Với lý do tận thu để sớm hoàn vốn cho dự án sẽ tiết kiệm kinh phí đầu tư, không cần biết các phương tiện có đi trên đường tránh TP. Phủ Lý không, miễn là tất cả các phương tiện đi qua trạm BOT Nam Cầu Giẽ đều buộc phải trả phí mới được đi qua.
Dự án đầu tư xây dựng công trình tuyến đường tránh TP. Phủ Lý và tăng cường mặt đường trên Quốc lộ 1 đoạn qua tỉnh Hà Nam có tổng chiều dài là 43,4km, điểm đầu phía Nam ở trạm thu phí Nam cầu Giẽ (Km216+874, Quốc lộ 1), điểm cuối tại nút giao Đường tỉnh 494 với Quốc lộ 1 (Km235+885) với tổng chiều dài là 23,3km, được thực hiện theo hợp đồng BOT (xây dựng-kinh doanh-chuyển giao).
Đây là tuyến đường tránh TP. Phủ Lý, đi qua địa phận các huyện Duy Tiên, Kim Bảng, Thanh Liêm và thành phố Phủ Lý của tỉnh Hà Nam, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng với 4 làn xe, vận tốc thiết kế là 80km/giờ.
Dự án có tổng mức đầu tư khoảng 2.100 tỉ đồng, được khởi công từ tháng 10/2014, do liên danh công ty CP Đầu tư Hạ tầng FCC làm chủ đầu tư, bao gồm các nhà đầu tư: Công ty Cổ phần Kỹ thuật nền móng và Công trình ngầm FECON, Công ty cổ phần Xây dựng Cotec và Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 1 (Cienco1). Trong đó, ngân hàng Công thương Việt Nam (Vietinbank) là đối tác chính hỗ trợ vốn cho dự án này.
Việc đầu tư tăng cường mặt QL1 là hạng mục phụ đi kèm và không phải là mục tiêu cốt lõi để dự án được các cấp có thẩm quyền phê duyệt. Tuy nhiên, để thu phí hoàn vốn cho dự án đầu tư tuyến tránh TP. Phủ Lý, trạm thu phí BOT Nam Cầu Giẽ lại được đặt tại vị trí án ngữ trên QL1 để tận thu khiến các phương tiện không hề đi trên tuyến đường tránh TP. Phủ Lý vẫn phải đóng phí.
Đây cũng chính là điểm bất hợp lý khiến cho không ít người dân tỏa ra bức xúc và băn khoăn, tại sao nhà đầu tư làm đường tránh Phủ Lý nhưng lại đặt trạm thu phí trên QL1 – vốn là vị trí trạm thu phí Đại Xuyên đã được nhà nước dỡ bỏ trước đó.
 Trạm thu phí BOT Nam Cầu Giẽ đặt sai vị trí: Không đi trên tuyến tránh vẫn phải đóng phí |
Với lý do tận thu để sớm hoàn vốn cho dự án sẽ tiết kiệm kinh phí đầu tư, cuối năm 2014, UBND tỉnh Hà Nam đã dễ dàng thuyết phục được liên bộ gồm: GTVT và Tài chính đồng thuận cho đơn vị Chủ đầu tư đặt trạm thu phí tại vị trí km216+600 trên QL1 mà không cần biết các phương tiện có đi trên đường tránh TP. Phủ Lý không, miễn là tất cả các phương tiện đi qua trạm BOT Nam Cầu Giẽ đều buộc phải trả phí mới được đi qua.
Trên cơ sở đó, ngày 24-11-2016, Bộ GTVT đã ban hành Quyết định 3591/QĐ-BGTVT cho phép Công ty CP Đầu tư hạ tầng FCC tổ chức thu phí tại vị trí km216+600 trên QL1 để hoàn vốn cho dự án này.
Theo Quyết định này, các mức thu phí đường bộ đối với các phương tiện khi đi qua trạm thu phí Nam Cầu Giẽ như sau: Đối với xe dưới 12 ghế ngồi, xe tải có tải trọng dưới 2 tấn và các loại xe buýt vận tải khách công cộng là 25 nghìn đồng/vé/lượt, 750 nghìn đồng/vé/tháng và 2,025 triệu đồng/vé/quý; xe 12 - 30 ghế ngồi, xe tải có tải trọng từ 4 tấn đến dưới 10 tấn là 40 nghìn đồng/vé/lượt, 1,2 triệu đồng/vé/tháng và 3,24 triệu đồng/vé/quý…
Trong khi đó, trạm thu phí BOT Nam Cầu Giẽ chính là trạm thu phí Đại Xuyên đã bị dỡ bỏ từ tháng 4/2013 khi tuyến cao tốc Hà Nội - Ninh Bình được thông tuyến, giúp người dân từ các tỉnh phía Nam về Hà Nội có quyền lựa chọn đi đường BOT (mất phí) hoặc Quốc lộ 1 (miễn phí).
Không hiểu vì lý do gì, ngay sau thời điểm Chính phủ yêu cầu dỡ bỏ, UBND tỉnh Hà Nam và Bộ GTVT lại tiếp tục trình xin các cơ quan chức năng liên quan Cty CP Đầu tư hạ tầng FCC tổ chức thu phí tại Trạm thu phí Nam Cầu Giẽ.
Được biết, mỗi ngày trạm BOT Nam Cầu Giẽ thu được khoảng 200 triệu đồng tiền phí từ tất cả các phương tiện qua lại. Theo giấy phép đăng ký kinh doanh, Công ty CP Đầu tư hạ tầng FFC được thành lập ngày 21.7.2014, nghĩa là chỉ vài tháng trước khi tham gia liên danh của chủ đầu tư. Sau đó, doanh nghiệp non trẻ này được giao, toàn quyền khai thác, vận hành tuyến đường.
Trạm thu phí BOT Nam Cầu Giẽ đặt sai vị trí: Không đi trên tuyến tránh vẫn phải đóng phí |
Nhìn thêm về những dự án BOT khác trên khắp cả nước, vị trí của trạm BOT Nam Cầu Giẽ còn khó hiểu hơn vị trí của trạm BOT Cai Lậy (Tiền Giang) vốn đang gây ra nhiều bức xúc thời gian qua. Bởi lẽ tuyến tránh TX.Cai Lậy còn dễ tìm, dễ đi và thiết thực chứ không rắc rối như tuyến tránh TP.Phủ Lý.
Đặc biệt, với những gì mà dự án được thực hiện, xét về tính hiệu quả, cũng có ý kiến băn khoăn rằng, liệu có hay không việc cố tình “vẽ” ra tuyến tránh để hợp thức hóa việc cho nhà đầu tư chặn đường QL1 nhằm thu phí? Liệu rằng, vị trí đặt có “lợi ích nhóm” hay không? Vị trí đặt trạm vẫn là một câu hỏi lớn đối với nhiều người dân mà chưa có câu trả lời hợp lý.
T/H