Thanh tra TP. HCM vừa ban hành Thông báo Kết luận Thanh tra Dự án Trung tâm Thương mại - Văn phòng - Khách sạn tại Số 1 Công trường Quốc tế, Số 7 Phạm Ngọc Thạch, Số 86 Nguyễn Thị Minh Khai, Phường 6, Quận 3 (gọi tắt là Dự án) do Công ty Cổ phần Thương mại Dịch vụ Quảng trường Quốc tế (gọi tắt là Công ty Quảng trường Quốc tế) làm chủ đầu tư.
Theo Kết luận Thanh tra, Dự án trên có 4 cổ đông góp vốn sáng lập, gồm: Liên hiệp Hợp tác xã thương mại TP.HCM (Saigon Co.op), Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (Sawaco), Công ty Cổ phần May Sài Gòn 3 và Công ty Cổ phần Vận tải biển Sài Gòn thống nhất lấy tên đại diện là Công ty Cổ phần Thương mại Quảng trường Quốc tế (Công ty Quảng trường Quốc tế). Hiện nay, chỉ còn 3 cổ đông là Công ty TNHH bất động sản Thiên Thanh giữ 69,997% vốn điều lệ, Tổng công ty cấp nước Sài Gòn giữ 30% vốn điều lệ và một cổ đông cá nhân là ông Đặng Thanh Hải giữ 0,003% vốn điều lệ.
Dự án được đầu tư trên khu đất trên diện tích 8.921,6m2 đất thuê của Nhà nước, thời hạn 50 năm với quy mô: toà nhà 25 tầng, 2 tầng hầm, diện tích xây dựng 4.560 m2, diện tích sàn xây dựng 78.548 m2. Tổng mức đầu tư là 1.184,242 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ quý III/2014 đến quý IV/2018. Tuy nhiên, đến nay dự án vẫn chưa hoàn tất thủ tục pháp lý và khởi công. Đồng thời, trong quá trình triển khai dự án, Công ty Quảng trưởng Quốc tế và các sở, ngành của TP.vHCM, các đơn vị, tổ chức, cá nhân có liên quan đã có những sai phạm, thiếu sót.
Dính nhiều sai phạm, khu đất “vàng” hơn 8.000 m2 cạnh hồ Con Rùa bị thu hồi.
Cụ thể, xét về nguồn gốc, tính pháp lý của khu đất 8.921,6m2 của 3 đơn vị có khác nhau: 3.093,3m2 đất của Công ty May Sài Gòn 3 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, theo hình thức cho thuê đất trả tiền hàng năm; 704,4m2 đất của Công ty Vận tải biển Sài Gòn được Nhà nước giao sử dụng theo hình thức trả tiền thuê đất hàng năm (chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Tài sản trên 2 khu đất này được xác định tính vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa, riêng 5.123,9m2 đất và tài sản trên đất của Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn trả tiền thuê hàng năm chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, vẫn thuộc sở hữu của Nhà nước.
UBND TP. HCM đã chấp thuận cho Saigon Co.op hợp tác với Công ty May Sài Gòn 3, Công ty Vận tải biển Sài Gòn, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn cũng sử dụng đất, thành lập Công ty Quảng trường Quốc tế để được thuê 8.921,6m2 đất với thời hạn 50 năm, trả tiền thuê đất 1 lần cho cả thời gian để thực hiện dự án. Tuy nhiên, do Công ty Quảng trường Quốc tế thực hiện không đúng chủ trương của UBND TP. HCM nên cần phải thu hồi để tránh thất thoát, lãng phí tài nguyên đất đai của Nhà nước.
Về việc bồi thường tài sản trên đất, Công ty Quảng trường Quốc tế đã bồi thường, hỗ trợ tài sản trên đất với số tiền hơn 30 tỷ đồng (Công ty CP Vận tải biển Sài Gòn hơn 2,4 tỷ đồng, Công ty May Sài Gòn 3 hơn 6,3 tỷ đồng, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn hơn 4,3 tỷ đồng, 3 hộ dân hơn 17 tỷ đồng). Tuy nhiên, tài sản vật kiến trúc trên đất của Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn là tài sản thuộc sở hữu Nhà nước nhưng Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn tự thuê đơn vị tư vấn xác định để nhận tiền đền bù hơn 4,3 tỷ đồng là chưa đúng theo Quyết định ngày 28/5/2010 của UBND TP.HCM về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn.
Về thực hiện nghĩa vụ tài chính (tiền thuê đất) với Nhà nước, Sở Tài nguyên và Môi trường đã có thiếu sót khi chưa thực hiện đầy đủ Quyết định số 1468/QĐ-UBND ngày 04 tháng 4 năm 2015 của UBND TP về xác định và thu tiền thuê đất của Công ty Quảng trường Quốc tế từ 2015 đến nay đã làm ảnh hưởng rất lớn nguồn thu ngân sách Nhà nước. Riêng tiền thuê đất từ ngày 30/7/2009 đến ngày 03/04/2015 là 31.578.324.378 đồng. Tuy nhiên, đến nay Công ty Quảng trường Quốc tế vẫn chưa thực hiện.
Kết luận Thanh tra cũng chỉ ra, Công ty Quảng trường Quốc tế đã tự ký kết, thỏa thuận cho 09 đơn vị, cá nhân thuê mặt bằng (khu đất thực hiện Dự án) với số tiền 56.020.067.478 đồng (doanh thu) khi chưa ký hợp đồng thuê đất, chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là vi phạm Luật Đất đai năm 2013. Do đó, cần phải xử lý thu nộp vào ngân sách Nhà nước số tiền thu được từ việc cho thuê mặt bằng trái quy định pháp luật, sau khi xem xét khấu trừ các khoản chi phí hợp lý, hợp pháp (nếu có).
Bên cạnh đó, Thanh tra TP.HCM đã kiến nghị và được sự thống nhất của Chủ tịch UBND TP Phan Văn Mãi giao Sở TNMT chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu, lập thủ tục trình UBND TP. HCM thu hồi, hủy bỏ 2 Quyết định đã ban hành vào tháng 7/2009 và tháng 4/2015.
Giao Cục trưởng Cục Thuế Thành phố phối hợp với các ban ngành có liên quan xác định nghĩa vụ tài chính liên quan việc sử dụng khu đất từ năm 2009 đến thời điểm có quyết định thu hồi, hủy bỏ đối với Công ty Quảng trường Quốc tế để truy thu nộp ngân sách nhà nước theo quy định.
Rà soát, xử lý số tiền 56.020.067.478 đồng do Công ty Quảng trường Quốc tế cho các tổ chức, cá nhân thuê mặt bằng trái quy định để thu hồi nộp ngân sách Nhà nước sau khi xem xét khấu trừ chi phí hợp lý theo quy định. Kiểm tra, rà soát việc thực hiện nghĩa vụ thuế của các cổ đông Saigon Co.op, Công ty May Sài Gòn 3, Công ty Vận tải biển Sài Gòn trong việc chuyển nhượng cổ phần (thoái vốn) cho Công ty TNHH Bất động sản Thiên Thanh để đề xuất, xử lý theo quy định pháp luật.
Kết luận Thanh tra nhấn mạnh, trường hợp Công ty Quảng trường Quốc tế và các đơn vị, cá nhân có liên quan thực hiện không đầy đủ chỉ đạo nêu trên của UBND TP khi không bàn giao khu đất, không thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan kịp thời dẫn đến gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước thì tổng hợp, báo cáo đề xuất UBND TP xử lý chuyển hồ sơ vụ việc sang Cơ quan điều tra Công an Thành phố để xác minh làm rõ, xử lý theo đúng quy định pháp luật.
Sở Nội vụ có nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với Ủy ban Kiểm tra Thành ủy và cơ quan liên quan tổ chức kiểm điểm trách nhiệm, đề xuất biện pháp xử lý đối với tập thể, cá nhân thuộc diện Thành phố quản lý có liên quan thiếu sót, sai phạm theo Kết luận thanh tra, tùy theo tính chất mức độ sai phạm mà đề xuất hình thức xử lý phù hợp, đúng quy định.
Thiên An