Tranh cãi ở Vinaconex bắt nguồn từ đâu?

Cuộc tranh cãi nảy lửa giữa 2 nhóm cổ đông lớn Vinaconex vẫn đang "căng như dây đàn". Nguyên nhân cuộc xung đột lợi ích trên được cho là liên quan đến dự án Khu đô thị mới Splendora.

"Vỡ trận" vì một dự án nghìn tỷ?

Tại cuộc gặp mặt báo chí ngày 1/4, Vinaconex đã thông tin về những mâu thuẫn nội bộ đang bùng nổ. Theo lý giải của các thành viên Hội đồng quản trị (HĐQT), nguyên nhân được cho là tạo ra sự bất đồng giữa các cổ đông lớn là bởi các bên chưa tìm được tiếng nói chung tại dự án Splendora (Hoài Đức, Hà Nội). Nói như ông Đào Ngọc Thanh, tân Chủ tịch HĐQT của Vinaconex, dự án nghìn tỷ trên đang rơi vào sự trì trệ, bế tắc.

Ông Đào Ngọc Thanh (bên phải), Chủ tịch HĐQT Vinaconex trong cuộc họp ngày 1/4.

Còn nhớ thời điểm đầu năm 2019, khi HĐQT mới được thành lập, ông Đào Ngọc Thanh lúc đó được bầu làm Chủ tịch, nhiều cổ đông trông chờ vào một sinh khí mới tại Vinaconex. Splendora cũng vậy, dự án nghìn tỷ này cũng đang chờ đợi những quyết sách mang tính đột phá, đúng như lời ban lãnh đạo công ty trước đó từng tuyên bố sẽ đưa khu đô thị này trở thành “cao cấp thực sự”.

Thế nhưng, ngay từ thời điểm ĐHĐCĐ bất thường (ngày 11/1/2019) nội bộ Vinaconex đã tiềm ẩn những xung đột về lợi ích. Ở đây, 2 đối trọng là nhóm cổ đông lớn là Công ty TNHH An Quý Hưng (An Quý Hưng) - Công ty TNHH Bất động sản Cường Vũ (Cường Vũ) và Công ty TNHH Đầu tư Star Invest (Star Invest).

Cuộc “nội chiến” bùng nổ khi nhóm cổ đông Cường Vũ và Star Invest gửi đơn kiện, Tòa án ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời vô hiệu hóa HĐQT mới.

Mâu thuẫn tại dự án Splendora được cho là nguyên nhân cuộc “nội chiến” bùng nổ khi nhóm cổ đông Cường Vũ và Star Invest gửi đơn kiện ra Tòa án.

Về vấn đề này, Chủ tịch Vinaconex cho biết do khác nhau ý tưởng triển khai dự án Splendora, trong đó có mâu thuẫn về hình thức xử lý hồ điều hoà trung tâm.

Cụ thể, quan điểm của nhóm cổ đông An Quý Hưng là giữ nguyên quy hoạch cũ, chỉ bổ sung thêm cây xanh và dịch vụ đi kèm. Nhóm cổ đông Phú Long lại muốn thay đổi quy hoạch xây hồ theo dạng bao quanh các căn biệt thự để tối đa hóa diện tích mặt hồ. Nhưng việc điều chỉnh quy hoạch khi dự án đã có 18ha mặt hồ ở dự án là không dễ. Hiện, hai nhóm cổ đông vẫn chưa tìm được tiếng nói chung tại dự án này.

Nhìn vào hệ quả của cuộc “nội chiến” ấy tại Vinaconex, giới đầu tư có lẽ đã hình dung ra bức tranh của doanh nghiệp ở thời điểm này. Họ rỉ tai nhau rằng, đây là “giọt nước tràn ly” khi xung đột lợi ích giữa hai nhóm cổ đông lớn lên đến đỉnh điểm. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp từng có giai đoạn đình trệ, lợi nhuận sụt giảm khi nhóm cổ đông lớn không tìm được tiếng nói chung và phủ quyết lẫn nhau. 

Đặc biệt, với một doanh nghiệp có thế mạnh trong lĩnh vực đầu tư kinh doanh bất động sản như Vinaconex, thì việc ảnh hưởng đến hoạt động đầu tư các dự án là điều khó có thể tránh khỏi. 

Cuộc “nội chiến” được dự báo từ trước?

Sau khi Nhà nước thoái vốn, Tổng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam - Vinaconex đã tổ chức đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường vào ngày 11/1/2019. Cơ cấu cổ đông Vinaconex thay đổi khi cổ đông lớn chiếm 87% vốn điều lệ gồm: Công ty TNHH An Quý Hưng (An Quý Hưng) nắm 57,71% vốn, Công ty TNHH Bất động sản Cường Vũ (Cường Vũ) giữ 21,3% vốn và Công ty TNHH Đầu tư Star Invest (Star Invest) nắm 7,57% vốn.

Trước đó, An Quý Hưng là nhà đầu tư đã chi gần 7.400 tỷ đồng (cao hơn giá trị khởi điểm gần 2.000 tỷ đồng) để giành chiến thắng trong phiên đấu giá 57,7% cổ phần của Vinaconex. Còn Cường Vũ thì sở hữu 21,28% thông qua việc mua lại cổ phần Vinaconex từ Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) cuối tháng 11/2018 và Star Invest mua lại 7,57% cổ phần từ PYN Elite Fund trong phiên giao dịch ngày 24/12/2018 trên sàn chứng khoán.

ĐHĐCĐ bất thường đã bầu ra 7 thành viên của Hội đồng quản trị (HĐQT) và ông Đào Ngọc Thanh, người đại diện cho phần vốn của An Quý Hưng, được bầu làm làm Chủ tịch HĐQT Vinaconex nhiệm kỳ 2017 - 2022. Có thể thấy, việc xung đột lợi ích có lẽ bắt đầu từ sự phân chia quyền lực giữa các nhóm cổ đông tại Vinaconex.

Cụ thể, nhóm An Quý Hưng kiểm soát toàn bộ quyền lực tại Vinaconex bằng việc ông Đào Ngọc Thanh ngồi ghế Chủ tịch HĐQT và ông Nguyễn Xuân Đông là Tổng giám đốc. Còn nhóm cổ đông Cường Vũ và Star Invest chỉ  có 2 người là thành viên HĐQT là ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng giám đốc Địa ốc Phú Long và ông Thân Thế Hà, Phó tổng giám đốc Vinaconex, Chủ tịch HĐTV Công ty liên doanh TNHH Phát triển Đô thị mới An Khánh (An Khánh JVC). Ngoài ra, nhóm cổ đông Cường Vũ cũng có thêm 2 thành viên trong Ban kiểm soát mới của Vinaconex gồm ông Nguyễn Xuân Đại, ông Lê Đình Vinh.

Hơn nữa, Cường Vũ và Đầu tư Star Invest trước đó đều là những nhà đầu tư đã mua trượt trong phiên đấu giá gần 58% cổ phần Vinconex do SCIC sở hữu. Sau khi kết quả đấu giá cổ phần Vinaconex được ngã ngũ, 3 cổ đông mới xuất hiện đã chiếm gần 90% cổ phần Vinaconex.

Nhìn vào kết quả bầu HĐQT, có thể nói An Quý Hưng thể hiện tham vọng giành quyền lực tại Vinaconex. Tuy nhiên, đối trọng của An Quý Hưng chính là 2 cổ đông lớn còn lại - Cường Vũ và Star Invest. Điều này thể hiện rõ tại ĐHĐCĐ bất thường diễn ra ngày 11/1. Thời điểm đó nhiều ý kiến cho rằng, thủ tục triệu tập đại hội quá vội vã, tài liệu đại hội không công bố trước cho cổ đông là sai quy định, cả chục ứng viên HĐQT và Ban kiểm soát được ứng cử mà không công bố lý lịch trích ngang cho cổ đông từ trước.

Có cổ đông đã phát biểu cho rằng đại hội triệu tập không hợp lệ. Theo đó, An Quý Hưng mới trở thành cổ đông của Vinaconex từ ngày 4/12/2018. Do vậy, chưa đủ điều kiện sở hữu cổ phần phổ thông liên tục ít nhất 6 tháng để yêu cầu HĐQT triệu tập ĐHĐCĐ theo quy định của Điều lệ công ty. Như vậy, việc triệu tập ĐHĐCĐ bất thường năm 2019 là không phù hợp điều lệ.

Đỉnh điểm của việc xung đột lợi ích giữa hai nhóm cổ đông xảy ra khi Cường Vũ và Star Invest đã có đơn gửi Tòa án Nhân dân quận Đống Đa (Hà Nội), yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Căn cứ vào yêu cầu trên và các chứng cứ, tài liệu có liên quan, ngày 27/3, Tòa án đã ra quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời buộc Tổng Công ty Vinaconex tạm dừng thực hiện nghị quyết ĐHĐCĐ bất thường ngày 11/1/2019, với các điều khoản về bầu thành viên HĐQT và Ban kiểm soát của Vinaconex nhiệm kỳ 2017 - 2022. 

Ngày 28/3, Vinaconex đã có văn bản khiếu nại gửi Chánh án Toà án Nhân dân quận Đống Đa kiến nghị huỷ bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời này. Đồng thời yêu cầu các bên có liên quan bồi thường toàn bộ thiệt hại cho Vinaconex và các cổ đông của Vinaconex đối với các tổn thất do ảnh hưởng tiêu cực từ việc thực hiện Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.

Tuy nhiên, Toà án Nhân dân quận Đống Đa xác định việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có căn cứ pháp luật nên đã quyết định bác đơn khiếu nại của Tổng giám đốc Vinaconex.

Toà án nhân dân quận Đống Đa cho rằng, việc buộc Vinaconex dừng thực hiện nghị quyết Đại hội đồng cổ đông ngày 11/1/2019 cho đến khi có quyết định cuối cùng của Tòa là phù hợp với quy định của pháp luật và cần thiết nhằm bảo vệ quyền và lợi ich của người yêu cầu và các cổ đông của Vinaconex và để tránh các hậu quả có thể xảy ra gây thiệt hại cho Vinaconex và các cổ đông.

Nguyên An