"Việc độc quyền đầu vào cũng làm cho bên đầu mối luôn chèn ép đại lý về giá, điều kiện giao hàng. Do đó, tôi kiến nghị bỏ quy định cửa hàng bán lẻ chỉ được lấy hàng từ một đầu mối", bà Lê Thị Nhã - đại diện doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ở Thường Tín (Hà Nội) đề xuất.
Giai đoạn khó khăn của doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu
Giá xăng dầu thế giới trong những tháng qua biến động rất nhiều gây nên sự biến động tại hầu hết các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Nhằm giữ ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ sản xuất cho doanh nghiệp, hỗ trợ người tiêu dùng, Chính phủ đã có nhiều động thái chỉ đạo quyết liệt như giảm thuế, trích quỹ bình ổn nhằm duy trì giá xăng dầu hợp lý trên thị trường.
Tại "Hội nghị Giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu" vừa tổ chức sáng nay (21/9), ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Thường trực kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME) cho biết, thời gian vừa qua là một giai đoạn có thể nói là khó khăn nhất của các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu từ trước tới nay, việc kinh doanh thua lỗ kéo dài nhiều tháng.
Đứng trước tình hình đó, các doanh nghiệp kinh doanh bán lẻ xăng dầu đã kiến nghị đến VINASME, đề nghị Hiệp hội hỗ trợ, nói lên tiếng nói của doanh nghiệp với các cơ quan quản lý Nhà nước để có giải pháp phù hợp.
Tại hội nghị đại diện các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu tại Hà Nội và một số tỉnh, thành khác đã đưa ra nhiều ý kiến phản ánh liên quan đến chiết khấu hoa hồng, cách tính mức giá cơ sở, quy định lấy xăng dầu một nguồn, thủ tục hành chính rườm rà... gây khó khăn cho doanh nghiệp.
Hội nghị Giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu (Ảnh: Báo Công Thương)
Càng bán càng lỗ
Ông Nguyễn Đức Hạnh, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần Dầu khí Sơn Hải cho biết, từ tháng 7/2022 đến nay, chiết khấu các đầu mối xăng dầu cho thương nhân phân phối xăng dầu và các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu rất thấp, có thời điểm chiết khấu bằng 0 đồng/lít tại đầu nguồn.
"Với chiết khấu như trên, doanh nghiệp càng bán càng lỗ, chi phí không đủ bù đắp cho chi phí kinh doanh cố định, lỗ chồng lỗ. Trong khi các cơ quan quản lý Nhà nước tại địa phương yêu cầu bán hàng và không được phép đóng cửa"- ông Hạnh nêu thực tế.
Ông Nguyễn Đức Hạnh đã nêu các loại chi phí vận chuyển, chi phí hao hụt, chi phí tiền lương, chi phí khấu hao tài sản, chi phí điện nước... để thấy rõ các khó khăn hiện tại của doanh nghiệp. Theo đó, thực tế phải chi cho 1 lít xăng từ khâu vận chuyển kho đầu nguồn đến khâu bán lẻ tại cửa hàng từ 1.217 đồng đến 1.341 đồng/lít; với dầu là từ 1.130 đồng/lít đến 1.254 đồng/lít.
Đặc biệt, ông Hải nhấn mạnh, Bộ Tài Chính cần sớm cập nhật, xem xét một số kiến nghị trên để tính đúng, tính đủ chi phí kinh doanh thực tế của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối hiện nay theo Thông tư số 104/2021/TT-BTC ngày 18/11/2021 về hướng dẫn phương pháp xác định yếu tố cấu thành trong công thức giá cơ sở xăng dầu.
Từ thực tế đó, ông Hạnh kiến nghị cơ quan quản lý Nhà nước kiểm soát chặt chẽ giá thành đầu vào của các doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu, đảm bảo tính đúng, tính đủ chi phí thực tế cho các đầu mối nhập khẩu. Nhà nước cần có quy định yêu cầu các đầu mối nhập khẩu chiết khấu cho các đại lý mức hoa hồng tối thiểu để đảm bảo đủ chi phí trong kinh doanh.
Liên quan đến quy định mỗi đại lý xăng dầu chỉ được mua từ 1 nhà phân phối, bà Lê Thị Nhã - đại diện doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu ở Thường Tín (Hà Nội) cho biết: Quy định này dẫn đến triệt tiêu cạnh tranh.
"Là một doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, chúng tôi nhận thấy việc Nhà nước đưa xăng dầu vào loại hình kinh doanh có điều kiện là không cần thiết. Vì điều này sẽ dẫn tới rất nhiều các thủ tục hành chính ràng buộc trói chân trói tay doanh nghiệp", bà Lê Thị Nhã nói.
Nghị định 83/NĐ-CP/2014 và 95/NĐ-CP/2021 hiện nay đang quy định mỗi đại lý bán lẻ xăng dầu tại một thời điểm chỉ được mua hàng của 1 đơn vị cung cấp. Nếu muốn thay đổi nhà cung cấp thì phải đến Sở Công thương để đổi giấy phép. Trong khi đó, mỗi lần thay đổi giấy phép thì phải làm rất nhiều thủ tục, rất mất thời gian, công sức và tiền bạc của doanh nghiệp. Đồng thời cây xăng sẽ phải ngừng bán hàng một thời gian kể từ khi ký thanh lý với bên bán cũ để chuyển sang bên bán mới.
"Việc độc quyền đầu vào cũng làm cho bên đầu mối luôn chèn ép đại lý về giá, điều kiện giao hàng. Do đó, tôi kiến nghị bỏ quy định cửa hàng bán lẻ chỉ được lấy hàng từ một đầu mối", bà Nhã đề xuất.
Kinh doanh thua lỗ, nhiều cây xăng xin tạm nghỉ bán hàng, hoặc bán hàng nhỏ giọt
Doanh nghiệp đầu mối để chiết khấu bằng 0 đồng là không bình đẳng
Bà Nguyễn Thị Bích Hường, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần TMDV và Xây lắp Dầu khí - một một doanh nghiệp xăng dầu ở Hà Nội cũng đề nghị các doanh nghiệp đầu mối cần chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp bán lẻ. Bà Hương cho rằng, các doanh nghiệp đầu mối để chiết khấu bằng 0 đồng là không bình đẳng.
"Doanh nghiệp bán lẻ là ở cuối chuỗi cung ứng, chúng tôi không thể đưa ra hoặc tự quyết định được mức chiết khấu cho mình, mà phải trông chờ vào sự "hào sảng" của doanh nghiệp đầu mối có chia sẻ hay không?"- bà Nguyễn Thị Bích Hường nêu bất cập.
Trước các thông tin cửa hàng xăng dầu "găm" hàng chờ tăng giá, bà Nguyễn Thị Bích Hường khẳng định "chúng tôi không "găm" hàng, chúng tôi "găm" thì chúng tôi thiệt hại nhiều hơn".
Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Bùi Ngọc Bảo cho rằng, xăng dầu là mặt hàng chịu quản lý của nhà nước và phải hài hoà lợi ích của nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Với các vấn đề doanh nghiệp bán lẻ đang gặp phải, cơ quan quản lý nhà nước cần nghiêm túc nhìn nhận vấn đề, nhìn nhận vào hệ thống và trách nhiệm của mình cũng như với doanh nghiệp.
Theo ông Bảo, các doanh nghiệp có nhiều kiến nghị phải điều hành theo cơ chế thị trường và đến thời điểm này đã hội tụ đủ để thực hiện.
“Với chiết khấu bằng 0 đồng như hiện nay, không có doanh nghiệp nào tồn tại được cả. Chúng tôi đã kiến nghị với liên bộ cần đảm bảo cho doanh nghiệp có chi phí lưu thông. Chính sách hiện nay không thực rõ ràng, không có chế tài nào hỗ trợ doanh nghiệp bán lẻ cả’, ông Bảo nói.
Anh Đào