Theo đánh giá của các tổ chức tài chính và nghiên cứu, nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, nhờ vào xuất khẩu mạnh mẽ, dòng vốn FDI ổn định và sự phục hồi của ngành du lịch. Tuy nhiên, những thách thức từ cơ sở so sánh cao cùng rủi ro thương mại có thể làm chậm lại nhịp độ tăng tốc này.
Tăng trưởng mạnh mẽ nhưng chậm lại vào cuối năm
Theo báo cáo mới nhất từ Ngân hàng UOB (Singapore), GDP thực của Việt Nam đã tăng 7,85% trong 9 tháng đầu năm 2025, phản ánh sức sống mạnh mẽ của nền kinh tế. Xuất khẩu là động lực chính, với kim ngạch tăng 16,8% so với cùng kỳ trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 10, vượt qua mức tăng 14,2% của năm 2024. Đặc biệt, xuất khẩu sang Mỹ – thị trường lớn nhất – tăng tới 28,1%, nhờ hoạt động "frontloading" (đẩy nhanh đơn hàng) trước khi Mỹ áp dụng mức thuế đối ứng 10% trên toàn cầu từ ngày 7/8/2025.
Ngành sản xuất cũng ghi nhận đà tăng trưởng rộng rãi, với mức tăng 10,8% trong 9 tháng đầu năm, cao hơn 9,4% của cùng kỳ 2024. Chỉ số PMI duy trì trên ngưỡng 50 trong 4 tháng liên tiếp, cho thấy triển vọng tích cực. Bên cạnh đó, thặng dư thương mại lũy kế đến tháng 10 đạt 18,7 tỷ USD, dù thấp hơn mức 22,4 tỷ USD của năm trước do nhập khẩu nguyên liệu tăng mạnh để phục vụ sản xuất.
Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng, bất chấp biến động thương mại. Vốn FDI giải ngân lũy kế đến tháng 10 đạt 21,3 tỷ USD, vượt dự báo cả năm 20 tỷ USD và cao hơn 19,6 tỷ USD cùng kỳ 2024. Vốn đăng ký tăng 15% lên 31,5 tỷ USD, nhờ niềm tin của nhà đầu tư vào triển vọng ASEAN và quá trình tái cơ cấu chuỗi cung ứng.
Tiêu dùng nội địa cũng khởi sắc, với tổng mức bán lẻ tăng trung bình 9,8% trong 10 tháng đầu năm, cao hơn 8,6% của 2024. Động lực lớn đến từ du lịch: Lượng khách quốc tế đạt 17,17 triệu lượt, tăng 21% so với cùng kỳ, và dự kiến vượt kỷ lục 18 triệu lượt của năm 2019, thúc đẩy tiêu dùng và dịch vụ.
UOB đưa ra dự báo về một số chỉ tiêu vĩ mô của Việt Nam. (Nguồn: UOB).
Tuy nhiên, theo UOB, quý IV/2025 sẽ đối mặt nhiều thách thức do cơ sở so sánh cao từ quý IV/2024 và căng thẳng thương mại. Họ dự báo GDP quý IV chỉ tăng 7,2%, dẫn đến tăng trưởng cả năm 2025 đạt 7,7%. Để đạt mục tiêu 8,3-8,5% của Chính phủ, quý IV cần tăng 9,7-10,5% – một mức khá thách thức.
Các tổ chức khác đưa ra dự báo khả quan hơn. Báo cáo từ HSBC cho biết, thương mại tháng 11 vẫn tích cực dù chậm lại, với xuất khẩu tăng 15,1% và nhập khẩu 16%. Tăng trưởng xuất khẩu linh kiện máy tính và điện tử vẫn mạnh ở mức 62% (trung bình động ba tháng), nhờ nhu cầu AI toàn cầu. HSBC dự báo GDP 2025 đạt 7,9%.
Khối nghiên cứu Công ty Chứng khoán MB (MBS) lạc quan hơn, dự báo GDP quý IV ở mức 8,4-8,8%, nhờ tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công và sản xuất phục hồi, giúp cả năm đạt 8-8,1%. Bất chấp rủi ro thuế quan và thiên tai, MBS nhấn mạnh tăng trưởng xuất khẩu mạnh, FDI ổn định và lạm phát kiểm soát tốt.
Ông Phạm Lưu Hưng, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư tại Công ty Chứng khoán SSI, đánh giá năm 2025 là "tương đối thành công". Ông lưu ý rằng sự giảm đà xuất khẩu gần đây chỉ mang tính mùa vụ, với kim ngạch vẫn cao ở mức 40-41 tỷ USD/tháng sau điều chỉnh. SSI dự báo GDP quý IV đạt 8,2%, cả năm khoảng 8%. Lạm phát vẫn được kiểm soát, dự kiến cao hơn ở quý IV nhưng vẫn dưới mục tiêu 4-4,5% của Chính phủ, tạo dư địa cho chính sách hỗ trợ.
Mục tiêu tham vọng với các trụ cột chiến lược
Bước sang năm 2026, các dự báo cho thấy tăng trưởng có thể chậm lại do cơ sở so sánh cao từ 2025 và suy giảm frontloading. UOB dự báo GDP 2026 khoảng 7%, trong khi HSBC ước tính 6,7%. Rủi ro lớn là mức thuế đối ứng cuối cùng 20% áp dụng cho Việt Nam từ ngày 7/8/2025, có thể làm tăng chi phí nhập khẩu cho Mỹ và ảnh hưởng thương mại toàn cầu.
Tuy nhiên, Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tham vọng với tăng trưởng GDP trên 8% cho 2025 và lên đến 10% cho 2026. Theo Công ty Chứng khoán Mirae Asset, mục tiêu này có cơ sở nhờ ba trụ cột chiến lược, bao gồm hoàn thiện thể chế với nhiều luật và chính sách quan trọng đang định hình nền kinh tế, cùng chi đầu tư phát triển tăng 42% lên 1,12 nghìn tỷ đồng, chiếm 35,5% tổng chi ngân sách nhà nước, trong khi tỷ lệ chi thường xuyên giảm xuống 50,7%, ưu tiên đầu tư công. Thứ hai là nỗ lực thu hút dòng vốn FDI, với mục tiêu thu hút vốn đăng ký 40-60 tỷ USD mỗi năm và giải ngân 30-40 tỷ USD, cao hơn trung bình giai đoạn 2020-2024, trọng tâm là nâng tỷ lệ nội địa hóa lên hơn 40% vào 2030, thúc đẩy kinh tế tư nhân tăng 10-12% mỗi năm, đóng góp 55-58% GDP. Cuối cùng là nỗ lực duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, giữ lạm phát CPI khoảng 4,5%, đảm bảo cân đối lớn của nền kinh tế.
SSI Research cũng cũng đánh giá, triển vọng thị trường năm 2026 tiếp tục được hậu thuẫn bởi các cải cách nhằm tinh gọn bộ máy hành chính và đẩy nhanh tiến độ đầu tư công. Bên cạnh đó, chính sách tài khóa vẫn duy trì xu hướng mở rộng, với chi đầu tư vốn hàng năm khoảng 63 tỷ USD, gấp hơn hai lần so với chu kỳ trước, đóng vai trò động lực cho phát triển hạ tầng và đô thị.
Phân tích thêm về triển vọng tăng trưởng 2026, ông Phạm Lưu Hưng cho rằng, động lực tăng trưởng chính đến từ kế hoạch đầu tư công. Kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm khoảng 315 tỷ USD, gấp hơn hai lần giai đoạn trước. Đặc biệt là năm 2026 số vốn đầu tư công chi ra rất lớn. Đặc biệt là năm nay có Nghị quyết 68, nhờ vậy số vốn đầu tư công có thể dẫn dắt đầu tư tư nhân, tạo hiệu ứng lan toả tốt hơn, ông đánh giá.
Mặc dù các dự báo từ UOB, HSBC, MBS và SSI đưa ra những con số khác biệt từ 7,7% đến 8,1% cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2025 và 6,7-7% cho năm 2026, nhưng tất cả đều đồng thuận về sức mạnh nội tại của kinh tế Việt Nam. Với động lực từ xuất khẩu, FDI và đầu tư công, cùng các cải cách chiến lược, Việt Nam có nền tảng vững chắc để vượt qua rủi ro thương mại. Tuy nhiên, việc đạt mục tiêu cao của Chính phủ đòi hỏi sự linh hoạt trong điều hành chính sách, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu bất ổn.
Trung Anh