Áp lực bán trở lại thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong tuần giao dịch cuối tháng 7. Trong đó, nhóm năng lượng và nông sản là hai nhóm chịu áp lực lớn nhất khi kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông làm giá dầu lao dốc, còn triển vọng thời tiết thuận lợi tại Mỹ khiến nhóm họ đậu đồng loạt suy yếu.
Đối với nhóm năng lượng, thị trường dầu thô vừa trải qua một tuần biến động rất mạnh, nhưng xu hướng chủ đạo vẫn là đi xuống khi giới đầu tư dần đặt cược nhiều hơn vào khả năng xung đột tại Trung Đông sẽ không tiếp tục leo thang.
Ngay từ đầu tuần, giá dầu chịu áp lực sau phát biểu của Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho biết Tổng thống Donald Trump đã tạm hoãn các cuộc tấn công để dành thêm thời gian cho các giải pháp ngoại giao. Sau đó, ông Trump cũng khẳng định các cuộc trao đổi với Iran đang diễn ra "tốt đẹp" và nhiều khả năng sẽ sớm có thêm tiến triển liên quan đến một thỏa thuận giữa hai bên.
Không chỉ từ phía Mỹ, hàng loạt tín hiệu ngoại giao cũng xuất hiện trong tuần qua. Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy nối lại các cuộc đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran. Iran tuyên bố sẽ chấm dứt các hoạt động quân sự nếu Mỹ dừng các cuộc tấn công. Trong khi đó, Iran và Oman vẫn duy trì trao đổi về cơ chế quản lý hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, góp phần củng cố kỳ vọng tuyến vận tải huyết mạch của thị trường dầu mỏ có thể sớm được khơi thông.
Những tín hiệu này nhanh chóng tác động tới tâm lý thị trường. Sau 4 ngày duy trì trạng thái "ngừng bắn không chính thức" giữa Mỹ và Iran, giá dầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong gần hai tuần sau phiên 28/7, đồng thời điều chỉnh mạnh sau giai đoạn dài giao dịch trong vùng quá mua.
Tuy nhiên, thị trường vẫn chưa hoàn toàn yên tâm về nguồn cung. Theo dữ liệu theo dõi tàu của Kpler, lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz có cải thiện từ ngày 26/7 nhưng lại giảm mạnh trong hai ngày cuối tháng, xuống chỉ còn khoảng 3-4 tàu/ngày. Trong khi đó, số liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cũng cho thấy lượng tàu qua khu vực này liên tục duy trì dưới 10 tàu/ngày kể từ ngày 21/7. Điều đó cho thấy hoạt động vận tải vẫn chưa thực sự trở lại bình thường.
Lo ngại về nguồn cung lập tức quay trở lại trong phiên 29/7 khi Mỹ và Iran tiếp tục có các động thái quân sự mới. Giá dầu phản ứng rất mạnh, tăng khoảng 6,5-8% chỉ trong một phiên. Đến cuối tuần, việc Tehran tiếp tục duy trì các biện pháp phong tỏa eo biển Hormuz cũng khiến giá dầu nhích lên nhẹ, phản ánh tâm lý thận trọng của thị trường trước nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn còn hiện hữu.
Dù vậy, các nhịp hồi phục này chưa đủ để đảo ngược xu hướng của cả tuần. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết thúc phiên giao dịch cuối tháng, giá dầu WTI giảm khoảng 5,2%, xuống dưới 84,7 USD/thùng; trong khi dầu Brent giảm gần 6,9%, còn trên 90,1 USD/thùng.
Diễn biến trên thị trường thế giới cũng tác động trực tiếp đến giá bán lẻ trong nước. Trong kỳ điều hành ngày 30/7, Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều chỉnh tăng giá hầu hết các mặt hàng xăng dầu. Dầu diesel tăng mạnh nhất, thêm 7,2% lên 27.624 đồng/lít. Hai mặt hàng xăng sinh học E5 và E10 cũng tăng 6,6-7,2%, lên lần lượt 22.388 đồng/lít và 22.859 đồng/lít.
Đối với thị trường nông sản, nhóm họ đậu khép lại tuần cuối tháng bằng một đợt điều chỉnh khá mạnh. Kết tuần, giá đậu tương giảm gần 5,3% xuống còn 436,3 USD/tấn; khô đậu tương mất 4,18%, xuống 354 USD/tấn; còn dầu đậu tương giảm mạnh nhất, tới 7,1%, xuống 1.475 USD/tấn.
Theo MXV, nguyên nhân lớn nhất đến từ sự thay đổi trong kỳ vọng về vụ mùa tại Mỹ. Các dự báo thời tiết mới nhất cho thấy khu vực phía Tây Vành đai Ngô và Đậu tương (Western Corn Belt) sẽ đón lượng mưa khá dồi dào trong vài tuần tới, trong khi nền nhiệt trên toàn bộ khu vực Trung Tây duy trì ở mức mát mẻ trong đầu tháng 8.
Đây là thời điểm cây đậu tương bước vào giai đoạn tạo quả và phát triển hạt - giai đoạn có ảnh hưởng lớn nhất đến năng suất cả vụ. Khi điều kiện thời tiết chuyển biến tích cực, những lo ngại về nguy cơ khô hạn và stress nhiệt nhanh chóng hạ nhiệt, kéo theo làn sóng chốt lời trên thị trường kỳ hạn.
Áp lực bán càng gia tăng khi các quỹ đầu cơ vẫn đang nắm giữ lượng vị thế mua khá lớn. Dù đã giảm đáng kể so với mức kỷ lục khoảng 502.000 hợp đồng hồi đầu năm, các quỹ hiện vẫn nắm khoảng 320.000 hợp đồng mua ròng đối với nhóm họ đậu. Điều này đồng nghĩa, nếu thời tiết tại Mỹ tiếp tục thuận lợi trong thời gian tới, thị trường vẫn còn dư địa cho các đợt bán kỹ thuật tiếp theo.
Đối với dầu đậu tương, áp lực còn đến từ thị trường năng lượng. Giá dầu thô giảm khiến hiệu quả kinh tế của việc pha trộn nhiên liệu sinh học suy yếu, qua đó ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu sử dụng dầu đậu tương làm nguyên liệu sản xuất diesel tái tạo. Mặc dù sản lượng diesel tái tạo của Mỹ trong tháng 5 đạt mức cao kỷ lục, giá thành phẩm giảm đã khiến biên lợi nhuận ép dầu thu hẹp xuống còn khoảng 93,15 USD/tấn, gây sức ép lên toàn bộ chuỗi giá trị của nhóm họ đậu.
Về nhu cầu, thị trường cũng bắt đầu xuất hiện dấu hiệu chững lại từ Trung Quốc sau giai đoạn nhập khẩu rất mạnh. Trong tháng 6, nước này đã nhập khẩu kỷ lục 13,55 triệu tấn đậu tương, giúp các nhà máy ép dầu duy trì công suất ở mức 2,25-2,5 triệu tấn mỗi tuần. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến lượng tồn kho dầu đậu tương thương mại tăng lên hơn 1,2 triệu tấn, mức cao nhất trong gần 3 năm.
Anh Đào