Thủ tướng: Thị trường chứng khoán, trái phiếu, bất động sản bộc lộ nhiều yếu điểm

Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, bên cạnh kết quả đạt được là cơ bản, nền kinh tế vẫn còn những tồn tại, hạn chế và khó khăn, thách thức. Khi khó khăn, những bất cập, yếu điểm bên trong của nền kinh tế lại bộc lộ rõ nét hơn như tín dụng ngân hàng, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản; các thị trường còn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Nền kinh tế chịu tác động tiêu cực kép

Ngày 3/1, Chính phủ tổ chức Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với địa phương tổng kết công tác năm 2022 và triển khai Kết luận của Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội Khoá XV về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2023.

Phát biểu điều hành Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ, năm 2022, tình hình thế giới biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường, nhiều vấn đề chưa có tiền lệ, khó khăn hơn so với dự báo. Đại dịch COVID-19 và hậu quả còn diễn biến phức tạp; xung đột Nga - Ukraine kéo dài; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; lạm phát tăng cao, xu hướng tăng lãi suất, thắt chặt chính sách tiền tệ; suy giảm tăng trưởng, nguy cơ suy thoái kinh tế; rủi ro tài chính, tiền tệ, bất động sản, mất an ninh năng lượng, lương thực… đang hiện hữu tại đa số các quốc gia trên thế giới.

Ở trong nước, hậu quả của dịch bệnh cần thời gian để khắc phục; tác động của nhiều yếu tố bất lợi bên ngoài tạo sức ép lớn đối với điều hành kinh tế vĩ mô, nhất là về lạm phát, tỉ giá, lãi suất; giá xăng dầu, nguyên vật liệu đầu vào biến động mạnh, chi phí sản xuất kinh doanh tăng cao; nhiều thị trường lớn, truyền thống của ta suy giảm (như Mỹ, Trung Quốc, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc…).

Bên cạnh đó, khi khó khăn, những bất cập, yếu điểm bên trong của nền kinh tế lại bộc lộ rõ nét hơn như tín dụng ngân hàng, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản. Mặt khác, các loại dịch bệnh, thiên tai, bão lũ diễn biến phức tạp, gây nhiều thiệt hại.

"Có thể nói, năm 2022 nền kinh tế chịu tác động tiêu cực kép cả từ bên ngoài và bên trong đến cùng một thời điểm. Trong bối cảnh đó, chúng ta đã đoàn kết, trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt, với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, vượt qua khó khăn, thách thức, hoàn thành các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó", Thủ tướng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, "chúng ta đã đoàn kết, trên dưới đồng lòng, dọc ngang thông suốt, với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, vượt qua khó khăn, thách thức, hoàn thành các nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó".

Bên cạnh đó, vừa phải tập trung giải quyết nhiều vấn đề tồn đọng, khó khăn, nhạy cảm kéo dài nhiều năm, nhiều nhiệm kỳ, nhất là 6 ngân hàng yếu kém, 8/12 doanh nghiệp, dự án thua lỗ, các nhà máy Nhiệt điện Thái Bình 2, Sông Hậu 1, Long Phú I, Trung tâm Nhiệt điện Ô Môn... Quyết tâm, quyết liệt chấn chỉnh, lành mạnh hoá các thị trường tín dụng, ngân hàng, chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản.

Nhờ đó, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng phục hồi nhanh, các cân đối lớn của nền kinh tế được bảo đảm. Chỉ số giá tiêu dùng tăng 3,15%. GDP tăng 8,02%, nâng quy mô nền kinh tế lên 409 tỷ USD, bình quân đầu người đạt 4.110 USD. Thu NSNN vượt 27,8% dự toán (tăng 392 nghìn tỷ đồng). 

Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt 732,5 tỷ USD; xuất siêu 11,2 tỷ USD. An ninh năng lượng, an ninh lương thực được bảo đảm. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 11,2%; vốn FDI thực hiện đạt 22,4 tỷ USD, tăng 13,5%. Trên 208 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và hoạt động trở lại, tăng 30,3% và gấp 1,45 lần số doanh nghiệp rút khỏi thị trường.

"Từ những số liệu nêu trên, có thể nói những kết quả đạt được của năm 2022 cao hơn năm 2021 là minh chứng cho sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, sự chung sức, đồng lòng, ý chí quyết tâm của cả hệ thống chính trị và nhân dân cả nước", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thị trường chứng khoán, trái phiếu, bất động sản còn tiềm ẩn rủi ro

Bên cạnh kết quả đạt được là cơ bản, nền kinh tế vẫn còn những tồn tại, hạn chế và khó khăn, thách thức. Vẫn còn 1 chỉ tiêu chưa đạt và 1 chỉ tiêu xấp xỉ đạt kế hoạch; sức ép lạm phát cả bên trong và bên ngoài còn lớn; giải ngân vốn đầu tư công, triển khai thực hiện một số chính sách thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế-xã hội, 3 chương trình mục tiêu quốc gia và công tác lập quy hoạch ngành, quy hoạch địa phương còn chậm.

Các thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản còn tiềm ẩn rủi ro; thanh khoản của một số tổ chức tín dụng yếu kém gặp khó khăn. Sản xuất kinh doanh trong một số ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng, tác động đến việc làm, thu nhập, đời sống của một bộ phận người lao động.

Tình trạng thiếu thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế tại một số cơ sở y tế chưa được xử lý dứt điểm. Phản ứng chính sách của một số bộ, ngành để khắc phục hiện tượng thiếu xăng dầu cục bộ tại một số địa phương còn chậm. Công tác bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng, đấu tranh phòng, chống tội phạm trên một số địa bàn còn nhiều khó khăn, thách thức…

Những hạn chế, bất cập nêu trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Tình hình thế giới biến động rất nhanh, phức tạp, khó lường; nước ta là một nước đang pháp triển, nền kinh tế đang trong quá trình chuyển đổi, quy mô còn khiêm tốn, có độ mở lớn, năng lực nội tại, sức chống chịu và khả năng cạnh tranh còn hạn chế. Công tác phân tích, dự báo, ứng phó với biến động tình hình có lúc, có nơi còn bị động, lúng túng, chưa kịp thời. Sự phối hợp giữa một số bộ, ngành, địa phương chưa chặt chẽ, hiệu quả chưa cao. Kỷ luật, kỷ cương hành chính có lúc, có nơi chưa nghiêm; còn một số cán bộ, công chức vi phạm quy định, bị xử lý kỷ luật...

Theo Thủ tướng, từ thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ đạo điều hành trong khó khăn, thách thức vừa qua, chúng ta được trải nghiệm nhiều hơn, đã từng bước trưởng thành, bản lĩnh hơn và có thêm những kinh nghiệm quý, bài học hay như: (1) Phải bám sát chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, tổ chức thực hiện nghiêm túc, quyết liệt, kịp thời, hiệu quả, ưu tiên trọng tâm, trọng điểm, làm việc nào dứt việc đó. (2) Theo dõi sát, nắm chắc tình hình thực tiễn, bình tĩnh, sáng suốt; không chủ quan khi đạt kết quả, không bi quan khi gặp khó khăn, thách thức; phản ứng chính sách kịp thời, linh hoạt, phù hợp, hiệu quả; chủ động có các phương án, kịch bản, chương trình, kế hoạch cụ thể, thực hiện từng bước chắc chắn, bài bản, lớp lang, khoa học, hiệu quả. (3) Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả của các ban, bộ, ngành, địa phương, các cơ quan trong hệ thống chính trị; luôn cầu thị, học hỏi, khiêm tốn, lắng nghe. (4) Có cơ chế, chính sách phù hợp huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, kết hợp hài hòa, chặt chẽ, hiệu quả giữa các nguồn lực bên trong và bên ngoài. (5) Giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cá thể hoá và đề cao trách nhiệm người đứng đầu gắn với phân bổ nguồn lực phù hợp, nâng cao năng lực thực thi, tăng cường kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực và tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí.

Thủ tướng nêu rõ năm 2023 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm bản lề thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2021-2025. Do đó, hội nghị hôm nay có ý nghĩa rất quan trọng đối với công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương triển khai kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2023 theo Kết luận của Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội. 

Hồng Quang