Đại biểu Thái Thị An Chung đề nghị không nên dùng từ "phấn đấu", vì đây là giải pháp, chứ không phải là chủ trương, nên cần phải quy định cụ thể để thực hiện, cũng không nên đặt ra vấn đề tiếp tục tiết giảm chi phí quản lý.
Cần chỉ đạo tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay
Tại phiên thảo luận chiều 7/1 về dự thảo Nghị quyết chính sách tài khoá, tiền tệ hỗ trợ chương trình phục hồi kinh tế, liên quan đến chính sách tiền tệ, đại biểu Nguyễn Cao Sơn (đoàn Hoà Bình) đề nghị cần có chính sách điều tiết thu nhập của các tổ chức tín dụng để chia sẻ rủi ro trong giai đoạn nền kinh tế đất nước đang gặp khó khăn, trong khi các tổ chức tín dụng vẫn có lãi lớn, còn dư địa để giảm lãi suất cho vay.
Trong khi đó, liên quan đến vấn lãi suất cho vay, đại biểu Thái Thị An Chung (Nghệ An) dẫn khoản 3 Điều 2 của dự thảo Nghị quyết có quy định: “Chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí quản lý để phấn đấu giảm lãi suất cho vay tối thiểu 0,5 đến 1% trong 2 năm”. Đại biểu Chung đề nghị không nên dùng từ "phấn đấu", vì đây là giải pháp, chứ không phải là chủ trương, nên cần phải quy định cụ thể để thực hiện, cũng không nên đặt ra vấn đề tiếp tục tiết giảm chi phí quản lý.
“Tôi đề nghị cần quy định rõ trong dự thảo Nghị quyết là ‘chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiếp tục giảm lãi suất cho vay tối thiểu 0,5 đến 1% trong 2 năm’ để thể hiện rõ hơn chủ trương đồng hành cùng doanh nghiệp (DN)”, đại biểu Thái Thị An Chung đề xuất.
Đại biểu Nguyễn Như So ( đoàn Bắc Ninh). Ảnh: QH
Đi sâu hơn vào vấn đề hỗ trợ lãi suất, đại biểu Nguyễn Như So (Bắc Ninh) cho rằng chính sách về hỗ trợ lãi suất thông qua hệ thống ngân hàng thương mại cần rà soát, hỗ trợ trọng tâm, trọng điểm, tránh cào bằng trong việc hỗ trợ lãi suất, tập trung vào một số ngành, lĩnh vực quan trọng thiết yếu như nông nghiệp, vận tải, du lịch…
Theo ông So, năm 2021 ngành nông nghiệp đã phát huy vai trò là trụ đỡ của nền kinh tế, đóng góp 13,97% vào tốc độ tăng trưởng tổng giá trị tăng thêm của toàn ngành kinh tế. Tuy nhiên, ngành cũng đang gặp rất nhiều khó khăn do dịch bệnh, đặc biệt là vấn đề hàng loạt nông sản ách tắc tại các cửa khẩu trong thời gian qua. Do đó, cần nghiên cứu chính sách hỗ trợ lãi suất để đảm bảo tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, gia tăng xuất khẩu chính ngạch. Ngành nông nghiệp cần thiết phải nhận được tỉ trọng ưu đãi lãi suất cao hơn các nhóm ngành được hỗ trợ, tương xứng với vai trò là trụ đỡ của mình.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Quốc Luận (đoàn Yên Bái) đề xuất giải pháp điều tiết tiền tệ hợp lý, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát hành trái phiếu Chính phủ và để các tổ chức tín dụng tiếp tục đầu tư mua trái phiếu Chính phủ. Để đạt được điều này, đại biểu Luận đề nghị cần tính toán lãi suất của trái phiếu Chính phủ hợp lý, phù hợp với mặt bằng chung của lãi suất các ngân hàng; tránh trường hợp các ngân hàng, các tổ chức tín dụng thấy lãi suất của trái phiếu Chính phủ hấp dẫn sẽ không chú trọng cho vay sản xuất, kinh doanh, mà lại dành nguồn lực lớn đầu tư mua trái phiếu Chính phủ, thì sẽ không đạt được hiệu quả của chính sách như kỳ vọng.
Giảm mặt bằng lãi suất thực sự là nhiệm vụ khó khăn
Giải trình nội dung này, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, việc giảm lãi suất là vấn đề mà doanh nghiệp và Quốc hội rất quan tâm. Với ngành ngân hàng, đây cũng được coi là nhiệm vụ trọng tâm trong điều hành.
Ngay sau khi dịch Covid-19 bùng phát, Ngân hàng Nhà nước đã tập trung giảm nhanh 3 lần lãi suất điều hành cũng như chỉ đạo các tổ chức tín dụng và điều tiết tiền tệ để giảm mặt bằng lãi suất cho vay trong năm 2020 là 1% và 2021 tiếp tục giảm 0,8%. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã động viên, khuyến khích, kêu gọi các tổ chức tín dụng miễn giảm lãi vay và giảm phí. Từ khi dịch Covid-19 bùng phát tới nay, các hệ thống tổ chức tín dụng giảm cả lãi, cả phí rơi vào gần 40.000 tỷ đồng từ chính nguồn tài chính của các tổ chức tín dụng để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân.
"Tại sao lại là động viên, khuyến khích? Vì theo quy định của pháp luật, Ngân hàng Nhà nước không thể bắt buộc các tổ chức tín dụng phải giảm lợi nhuận để giảm chi phí lãi vay. Một số tổ chức tín dụng có tổ chức cổ đông là người nước ngoài. Do đó, trong quá trình điều hành, chúng tôi điều hành linh hoạt các công cụ đồng thời động viên và kêu gọi các tổ chức tín dụng, nhận đồng thuận cao", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh.
Bà Nguyễn Thị Hồng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước
Mặt khác, Thống đốc cho rằng, lạm phát thế giới có xu hướng gia tăng và các ngân hàng trung ương thế giới bắt đầu thu hẹp chính sách tiền tệ và tăng lãi suất. Trong khi đó, Việt Nam yêu cầu giảm mặt bằng lãi suất thì thực sự là nhiệm vụ khó khăn.
Tuy nhiên, trong xây dựng chương trình phục hồi này, Chính phủ cân nhắc để đưa ra giải pháp, phấn đấu hệ thống các tổ chức tín dụng giảm 0,5 đến 1% lãi suất cho vay trong 2 năm.
"Với gói hỗ trợ 40.000 tỷ đồng, Ngân hàng Nhà nước sẽ điều tiết làm sao để tạo thuận lợi cho các tổ chức tín dụng, có nguồn cung tín dụng, đáp ứng được nhu cầu của gói này. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước sẽ phối hợp với bộ, ngành liên quan để tập trung đối tượng, trọng tâm trọng điểm, khắc phục hạn chế của các gói trước đây", Thống đốc Nguyễn Thị Hồng nói.
Tuy nhiên, Thống đốc cũng lưu ý, dư địa chính sách tiền tệ ở chương trình phục hồi lần này ít, chủ yếu dựa vào chính sách tài khóa. Việc đưa ra gói phục hồi, cần yêu cầu đảm bảo cân đối vĩ mô. Vì chính sách tiền tệ bản chất là ngắn hạn theo sát diễn biến của kinh tế nên theo Thống đốc, cần điều chỉnh linh hoạt để đảm bảo kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.
"Do tính chất ngắn hạn của chính sách tiền tệ nên cần sự linh hoạt theo sát thị trường nên có lúc phải đưa tiền ra và có lúc rút tiền về, nên tại thời điểm xây dựng chương trình này khó có thể lượng hóa được bao nhiêu lượng tiền ra từ chính sách tiền tệ", bà Hồng chia sẻ.
Riêng với một số công cụ khác như dự trữ bắt buộc, bà Hồng cho biết, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp thu và điều hành linh hoạt vì có lúc tăng, lúc giảm. Hiện nay dự trữ bắt buộc không sử dụng do thanh khoản đang dư thừa.
Đinh Hiệu