SSI Research cho rằng quá trình phục hồi của ngành dệt may sẽ diễn ra chậm hơn dự kiến do chi tiêu không thiết yếu thường có thời gian phục hồi kéo dài. SSI cho rằng giá cổ phiếu dệt may hiện tại gần như đã phản ánh hầu hết quá trình phục hồi lợi nhuận.
Chi tiêu không thiết yếu sẽ có phần hạn chế trong năm 2024
Tăng trưởng kinh tế toàn cầu dự kiến sẽ chưa có nhiều khởi sắc trong năm 2024, điều này sẽ dẫn đến việc người tiêu dùng giảm chi tiêu và việc bổ sung lại các khoản tiết kiệm trở nên khó khăn hơn. Tỷ lệ tiết kiệm cá nhân ở Mỹ và Châu Âu đều giảm xuống. Trong tháng 11/2023, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân của Mỹ ở mức 4,1%, thấp hơn mức trung bình dài hạn là 8,8%. Việc lạm phát ở mức cao (theo giá trị tuyệt đối) cũng khiến cho giá trị các khoản tiết kiệm này bị giảm xuống. Đi cùng với môi trường kinh tế khó khăn, SSI Research cho rằng mức chi tiêu không thiết yếu sẽ có phần hạn chế trong năm 2024.
“Không chắc chắn” là từ để mô tả cảm giác của các thương hiệu thời trang và nhà cung cấp cho năm 2024. Các nhà bán lẻ thời trang đang phải đối mặt với nhiều thách thức khác nhau, bao gồm mức tồn kho cao, nhu cầu tiêu dùng thấp và cạnh tranh gia tăng. Do đó, các thương hiệu thời trang có thể sẽ đẩy mạnh việc phòng thủ trong kinh doanh, và các nhà cung cấp sẽ phải chịu ảnh hưởng lớn hơn từ nhu cầu đơn hàng giảm xuống khi vấn đề nay lan truyền đến khắp chuỗi cung ứng. Hơn nữa, quản lý hàng tồn kho và kiểm soát chi phí sẽ tiếp tục là trọng tâm chính với các nhà bán lẻ. Điều này sẽ dẫn tới rút ngắn thời gian đặt hàng và suy giảm giá bán cho các doanh nghiệp gia công hàng dệt may.
Theo khảo sát các doanh nghiệp bán lẻ lớn, Việt Nam vượt trội hơn so với Bangladesh về chất lượng và năng lực sản xuất, nhưng Bangladesh có lợi thế về giá thành và thuế, đặc biệt trong giai đoạn nhu cầu suy yếu.
Bangladesh là quốc gia kém phát triển nhất (LDC) được miễn thuế xuất khẩu vào Châu Âu (chương trình EU GSP). Trong khi Việt Nam có EVFTA, nhưng những quy định đặt ra từ nguồn gốc xuất xứ vải trở đi (sản phẩm may mặc xuất khẩu phải được sản xuất từ vải sản xuất tại Việt Nam) là trở ngại cho ngành - cụ thể, 70% vải được nhập khẩu từ Trung Quốc. Mức lương tối thiểu ở Bangladesh hiện là 75 USD/tháng, trong khi mức lương tối thiểu ở Việt Nam và Trung Quốc lần lượt là 199 USD/tháng và 300 USD/tháng.
Theo phân tích của GlobalData, bất chấp những lợi thế mà các doanh nghiệp sản xuất Bangladesh đang có, Việt Nam vẫn tiếp tục xếp hạng cao hơn về chất lượng sản phẩm, năng suất lao động và thời gian giao hàng, đây là những yếu tố quan trọng hơn đối với các nhà bán lẻ trong giai đoạn nền kinh tế phục hồi.
Đơn hàng xuất khẩu vẫn thấp
Theo quan điểm của SSI Research, dự báo của VITAS về tăng trưởng xuất khẩu khá lạc quan, với kim ngạch xuất khẩu đạt 44 tỷ USD (tăng 9% so với cùng kỳ) cho năm 2024. VITAS từng dự báo giá trị xuất khẩu đạt từ 45-47 tỷ USD (tăng 7%-11% so với cùng kỳ) cho năm 2023, so với giá trị xuất khẩu thực tế là 40,3 tỷ USD (giảm 10% so với cùng kỳ). Vinatex đặt kế hoạch kinh doanh năm 2024 ở mức thận trọng hơn, với doanh thu thuần và LNTT kế hoạch lần lượt tăng 1,6% và 3,5% so với cùng kỳ.
Trong quý 4/2023, SSI Research nhận thấy giá bán trung bình và sản lượng tiêu thụ đều cải thiện so với quý trước nhưng vẫn hồi phục ở mức thấp và mức tồn kho của doanh nghiệp Mỹ vẫn ở mức cao, mặc dù đây là mùa cao điểm. Trong quý 1/2024, SSI Research tiếp tục nhận thấy giá bán trung bình (giảm khoảng 20-30% so với cùng kỳ) và lượng đơn đặt hàng đều ở mức thấp.
Tăng trưởng vải nhập khẩu vẫn yếu trong quý 4/2023 dù đã có mức nền so sánh thấp trong quý 4/2022, điều này cho thấy nhu cầu xuất khẩu hàng may mặc trong quý 1/2024 vẫn chưa có nhiều khởi sắc. Trong tháng 12/2023, theo S&P Global, PMI Việt Nam đạt 48,9 điểm và vẫn ở mức thấp kể từ dịch COVID-19 đến nay. Theo đó, các nhà sản xuất kỳ vọng sự phục hồi có thể diễn ra vào nửa cuối năm 2024.
Nhu cầu suy yếu đối với hàng may mặc dẫn đến nhu cầu cho nguyên liệu đầu vào giảm, như sợi bông và sợi polyester. Mặc dù vậy, chi phí sợi/vải trung bình giảm sẽ bù đắp một phần cho giá bán trung bình giảm. SSI Research lưu ý rằng các doanh nghiệp gia công trong nước có ít khả năng đàm phán với các nhà bán lẻ thời trang (đặc biệt trong thời kỳ nhu cầu yếu). Do đó, biên lợi nhuận gộp của các công ty dệt may đã giảm từ mức 15-18% trong năm 2022 xuống mức 11-14% trong năm 2023. Trong năm 2024, SSI Research kỳ vọng biên lợi nhuận gộp sẽ dần cải thiện lên mức 14-15% do nhu cầu phục hồi chậm xuyên suốt cả năm.
Nhu cầu xuất khẩu hàng may mặc trong quý 1/2024 vẫn chưa có nhiều khởi sắc
Chuyên gia của SSI cũng lưu ý sự kiện “Biển Đỏ” có thể gây hiệu ứng gợn sóng đến hoạt động kinh doanh quý 1/2024 của các doanh nghiệp xuất khẩu. Chi phí vận chuyển từ Việt Nam sang Mỹ/Châu Âu tăng hơn gấp đôi trong tháng 1/2024 so với tháng 12/2023. Hơn nữa, khi căng thẳng leo thang, thời gian giao hàng và chi phí bảo hiểm tăng lên.
Mặc dù hầu hết các doanh nghiệp xuất khẩu sử dụng điều kiện FOB, theo đó, người mua phải chịu chi phí vận chuyển. Tuy nhiên, do nhu cầu thấp và mức tồn kho cao nên người mua có thể đàm phán lại với nhà cung cấp để chia sẻ gánh nặng. Vì vậy, SSI Research cho rằng các doanh nghiệp xuất khẩu trong quý 1/2024 có thể phải chịu chi phí bán hàng cao hơn hoặc giá bán thấp hơn cho đến khi tình hình “Biển Đỏ” hạ nhiệt.
Giá cổ phiếu đã phản ánh hầu hết quá trình phục hồi lợi nhuận
Trong năm 2023, cổ phiếu ngành Dệt may có diễn biến tích cực hơn so với chỉ số VNIndex, do kỳ vọng của nhà đầu tư vào sự phục hồi của ngành. Cụ thể, ngành Dệt may tăng 16% trong năm 2023, cao hơn 3,9% so với chỉ số VNIndex. Các cổ phiếu có mức tăng giá đáng chú ý bao gồm TNG (+70% YTD); và ADS (+61% YTD).
Trong năm 2023, cổ phiếu ngành Dệt may có diễn biến tích cực hơn so với chỉ số VNIndex, do kỳ vọng của nhà đầu tư vào sự phục hồi của ngành
Định giá hiện đang ở mức cao trong lịch sử, P/E dao động quanh mức 9x-10x cho năm 2024. Kỳ vọng phục hồi chuyển từ nửa cuối năm 2023 sang nửa cuối năm 2024, tuy nhiên lợi nhuận vẫn suy yếu. SSI Research cho rằng quá trình phục hồi sẽ diễn ra chậm hơn dự kiến do chi tiêu không thiết yếu thường có thời gian phục hồi kéo dài.
Do lợi nhuận của hầu hết các công ty đã giảm từ 40-50% so với cùng kỳ trong năm 2023, SSI Research kỳ vọng mức tăng trưởng lợi nhuận từ 20-30% so với cùng kỳ cho năm 2024 (cao hơn so với thị trường chung). Lợi nhuận sẽ dần phục hồi trong suốt cả năm, nhưng khó có thể quay trở lại mức năm 2022 trong năm 2024. SSI Research cho rằng giá cổ phiếu hiện tại gần như đã phản ánh hầu hết quá trình phục hồi lợi nhuận. Theo đó, SSI Research có quan điểm trung lập đối với các cổ phiếu theo dõi trong ngành Dệt may.
Cổ phiếu STK của Công ty cổ phần Sợi Thế Kỷ được đưa vào cổ phiếu theo dõi do sợi tái chế là động lực tăng trưởng chính, nhờ vào nhu cầu thời trang xanh gia tăng cùng rào cản gia nhập cao liên quan đến công nghệ và nguyên liệu đầu vào; Xu hướng tiêu thụ các sản phẩm thân thiện với môi trường sẽ được các thương hiệu lớn ưa chuộng trong dài hạn và Nhà máy Unitex mới bắt đầu đi vào hoạt động vào năm 2024 giúp thúc đẩy tăng trưởng doanh thu trong dài hạn.
Đối với Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG (TNG: HNX), SSI Reserch cho rằng dựa trên kết quả kinh doanh sơ bộ năm 2023, doanh thu của TNG đạt 7,1 nghìn tỷ đồng (tăng 5% so với cùng kỳ), vượt trội so với thị trường xuất khẩu hàng may mặc của cả nước nhờ vào việc nhận các đơn hàng giá thấp, với biên LNG thấp hơn so với đối thủ cạnh tranh. Ước tính lợi nhuận ròng của TNG vẫn sẽ giảm 27% trong năm 2023.
Tuy nhiên, SSI kỳ vọng lợi nhuận sẽ tạo đáy trong năm 2023 và lợi nhuận đạt mức tăng trưởng 36% so với cùng kỳ trong năm 2024. Công ty duy trì số lượng đơn đặt hàng ổn định với các khách hàng lớn. Mỹ và Châu Âu lần lượt chiếm 53% và 22% trong tổng doanh thu (Decathlon là khách hàng chính).
Trung Anh