểm, hình thành “bộ đệm” cho đà tăng tiếp diễn.
Các yếu tố tích cực được kỳ vọng có thể kể đến như: Thanh khoản thị trường tiếp tục gia tăng; Nhóm ngân hàng tiếp tục dẫn dắt (sau quá trình tích lũy 5 6 tháng, đà tăng của nhóm này kỳ vọng tiến xa hơn); Các chính sách hỗ trợ của Chính phủ sau kỳ họp Quốc hội lần 5; Không còn nỗi lo về FED tiếp tục đẩy mạnh lãi suất điều hành Mỹ.
Trung Anh