Với xu hướng phát triển, quảng cáo đang đóng một vai trò quan trọng nhằm tạo sự thu hút từ khách hàng. Nhưng vì lợi nhuận không ít đơn vị đã sẵn sàng sử dụng những “chiêu trò” quảng cáo phản cảm gây bức xúc dư luận.
Thời gian gần đây, trên mạng xã hội xuất hiện một clip nhảy nhót trên đường giao thông, nơi công cộng khiến cộng đồng mạng hết sức bức xúc. Hình ảnh được người dân ghi lại cảnh một nhóm người mặc quần áo màu xanh nhảy múa "cực sung" trong tiếng nhạc mạnh.
Điều đáng nói, những người này còn xuống lòng đường để nhảy nhót, uốn éo và bò toài, ồn ào, gây mất mỹ quan đô thị... Không những thế, những hình ảnh, âm thanh này còn gây chú ý đến nhiều phương tiện đang lưu thông, gây nguy cơ mất an toàn giao thông.
Những người này còn xuống lòng đường giao thông để nhảy nhót, uốn éo và bò toài, ồn ào, gây mất mỹ quan đô thị...
Qua tìm hiểu, đoạn clip trên được ghi lại nhân sự kiện khai trương một chi nhánh siêu thị Điện máy Xanh (Công ty cổ phần Thế giới di động) tại tỉnh Thái Nguyên. Đặc biệt, clip này đã xuất hiện khoảng 2 năm trước, nhưng không hiểu vì lý do gì trong thời gian này lại xuất hiện rầm rộ trên mạng xã hội, đặc biệt là trên nền mảng Tik Tok.
Trước những phản ứng của dư luận, đại diện truyền thông của Công ty cổ phần Thế giới di động chia sẻ với báo chí, clip trên là do nhân viên tự quay lên chứ không phải quảng cáo từ phía công ty.
"Các bạn ở siêu thị rất là trẻ, tuổi trẻ thì họ thường có những hành động hơi quá lên một chút"; hành động nhảy nhót là các bạn tự sáng tạo ra. Đây không phải ý đồ công ty bắt các bạn tràn ra ngoài đường. Sự việc cũng đã xảy ra từ rất lâu và cũng chưa đến mức phản cảm?!” – Vị này cho biết.
Điều đáng nói, đây không phải là lần đầu tiên các của hàng Thế giới di động có những hành động quảng cáo phản cảm. Trước đó vào năm 2016, siêu thị Thế giới di động 58 đường Nguyễn Khánh Toàn (phường Quan Hoa, quận Cầu Giấy, TP. Hà Nội) đã dùng xe bán tải chở một lồng kính gắn nhãn Samsung Galaxy Note 7 có cô gái bên trong để diễu hành phố.
Chiếc xe bán tải chở lồng kính gắn nhãn Samsung Galaxy Note 7 có cô gái bên trong đi diễu hành phố.
Hoạt động này được cho là để nhằm quảng cáo cho dòng điện thoại Samsung Galaxy Note 7 mới vừa ra mắt tại Việt Nam. Áp tải cho chiếc ô tô nói trên là một đoàn xe máy với cờ phướn bay phấp phới đã thu hút sự chú ý đông đảo của người đi đường. Ngay sau sự việc trên, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã tới làm việc và lập biên bản, Công ty cổ phần Thế giới di động chỉ bị xử phạt 6 triệu đồng.
Cũng trong khoảng thời gian này, Thanh tra Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đã phối hợp với phòng VHTT quận Cầu Giấy xử phạt 40 triệu đồng với Công ty cổ phần thế giới số Trần Anh (Công ty Trần Anh) khi sử dụng người mẫu mặc bikini mát mẻ để tiếp thị do quảng cáo trái thuần phong mỹ tục.
Nhóm người mãu mặc bikini tại một siêu thị điện máy Trần Anh.
Quảng cáo bằng cách cởi đồ, khoe thân lặp lại
Có thể nói, với sự bùng nổ của công nghệ đặc biệt là mạng xã hội, việc quảng cáo đang được “phủ sóng” rộng khắp. Điều đáng ngại nhất là các quảng cáo thu hút được đông người theo dõi lại đến từ những clip hay hình ảnh phản cảm, dung tục.
Thậm chí, sau những quảng cáo “bẩn” trên nhiều đơn vị đã bị các cơ quan chức năng “tuýt còi”, thế nhưng những hành động này dường như vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.
Cụ thể, năm 2021, thông tin và hình ảnh về nhóm thanh niên cởi trần, khoe thân, chặn lối đi trên tàu điện Cát Linh - Hà Đông để quảng cáo cho một chuỗi cửa hàng của Vua Nệm (Công ty cổ phần Vua Nệm) tràn ngập trên các diễn đàn mạng xã hội. Ngay sau khi hình ảnh được đăng tải, nhiều người đã bày tỏ ra bức xúc vì hành vi phản cảm, "quảng cáo bẩn” diễn ra ở nơi công cộng.
Sau vụ việc, UBND TP. Hà Nội, Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hà Nội cũng đã ban hành quyết định xử phạt chủ nhãn hàng thực hiện quảng cáo với mức phạt 137 triệu đồng.
Nhóm người cởi trần quảng cáo sản phẩm trên tàu điện Cát Linh - Hà Đông
Thực tế, đây không phải là lần đầu tiên, dư luận xôn xao về việc các nhãn hàng, thương hiệu sử dụng các chiêu quảng cáo "sốc", phản cảm. Trước đó, tại Hà Nội nhiều nhà hàng đã sử dụng dàn người mẫu cởi trần, khoe body cơ bắp phục vụ thực khách. Đơn cử, năm 2019, nhân viên quán “Chim quay móc mật” ở ngõ 66B, Triều Khúc, Thanh Xuân, Hà Nội đã không mặc áo, phô diễn thân hình khi phục vụ khách.
Liên quan đến việc nhóm thanh niên cở trần để thực hiện chiến dịch truyền thông, chuyên gia truyền thông Nguyễn Ngọc Long chia sẻ: “Tôi tin rằng, ở góc độ thu hút của khách hàng tiềm năng, dư luận, truyền thông, chiến dịch của DN đã thành công. Nhưng, DN chủ nhãn hàng quảng cáo trên không phải có quy mô nhỏ. Vì vậy, DN lớn hoặc muốn phát triển cần có nhiều trách nhiệm xã hội. Bởi, nếu DN không tuân thủ luật pháp, thiếu trách nhiệm xã hội, nếu muốn làm chương trình, hợp tác với đơn vị lớn sẽ rất khó”.
Mặt khác, ông Nguyễn Ngọc Long cũng chia sẻ, sau sự việc trên, trên nhiều nhóm marketing, truyền thông trên mạng xã hội, nhiều người đã bình luận “rẻ quá”, “tha hồ quảng cáo”. Điều này cho thấy, nhiều DN rất có thể sẽ cố tình làm theo.
Tạo “tường lửa” cho văn hóa quảng cáo
Không thể phủ nhận quảng cáo là một phần tất yếu, khán giả dù muốn hay không cũng khó tránh, đôi khi “phải xem”. Song một khi những quảng cáo thiếu đi sự biên tập kỹ lưỡng, thiếu đi sự sáng tạo và chuẩn mực sẽ gây hiệu ứng ngược lại.
Mặc dù đã có Luật Quảng cáo và nhiều văn bản điều chỉnh, thế nhưng ý thức tuân thủ của một số doanh nghiệp, nhà kinh doanh chưa nghiêm túc đã dẫn đến tình trạng quảng cáo cẩu thả, qua loa; chỉ cốt để câu khách mà làm trái với truyền thống lịch sử, văn hóa, vi phạm đạo đức kinh doanh và thuần phong mỹ tục.
Theo Điều 34 Nghị định số 38/2021/NĐ-CP ngày 29/3/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa và quảng cáo sửa đổi sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 129/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 của Chính phủ về vi phạm quy định về cách hành vi cấm trong hoạt động quảng cáo như: treo, đặt, dán, vẽ các sản phẩm quảng cáo trên cột điện, trụ điện, quảng cáo làm ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị, trật tự an toàn giao thông, xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo… thì cá nhân vi phạm có thể chịu mức phạt tiền từ 1 - 100 triệu đồng. Riêng đối với chủ thể vi phạm là tổ chức thì có thể bị xử phạt gấp đôi so với cá nhân là từ 1 - 200 triệu đồng theo quy định tại khoản 3 Điều 5 Nghị định này.
Dù đã có quy định pháp luật xử lý những hành vi vi phạm này song thực tế cho thấy mức phạt với những hành vi này còn chưa cứng rắn, chưa thực sự đủ sức răn đe. Nhiều đơn vị biết rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vẫn bất chấp và chấp nhận chịu phạt do việc quảng cáo phản cảm nhằm thu hút được sự chú ý...
Dư luận cho rằng, các cơ quan quản lý cần thiết phải có quy định pháp luật thay đổi mức xử phạt nặng hơn nữa đối với hành vi quảng cáo phản cảm, trái thuần phong mỹ tục, gây bức xúc dư luận và tác động tiêu cực đến đời sống văn hóa của nhân dân. Đồng thời nâng cao ý thức lựa chọn mua sản phẩm của người tiêu dùng, có thái độ rõ ràng khi chọn mua những sản phẩm quảng cáo vi phạm pháp luật.
Thanh Phong (t/h)