Ngành bất động sản và xây dựng Việt Nam vẫn tăng trưởng ở mức thấp trong bối cảnh nguồn tín dụng hạn chế và lãi suất cao, người dân cũng không có nhiều động lực vay mua nhà.
Sự phục hồi của ngành thép Trung Quốc sẽ vẫn còn chậm
Theo báo cáo thị trường hàng hóa mới cập nhật của ACBS, giá quặng sắt phục hồi mạnh mẽ kể từ tháng 11/2022. Xu hướng phục hồi của giá quặng sắt được hỗ trợ bởi những kỳ vọng về nhu cầu thép trong tương lai của Trung Quốc khi quốc gia này mở cửa trở lại. Xu hướng giá quặng sắt cũng được hỗ trợ bởi triển vọng sản lượng có thể thấp đi từ Brazil và Úc.
Việc Trung Quốc mở cửa trở lại cũng bao gồm các chính sách hỗ trợ cho ngành bất động sản của nước này. Điều này đã góp phần ngăn lại xu hướng giảm của giá nhà sau 16 tháng liên tiếp. Việc giá nhà ổn định trở lại đã giúp các doanh nghiệp phát triển bất động sản có động lực tiếp tục thực hiện các dự án dang dở, góp phần tăng triển vọng nhu cầu vật liệu xây dụng ở nước này và giúp cho nhu cầu thép xây dựng phục hồi.
Tuy nhiên, hoạt động phát triển bất động sản ở Trung Quốc vẫn đang rất chậm chạp khi nước này chỉ mới mở cửa lại biên giới hoàn toàn kể từ đầu năm 2023. Chính quyền Trung Quốc cũng đã đưa ra rất nhiều biện pháp để hỗ trợ cho thị trường bất động sản, bao gồm việc giảm lãi suất cho vay cũng như hỗ trợ thanh khoản cho các doanh nghiệp, nhằm giúp các công ty bất động sản có thể tiếp tục các dự án còn dở dang và bàn giao nhà cho người mua sớm nhất có thể.
Theo thời báo Trung Hoa đưa tin, phong trào từ chối thanh toán các khoảng cầm cố đã dẫn đến việc các doanh nghiệp bất động sản đối mặt với nguy cơ phá sản. Việc sụp đổ của tập đoàn Evergreande vẫn để lại nhiều hậu quả, đơn cử như hơn 1.3 triệu căn nhà chưa hoàn thành trong đó hầu hết được trả bằng tiền tiết kiệm của người dân. Vấn đề này cũng lan rộng sang các doanh nghiệp bất động sản khác khi doanh số bán đất và nhà mới đã giảm lần lượt 30% và 26% trong giai đoạn đầu năm 2023. Việc doanh số bán nhà mới giảm mạnh đã ảnh hưởng đến nguồn tiền của các doanh nghiệp bất động sản khi nguồn thu từ việc trả tiền theo tiến độ dự án đóng vai trò quan trọng trong nguồn vốn vận hành của các doanh nghiệp đó.
Hoạt động xây dựng thế giới cũng đang có dấu hiệu chậm lại giữa bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao và lạm phát gia tăng tại các nền kinh tế lớn, dẫn đến việc gia tăng lãi suất và ảnh hưởng xấu dến triển vọng kinh tế thế giới, gây ra ảnh hưởng tiêu cực đến tình hình ngành bất động sản và hoạt động xây dựng.
Giá than cốc biến động mạnh khi nguồn cung nguyên liệu là than nhiệt đang gặp vấn đề về nguồn cung, điều này đã ảnh hưởng đến sự ổn định trong nguồn cung than cốc. Hơn nữa, thời tiết ngập lụt tại Úc đã làm ảnh hưởng đến lượng cung than cho Trung Quốc và kỳ vọng về sự phục hồi của ngành thép Trung Quốc đã hỗ trợ tạo ra vùng giá sàn ở mức hơn 300 USD/tấn cho giá than cốc.
Xu hướng tăng tồn kho than tại các cụm công nghiệp luyện kim Trung Quốc dường như đã quay trở lại trong các tháng gần đây. Mức tồn kho than cốc vào tháng 2 đã đạt 22 triệu tấn, cao hơn 25% so với mức bình quân. Điều này cũng tạo ra nguy cơ về việc thừa cung nguyên liệu cho ngành thép khi nhu cầu hiện tại của nền kinh tế chưa đủ mạnh mẽ để hấp thụ lượng cung dồi dao đang quay trở lại.
Theo quan điểm của ACBS, sự phục hồi của ngành thép Trung Quốc có thể sẽ vẫn còn chậm trong giai đoạn nửa đầu năm 2023. Dữ liệu từ ngành bất động sản Trung Quốc vẫn chưa cho thấy dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ nào sau một giai đoạn khó khăn kéo dài cộng với những dư âm của đại dịch COVID cũng như làn sóng khủng hoảng tín dụng từ các công ty bất động sản lớn. Việc số lượng nhà mới được bán ra vẫn còn đang ở ngưỡng tăng trưởng âm, cộng với tỷ lệ thất nghiệp gia tăng tại Trung Quốc trong những tháng đầu của năm 2023, khả năng chi trả của người dân Trung Quốc vẫn còn tương đối thấp, khiến cho nhu cầu mua nhà trong vài tháng tới vẫn có thể ở mức thấp.
Giá thép nội địa tăng mạnh theo xu hướng thế giới
Đối với thị trường trong nước, giá thép phế liệu và thép nhập khẩu vẫn đang trong xu hướng giảm kể từ nhưng giai đoạn cuối năm 2022 trong khi giá bán thép thành phẩm trong nước đã bắt đầu tăng trở lại từ tháng 10-2022. Điều này có thể là do độ trễ từ các hợp đồng nhập khẩu đã được ký kết trước đó. Tuy nhiên xu hướng giảm của nguyên liệu và thép nhập khẩu có thể kết thúc sớm trong vài tháng tiếp theo do giá thép giao ngay trên thị trường thế giới đang tăng trở lại.
Nhu cầu thép cho hoạt động xây dựng tại Việt Nam được đánh giá là vẫn đang ở mức thấp do điều kiện tín dụng vẫn còn khá hạn chế đối với hoạt động bất động sản. Hoạt động bất động sản thấp hiện tại này đã dẫn đến nhu cầu thép thấp mặc dù giá nguyên liệu vẫn đang tăng, và có thể tạo ra áp lực lên biên lợi nhuận gộp của các doanh nghiệp thép.
Giá bán thép nội địa hiện tại đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 9-2022, chủ yếu đến từ tác động của giá nguyên vật liệu cao. Hiện tại giá bán thép trong nước đang ở mức cao hơn Trung Quốc khoảng 3%, khiến cho sức cạnh tranh của thép Việt Nam bị yếu đi so với mặt hàng đến từ Trung Quốc.
Theo số liệu khảo sát từ một số doanh nghiệp thép, giá bán thép xây dựng đã bật tăng mạnh trở lại, khoảng 15-20% kể từ đầu năm 2023. Đà tăng giá thép chủ yếu đến từ việc giá nguyên vật liệu, cụ thể là quặng sắt đã tăng mạnh 30% kể từ đầu năm khi Trung Quốc mở cửa lại nền kinh tế.
Việc Trung Quốc mở cửa lại nền kinh tế đã tạo ra triển vọng về sự phục hồi của ngành công nghiệp nặng và xây dựng ở nước này, và có thể là động lực cho nhu cầu thép thế giới trong tương lai. Tuy nhiên, ngành bất động sản và xây dựng Việt Nam hiện tại vẫn đang hoạt động ở mức thấp trong bối cảnh nguồn tín dụng hạn chế và lãi suất cao, khiến cho việc phát triển các dự án mới gặp nhiều khó khăn và lãi suất cao khiến người dân cũng không có nhiều động lực trong việc vay mua nhà.
Triển vọng nhu cầu thép thế giới vẫn còn ở mức thấp
Tuy nhiên, chuyên gia tại ACBS vẫn duy trì quan điểm thận trọng về triển vọng của ngành thép thế giới trong những tháng sắp tới, khi mà tình hình kinh tế thế giới vẫn còn khá mờ nhạt, điều đó sẽ giảm bớt tác động tích cực của nỗ lực kích thích nền kinh tế Trung Quốc. Với việc lãi suất cao và tình hình lạm phát là một rào cản lớn đối với nhu cầu bất động sản, hoạt động xây dựng các dự án mới có thể bị chậm đi cho đến khi điều kiện kinh tế toàn cầu được cải thiện.
Đối với thị trường thép nội địa, việc room tín dụng thấp cộng với mặt bằng lãi suất tăng đã gây nhiều khó khăn cho việc phục hồi của thị trường bất động sản. Khó khăn trong việc tìm nguồn vốn khiến cho các doanh nghiệp nội địa khó có thể thực hiện các dự án mới. Cũng như việc lãi suất tăng trong thời gian gần đây khiến cho người dân cũng ngại mua nhà bằng vốn vay hơn. Việc thị trường bất động sản thu hẹp lại ở cả phía cung và cầu khiến cho nhu cầu vật liệu xây dựng cũng chịu ảnh hưởng. Hơn nữa, triển vọng nhu cầu vật liệu xây dựng trong tương lai chưa thể hiện nhiều sự tích cực.
Sau khi tăng mạnh, ACBS kỳ vọng giá thép sẽ tiếp tục xu hướng tăng nhưng không mạnh như tháng 1 và tháng 2, động lực chính vẫn là giá quặng sắt tăng do các công ty khai thác quặng sắt lớn đưa ra kế hoạch hạn chế cho sản lượng của họ trong năm 2023. ACBS cũng kỳ vọng vào sự phục hồi trong tình hình kinh doanh của các nhà sản xuất thép lớn trong nước như Hòa Phát (HSX: HPG), Nam Kim (HSX: NKG) hay Tập đoàn Hoa Sen (HSX: HSG) khi có thể hạch toán hàng tồn kho thấp hơn được mua vào cuối năm 2022 trong giá vốn hàng bán.
Trung Anh