Sở Xây dựng TP.HCM vừa công bố báo cáo về giải quyết khó khăn, vướng mắc của các dự án bất đống sản theo yêu cầu của Tổ Công tác của Thủ tướng Chính phủ (Tổ Công tác 1435). Đến nay, có 64 dự án dự án vướng mắc và 1 kiến nghị của công dân.
Theo Sở Xây dựng, thời gian qua, thành phố đã thực hiện rà soát, phân nhóm các dự án. Kết quả, địa phương đã tháo gỡ vướng mắc hoặc không còn kiến nghị là 35/64 dự án. Các dự án cần tiếp tục theo dõi, xử lý là 29/64 dự án, trong đó có 3 dự án thuộc thẩm quyền của cơ quan Trung ương. Ngoài ra, TP.HCM đã báo cáo Tổ Công tác 1435 của Chính phủ kết quả giải quyết 1 kiến nghị của công dân tại TP.Thủ Đức (cũ).
Sở Xây dựng cho biết thời gian tới TP.HCM sẽ tiếp tục theo dõi, đôn đốc các đơn vị liên quan có báo cáo kết quả thực hiện, tổng hợp để xem xét, giải quyết theo các nhóm vướng mắc liên quan, gồm chủ trương đầu tư, quy hoạch, đất đai, nghĩa vụ tài chính... làm cơ sở để báo cáo Tổ Công tác 1435 của Chính phủ kết quả thực hiện, cũng như kiến nghị các nội dung vượt thẩm quyền của TP.HCM.
Tín hiệu tích cực cho thị trường bất động sản TP.HCM khi liên tục tháo gỡ vướng mắc cho loạt dự án.
Ngoài ra, trong quý 2/2025, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết đã chấp thuận chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư cho 14 dự án. Bao gồm: 9 dự án nhà ở thương mại, 1 dự án nhà ở xã hội và 3 chủ trương đấu giá quyền sử dụng đất để xây dựng nhà ở thương mại, với tổng diện tích hơn 300.000 m2 và tổng vốn đầu tư hơn 15.000 tỷ đồng.
Trong khi đó, TP.HCM có 3 dự án được cấp phép xây dựng, với tổng diện tích sàn xây dựng hơn 397.000 m2, 31 dự án đang triển khai xây dựng và 1 dự án hoàn thành. Trong quý cũng có 2 dự án đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai, với 1.389 căn nhà.
Thời gian qua, vấn đề nhức nhối đối với thị trường bất động sản TP.HCM đang là việc hàng loạt dự án bị vướng mắc về mặt pháp lý. Thực tế, có rất nhiều công trình vì vấn đề pháp lý mà phải "nằm đắp chiếu" nhiều năm chưa thấy lối ra.
Mới đây, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã có văn bản báo cáo thị trường bất động sản 6 tháng đầu năm 2025 (trước thời điểm hợp nhất hành chính). Theo đó, thị trường tiếp tục ghi nhận xu hướng phục hồi, với doanh thu ngành bất động sản tăng 9,1% so với cuối năm 2024. Đây được xem là tín hiệu tích cực, phản ánh phần nào hiệu quả của các chính sách tháo gỡ pháp lý và khơi thông nguồn cung đã được ban hành trước đó. Tuy nhiên, bức tranh toàn cảnh vẫn cho thấy nhiều điểm nghẽn, đặc biệt là sự mất cân đối trong cơ cấu sản phẩm nhà ở.
Theo HoREA, giá nhà tăng liên tục trong các năm qua cho đến nay vẫn “neo” ở mức giá rất cao như giá căn hộ cao cấp năm 2024 lên đến 90 triệu đồng/m2, bình quân khoảng 9,7 tỷ đồng/căn (đây là giá sơ cấp khi phê duyệt dự án, chưa phải là giá bán ra), vượt quá khả năng tài chính của số đông người có thu nhập trung bình, người có thu nhập thấp đô thị.
Bên cạnh đó, thị trường cũng chịu áp lực lớn từ các dự án bị đình trệ. Theo thống kê của Sở Xây dựng, trong giai đoạn 2015–2023, có đến 86 dự án nhà ở thương mại bị ngừng hoặc chưa triển khai, chiếm hơn 62% trong tổng số 138 dự án, với tổng diện tích đất lên đến 964 ha, tương đương hơn 54.000 căn hộ.
Tổng cộng có 220 dự án vướng mắc pháp lý (gồm 72 dự án do Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ chuyển đến và 148 dự án do Hiệp hội Bất động sản thành phố Hồ Chí Minh tổng hợp), trong đó mới chỉ có 77 dự án được xử lý (đạt khoảng 35%) và còn 143 dự án đang được tiếp tục xử lý.
Hàng trăm dự án trên đây bị vướng mắc pháp lý là chủ yếu hoặc một số dự án do chủ đầu tư kém năng lực, mà nếu không sớm được tháo gỡ để khởi động lại thì vừa rất lãng phí nguồn lực đất đai, vừa thất thu ngân sách nhà nước, vừa khó khăn cho doanh nghiệp, vừa thiếu nguồn cung nhà ở nên giá nhà khó kéo giảm trong ngắn hạn.
Một yếu tố khác được HoREA chỉ ra là áp lực đến từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Sau 2 năm được giãn và hoãn thanh toán theo Nghị định 08/2023/NĐ-CP, từ tháng 8/2025 trở đi, thị trường sẽ bước vào giai đoạn đáo hạn lớn với tổng giá trị khoảng 180.000 tỷ đồng, riêng quý III/2025 là 68.000 tỷ đồng. Điều này đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp phát hành trong việc đảm bảo thanh khoản và tránh nguy cơ đổ vỡ dây chuyền. Bộ Tài chính và Uỷ ban chứng khoán Nhà nước cần giám sát thật chặt chẽ để xử lý kịp thời, không để bị “đổ vỡ” như kinh nghiệm trước đây Chính phủ đã kịp thời ban hành Nghị định 08/2023/NĐ-CP.
Hiệp hội cũng chỉ ra, do “độ trễ” của cơ chế, chính sách, pháp luật và do “độ trễ” của quy trình triển khai, thực hiện dự án bất động sản đều cần phải có thời gian để đi vào cuộc sống. Với các tín hiệu hiện tại, HoREA nhận định, từ nửa cuối năm 2026 là thời điểm thị trường bất động sản sẽ vươn dậy mạnh hơn.
Tâm An