Dữ liệu nghiên cứu của Viện nghiên cứu đánh giá thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho thấy, trong thời gian qua, nguồn cung nhà ở liên tục sụt giảm rồi dần phục hồi trong 2 năm trở lại đây, song cơ cấu sản phẩm lại ngày càng mất cân đối, đặc biệt là thiếu hụt nghiêm trọng phân khúc đáp ứng khả năng chi trả của đại đa số người dân.
Cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai
Theo đó, nguồn cung nhà ở từng đạt mức gần 180.000 sản phẩm trong năm 2018, nhưng giảm xuống còn hơn 48.000 sản phẩm vào năm 2022. Bắt đầu từ năm 2023, nguồn cung có tín hiệu phục hồi, với hơn 65.000 sản phẩm mới vào năm 2024, và riêng 6 tháng đầu năm 2025 đã đạt 51.000 sản phẩm mới.
Tuy nhiên, cơ cấu sản phẩm lại ngày càng lệch pha. Trong khi nhu cầu thực tế chủ yếu tập trung ở phân khúc căn hộ bình dân (dưới 25 triệu đồng mỗi m2) và trung cấp (từ 25 đến 50 triệu đồng mỗi m2), thì tỷ trọng nguồn cung ở hai phân khúc này lại liên tục sụt giảm, giảm lần lượt từ mức 19% và 33% năm 2019, chỉ còn 7% và 19% vào năm 2024.
Cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai.
Chỉ trong vòng ba năm kể từ khi Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021- 2030 đi vào triển khai, thị trường đã ghi nhận những tín hiệu tích cực.
Số liệu thống kê từ Bộ Xây dựng cho thấy, lũy kế đến nay, cả nước có 692 dự án nhà ở xã hội đang được triển khai với quy mô 633.559 căn, trong đó 146 dự án hoàn thành, quy mô hơn 103.000 căn; 144 dự án đã khởi công xây dựng, đang triển khai với quy mô hơn 127.000 căn; 402 dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư, quy mô hơn 400.000 căn.
Như vậy, số lượng dự án đã hoàn thành, khởi công, chấp thuận chủ trương đầu tư đến năm 2025 đạt 59,6% so với chỉ tiêu đã đặt ra tại Đề án 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội.
Đáng chú ý, số lượng căn nhà ở xã hội hoàn thành bứt tốc mạnh mẽ. Riêng 7 tháng đầu năm 2025, cả nước đã hoàn thành 36.862 căn nhà ở xã hội. Mặc dù mới chỉ đạt 37% mục tiêu của cả năm 2025, tuy nhiên, kết quả này bằng hơn 80% kết quả của cả năm 2024 và gấp hơn 7 lần so với năm 2022. Đồng thời, 9/31 địa phương được giao chỉ tiêu xây dựng nhà ở xã hội trong năm 2025 có khả năng hoàn thành và vượt chỉ tiêu.
Trong tổng số 250 dự án được khởi công vào ngày 19/8 vừa qua để chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, cũng có tới 22 dự án nhà ở xã hội.
Trên cơ sở đó, VARS IRE cho rằng, tốc độ triển khai Đề án sẽ tiếp tục được duy trì, tiến tới hoàn thành kế hoạch xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2025, và tạo thế, tạo đà cho mục tiêu Đề án đến năm 2030.
Cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính để tiến tới mốc 1 triệu căn hộ vào năm 2030
Theo Bộ Xây dựng, các địa phương có khả năng hoàn thành trên 50% chỉ tiêu xây dựng nhà ở xã hội là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Lào Cai, Phú Thọ, Ninh Bình, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đồng Nai, Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau.
Các địa phương đạt dưới 50% gồm Cần Thơ, Thái Nguyên, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Vĩnh Long. Một số địa phương chưa có dự án được khởi công, đầu tư xây dựng gồm Cao Bằng, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, Hà Tĩnh.
Bên cạnh đó, nhiều địa phương dự kiến hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao trong năm 2025 như: Hải Phòng được giao chỉ tiêu 10.694 căn, khả năng hoàn thành trong năm 2025 10.785 căn, đạt 101%; Huế được giao 1.200 căn, khả năng hoàn thành là 1.443 căn, đạt 120%; Tuyên Quang được giao 146 căn, dự kiến hoàn thành 100%; Quảng Ninh chỉ tiêu được giao là 2.201 căn, dự kiến hoàn thành 2.288 căn, đạt 104%. Đặc biệt, tỉnh Nghệ An chỉ tiêu được giao 1.420 căn, dự kiến trong năm 2025 hoàn thành 2.456 căn, đạt 173%.
Để hoàn thành mục tiêu trong năm 2025 và tiến tới mốc 1 triệu căn hộ vào năm 2030, Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương khẩn trương vào cuộc. Với các dự án đã đăng ký hoàn thành trong năm nay, địa phương phải phối hợp trực tiếp với chủ đầu tư để rà soát và thúc đẩy tiến độ thi công. Đặc biệt, cần huy động tối đa nguồn lực, triển khai thi công "3 ca 4 kíp" để bảo đảm tiến độ bàn giao trong năm.
Đối với các dự án đã lựa chọn được chủ đầu tư, chính quyền địa phương cần chủ động hướng dẫn thủ tục liên quan đến pháp luật về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng. Mục tiêu là tháo gỡ mọi vướng mắc để khởi công trong năm 2025, tạo cơ sở hoàn thành chỉ tiêu trung hạn.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu rà soát các quỹ đất đã xác định dành cho nhà ở xã hội, sớm chấp thuận chủ trương đầu tư và giao chủ đầu tư theo quy định. Đối với các dự án nhà ở thương mại, Bộ nhấn mạnh yêu cầu các chủ đầu tư thực hiện nghĩa vụ đầu tư nhà ở xã hội trên phần quỹ đất 20% theo Luật Nhà ở 2023, đặc biệt là khởi công trong năm 2025.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng lưu ý việc cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Theo đó, các địa phương cần hỗ trợ tối đa cho doanh nghiệp từ khâu chọn lựa vị trí đất, đến hoàn tất hồ sơ pháp lý để triển khai nhanh dự án. Đồng thời, các Sở Xây dựng phải thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, để các dự án nhà ở xã hội không tiếp tục rơi vào cảnh "đóng băng" kéo dài như giai đoạn trước.
Tâm An