Thủ phủ xe xăng 'khựng lại' giữa cơn lốc chuyển đổi xanh

Thông tin Hà Nội sẽ cấm xe máy xăng chạy trong Vành đai 1 từ tháng 7/2026 đang tác động rõ rệt tới thị trường xe cũ. Tại “thủ phủ” Chùa Hà, lượng khách mua bán đã giảm đáng kể.

Chợ xe hạ nhiệt

Phố Chùa Hà là một trong những "thủ phủ" buôn bán xe máy cũ lâu năm tại Hà Nội đang trải qua giai đoạn ảm đạm chưa từng có. Sau khi UBND TP. Hà Nội công bố kế hoạch cấm xe máy sử dụng xăng dầu trong khu vực Vành đai 1 kể từ tháng 7/2026, lượng khách tìm đến khu vực này để giao dịch giảm mạnh.

Sự chững lại ấy không chỉ là một tín hiệu thị trường, mà còn cho thấy những dịch chuyển âm thầm trong hành vi tiêu dùng, tâm lý đầu tư và cả mô hình sinh kế gắn liền với ngành hàng này.

Lâu nay, chợ xe Chùa Hà vẫn nổi danh là nơi tiêu thụ xe máy cũ lớn nhất nhì miền Bắc, với lưu lượng giao dịch từ vài chục đến hàng trăm xe mỗi ngày, đặc biệt sôi động vào cuối tuần.

Tuy nhiên, kể từ sau khi Chính phủ ban hành Chỉ thị 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 trong đó nêu rõ việc thí điểm cấm xe máy xăng trong khu vực nội đô từ 1/7/2026 dẫn đến thị trường đã dần “giảm nhiệt”, trái ngược hẳn với sự tấp nập thường thấy.

Theo ghi nhận thực tế, không khí mua bán tại đây không còn sôi động như trước. Nhiều ki-ốt rơi vào tình trạng đìu hiu, khách lác đác, người bán ngồi chơi nhiều hơn bán hàng. Tình trạng tồn kho tăng mạnh do không “xoay” được hàng, khiến tiểu thương rơi vào thế bị động, tâm lý hoang mang lan rộng.

Anh Trần Mạnh Hùng, chủ một cửa hàng xe máy cũ hoạt động hơn 10 năm tại đây cho biết: “Cách đây một năm, cửa hàng tôi bán 4–5 xe/ngày là chuyện bình thường. Nhưng gần đây, ngày nào bán được một chiếc đã là may. Nhiều hôm ngồi đến chiều mà không có một khách nào bước vào hỏi giá. Rõ ràng, khách hàng đang thận trọng hơn rất nhiều khi cân nhắc mua xe xăng, đặc biệt là người làm việc trong khu vực nội đô”.

Không chỉ bên bán dè dặt, mà bên mua cũng thay đổi rõ rệt. “Có những khách đến tìm xe, nhưng sau khi hỏi qua quy định cấm xe xăng thì quay sang hỏi xe điện, hoặc hoãn luôn việc mua. Nhất là những người trẻ, họ bắt đầu nghĩ đến phương án dài hạn hơn, đầu tư vào phương tiện không bị rào cản pháp lý”, anh Hùng chia sẻ thêm.

Tác động lan rộng còn ảnh hưởng tới các dịch vụ vệ tinh sống nhờ thị trường xe cũ như rửa xe, sửa chữa, sang tên đổi chủ, đăng kiểm… Anh Lưu Văn Duy, chủ một hiệu sửa xe bên hông chợ than thở: “Trước xe ra vào tấp nập, tôi còn phải thuê thêm thợ phụ. Giờ thì ngồi chờ cả buổi mới có một khách tới vá lốp, nguồn thu giảm ít nhất 50% so với năm ngoái”.

Ở góc nhìn người dân, ông Phạm Văn Đạo, sống tại phường Dịch Vọng cho rằng dù sự chuyển đổi ban đầu gây xáo trộn, nhưng về lâu dài, đây là bước đi cần thiết. “Không thể mãi giữ hàng triệu chiếc xe xăng chen chúc trong nội đô được. Đường phố thì chật, không khí thì ô nhiễm. Tuy nhiên, việc chuyển đổi cần có lộ trình rõ ràng, hỗ trợ phù hợp để không gây sốc cho người dân và tiểu thương”, ông Đạo nói.

Một số chuyên gia giao thông cũng khuyến nghị thành phố cần tính đến việc triển khai các chính sách tài khóa mềm như hỗ trợ lãi suất khi người dân chuyển sang mua xe điện, hoặc các gói ưu đãi cho tiểu thương thu mua thanh lý xe cũ. Bởi việc “khai tử” xe máy xăng, nếu không đi kèm giải pháp hỗ trợ sinh kế và tiêu dùng, sẽ vô tình tạo ra “cú sốc lan tỏa” tới hàng loạt ngành nghề liên quan.

Thị trường xe máy cũ đang bước vào thời kỳ chuyển đổi mang tính bước ngoặt. Nhưng từ đà chững lại này, có thể thấy rõ một yêu cầu cấp thiết: tất cả từ người dân, doanh nghiệp cho đến nhà quản lý cần có sự chủ động thích ứng nếu không muốn bị bỏ lại phía sau trong làn sóng chuyển đổi xanh đang tới gần.

Tín hiệu từ thị trường và bài toán lợi ích

Từ góc độ kinh tế, thị trường xe máy cũ đang có những phản ứng tương đối dễ hiểu trước một chính sách mới có ảnh hưởng trực tiếp đến mặt hàng chủ lực. Khi lộ trình cấm xe máy sử dụng xăng dầu trong nội đô được công bố, thị trường không rơi vào trạng thái hỗn loạn, mà bước vào một giai đoạn điều chỉnh mang tính thăm dò.

Đây là thời điểm người tiêu dùng có xu hướng dừng lại để quan sát, cân nhắc, và chờ đợi thêm các thông tin cụ thể về chính sách cũng như các hình thức hỗ trợ kèm theo. Tình trạng giao dịch chững lại không đồng nghĩa với sự sụp đổ thị trường, mà là tín hiệu cho thấy các bên liên quan đang đánh giá lại lợi ích và rủi ro trong bối cảnh mới.

Về phía các hộ kinh doanh xe cũ, áp lực trong ngắn hạn là điều không thể tránh khỏi. Nguồn thu nhập bị ảnh hưởng khi lượng khách giảm, hàng tồn kho tăng, và những kế hoạch kinh doanh ngắn hạn phải điều chỉnh.

Tuy nhiên, nếu nhìn xa hơn, chính giai đoạn này lại có thể trở thành bước đệm để họ tái cấu trúc mô hình hoạt động. Nhiều tiểu thương đã bắt đầu nghiên cứu các hình thức kinh doanh mới như chuyển sang phân phối xe máy điện, mở rộng dịch vụ sửa chữa và bảo trì phương tiện thân thiện môi trường, hay kết nối với các nền tảng công nghệ để phục vụ nhóm khách hàng trẻ đang có xu hướng tiêu dùng bền vững hơn.

Ở góc độ chính sách, các chuyên gia kinh tế thị trường cho rằng điều quan trọng nhất trong quá trình chuyển đổi là không để đứt gãy sinh kế, đặc biệt trong nhóm lao động phi chính thức vốn chiếm tỷ lệ lớn trong lĩnh vực mua bán xe cũ.

Để làm được điều này, cần có sự phối hợp đồng bộ từ nhiều phía: Nhà nước phải đảm bảo hạ tầng giao thông đủ đáp ứng, bao gồm mở rộng mạng lưới trạm sạc điện, quy hoạch lại không gian giao thông đô thị, đồng thời triển khai các gói hỗ trợ tài chính để người dân có điều kiện chuyển đổi phương tiện.

Doanh nghiệp cần đẩy mạnh nghiên cứu thị trường, điều chỉnh chiến lược kinh doanh để thích ứng nhanh với xu thế mới. Còn người tiêu dùng cũng cần được tiếp cận thông tin minh bạch, rõ ràng để củng cố niềm tin và thay đổi thói quen sử dụng phương tiện một cách bền vững.

Trên thực tế, báo cáo từ các hãng sản xuất xe điện trong nước cho thấy nhu cầu tìm kiếm và trải nghiệm xe máy điện đã bắt đầu tăng trong quý II/2025. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay vẫn là tâm lý dè dặt của người tiêu dùng, phần vì chưa quen với trải nghiệm mới, phần vì lo ngại về độ ổn định của hệ sinh thái hậu mãi như sửa chữa, thay pin, bảo hành hoặc tiếp cận điểm sạc. Sự phân mảnh trong chuỗi cung ứng dịch vụ đi kèm đang là một điểm nghẽn cần tháo gỡ để thị trường xe điện có thể phát triển một cách bền vững.

Việc Hà Nội triển khai lộ trình cấm xe máy xăng trong khu vực trung tâm không chỉ là bước đi trong chiến lược chuyển đổi năng lượng quốc gia mà còn là lời tuyên bố mạnh mẽ về cam kết cải thiện chất lượng sống tại đô thị.

Tuy nhiên, để chủ trương này thực sự phát huy hiệu quả, cần một cách tiếp cận tổng thể và có lộ trình rõ ràng, tránh gây sốc hoặc tạo ra phản ứng tiêu cực từ phía người dân và doanh nghiệp. Chính sách phải đi kèm cơ sở hạ tầng đủ tốt, thông tin đầy đủ và các biện pháp hỗ trợ linh hoạt, có thể điều chỉnh theo diễn biến thực tế của thị trường.

Nhìn từ thị trường xe máy cũ tại khu vực Chùa Hà, có thể thấy rõ đây là giai đoạn khởi đầu cho một quá trình chuyển đổi mang tính hệ thống.

Nếu được định hướng đúng, hỗ trợ đủ và kết nối chặt chẽ với các chiến lược phát triển bền vững, khu vực này không chỉ giữ được vai trò là đầu mối phân phối phương tiện dân sinh, mà còn có thể trở thành hình mẫu chuyển đổi kinh doanh xanh trong lòng đô thị, một “chợ xe xanh” đúng nghĩa giữa lòng thủ đô đang chuyển mình.

Quang Anh