Giải ngân đầu tư công tăng mạnh, dòng vốn FDI duy trì đà tích cực và sản xuất công nghiệp mở rộng đang tạo thêm động lực cho tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, sức mua trong nước, áp lực lạm phát, thanh khoản hệ thống ngân hàng và những rủi ro từ chính sách thương mại của Mỹ vẫn là các vấn đề cần theo dõi khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2027.
Trong báo cáo vĩ mô mới công bố, Chứng khoán Mirae Asset (Việt Nam) đánh giá đầu tư công tiếp tục là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Cùng với đó, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và hoạt động sản xuất công nghiệp ghi nhận những tín hiệu tích cực.
Dù vậy, triển vọng tăng trưởng vẫn đặt ra một số thách thức. Sức mua nội địa chưa tạo được động lực tương xứng, trong khi áp lực giá cả, nhu cầu vốn của nền kinh tế và các rủi ro thương mại quốc tế có thể ảnh hưởng đến dư địa điều hành chính sách trong thời gian tới.
Đầu tư công và FDI tiếp tục là động lực tăng trưởng
Theo Mirae Asset, lũy kế 10 tháng năm 2026, giải ngân đầu tư công đạt 708.600 tỷ đồng, tăng 44% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng đáng chú ý trong bối cảnh đầu tư công được xác định là một trong những công cụ quan trọng để hỗ trợ tăng trưởng và thúc đẩy hoạt động kinh tế.
Theo Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, nếu hoàn thành kế hoạch giải ngân, đầu tư công có thể đóng góp khoảng 2,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng GDP quý IV/2026 và 1,7 điểm phần trăm vào tăng trưởng cả năm. Mirae Asset dự báo Chính phủ sẽ tiếp tục thúc đẩy giải ngân phần kế hoạch còn lại, với quy mô hơn 200.000 tỷ đồng trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến ngày 31/1/2027.
Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân không chỉ có ý nghĩa đối với hoạt động đầu tư mà còn tạo thêm nguồn việc cho các ngành xây dựng, vật liệu và những lĩnh vực liên quan. Theo đánh giá của Mirae Asset, tác động lan tỏa từ đầu tư công cũng có thể góp phần giảm áp lực thanh khoản trong hệ thống vào nửa cuối năm 2027.
Bên cạnh đầu tư công, dòng vốn FDI tiếp tục duy trì xu hướng tích cực. Trong 10 tháng năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký đạt 54,9 tỷ USD, tăng 74% so với cùng kỳ; vốn FDI giải ngân đạt 24,1 tỷ USD, tăng 13%.
Khoảng cách giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện cho thấy cần tiếp tục theo dõi khả năng chuyển hóa các cam kết đầu tư thành hoạt động sản xuất, kinh doanh thực tế. Tuy nhiên, mức tăng của cả hai chỉ tiêu vẫn phản ánh sức hút của môi trường đầu tư Việt Nam trong bối cảnh các dòng vốn quốc tế tiếp tục dịch chuyển và tái cơ cấu.
Hoạt động sản xuất công nghiệp cũng ghi nhận diễn biến tích cực. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 10/2026 tăng 15,7% so với cùng kỳ. Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) đạt 52,3 điểm, duy trì trên ngưỡng 50 điểm trong 16 tháng liên tiếp. Đây là tín hiệu cho thấy hoạt động sản xuất tiếp tục mở rộng. Tuy nhiên, báo cáo lưu ý số lượng đơn hàng mới vẫn tăng nhưng tốc độ chậm lại, trong khi đơn hàng xuất khẩu mới suy giảm.
Tiêu dùng nội địa và áp lực lạm phát cần được theo dõi
Trong khi đầu tư công, FDI và sản xuất công nghiệp đang đóng góp tích cực cho tăng trưởng, sức mua trong nước vẫn là một vấn đề được Mirae Asset lưu ý.
Theo báo cáo, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 10 tháng năm 2026 tăng 13,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, mức tăng thực tế sau khi loại trừ yếu tố giá thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng danh nghĩa chỉ khoảng 7,7%.
Cùng với sức mua, diễn biến lạm phát cũng là yếu tố có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh tế. CPI tháng 10/2026 tăng khoảng 5,1% so với cùng kỳ, trong khi CPI bình quân 10 tháng tăng 4,57%.
Mirae Asset nhận định áp lực lạm phát có thể tiếp tục được duy trì trong năm 2027, khi các biện pháp thúc đẩy tài khóa và nhu cầu trong nước tác động đến mặt bằng giá. Bên cạnh đó, biến động tỷ giá và lạm phát nhập khẩu cũng là những yếu tố cần lưu ý nếu đồng Việt Nam chịu sức ép trong bối cảnh lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao.
Các chủ đề vĩ mô chính cần theo dõi
Ở chiều hỗ trợ, một số chính sách giảm chi phí đầu vào được triển khai trong thời gian tới có thể góp phần hạn chế áp lực giá. Theo báo cáo, giá điện được điều chỉnh giảm 2% từ ngày 1/11; thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được đưa về mức 0% trong thời gian tạm thời đến tháng 3/2027, qua đó góp phần giảm giá xăng E5 khoảng 7%.
Mirae Asset ước tính, nếu mức giảm 2% giá điện được duy trì trong cả năm 2027, CPI bình quân có thể giảm khoảng 0,09 điểm phần trăm, với các yếu tố khác không đổi. Dù mức tác động không lớn, đây vẫn là một yếu tố hỗ trợ trong bối cảnh áp lực giá cả cần được kiểm soát.
Một vấn đề khác là cân đối vốn của hệ thống ngân hàng. Theo Mirae Asset, tăng trưởng tín dụng tính từ đầu năm đạt 12,3%, cao hơn tốc độ tăng trưởng huy động vốn. Sau cuộc họp ngày 19/10 với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, các ngân hàng nhà nước và ngân hàng tư nhân đã điều chỉnh giảm 0,5 điểm phần trăm lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng theo đề nghị. Tuy nhiên, Mirae Asset cho rằng áp lực huy động vốn vẫn có thể kéo dài, trong khi các biện pháp điều hành thanh khoản từ giữa năm 2026 chủ yếu mang tính hỗ trợ trong ngắn hạn.
Mục tiêu tăng trưởng 10% và những thách thức từ bên ngoài
Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2027, GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội dự kiến tương đương 36–38% GDP, cao hơn mức kế hoạch 35% của năm 2026 và mức thực hiện 32,3% năm 2025.
Đáng chú ý, tỷ trọng chi đầu tư phát triển trong tổng chi ngân sách nhà nước được định hướng ở mức 43%, so với kế hoạch 35,5% năm 2026 và mức 30,5% năm 2025. Những chỉ tiêu này cho thấy vai trò của đầu tư tiếp tục được nhấn mạnh trong định hướng thúc đẩy tăng trưởng.
Đối với giai đoạn 2026–2030, mục tiêu được đặt ra là tổng vốn đầu tư toàn xã hội bình quân tương đương 40% GDP, chi đầu tư phát triển chiếm 40% tổng chi ngân sách. Vốn FDI giải ngân bình quân được định hướng ở mức 30–40 tỷ USD mỗi năm, trong khi tăng trưởng xuất khẩu mục tiêu đạt 15–16%.
Tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu có thể chịu tác động từ những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ. Mirae Asset lưu ý các cuộc điều tra theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ liên quan đến lao động cưỡng bức, tình trạng dư thừa công suất và quyền sở hữu trí tuệ là những rủi ro cần theo dõi.
Theo kịch bản xấu, thuế suất hiệu dụng đối với hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ có thể tăng trở lại từ mức 7,1% vào cuối tháng 8 lên khoảng 12% trong trường hợp bất lợi. Nhóm mặt hàng Điện máy (HS 84-85) có thể chịu rủi ro lớn nếu bị xếp vào diện dư thừa công suất; Dệt may, kim loại cơ bản, giày dép, da có thể chịu thuế hiệu dụng cao nhất (23–28%).
Trong bối cảnh xuất khẩu vẫn là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế, các thay đổi về thuế quan có thể tác động đến triển vọng đơn hàng và hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Điều này càng đáng chú ý khi chỉ số PMI tháng 10 cho thấy đơn hàng xuất khẩu mới đã suy giảm, dù hoạt động sản xuất nói chung vẫn nằm trong vùng mở rộng.
Trước những rủi ro từ chính sách thương mại của Mỹ, Việt Nam cũng đang triển khai các biện pháp nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tăng khả năng thích ứng của hoạt động xuất nhập khẩu. Theo đó, các quy định được ban hành gồm Nghị định 292/2026/NĐ-CP về cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức và Nghị định 384/2026/NĐ-CP quy định tiêu chí xác định hàng hóa có xuất xứ “Made in Vietnam”. Bên cạnh đó, Việt Nam đã có thỏa thuận khung về thương mại cân bằng và đối ứng với Mỹ.
Về dài hạn, định hướng thu hút FDI cũng được đặt trong yêu cầu nâng cao chất lượng dòng vốn, ưu tiên các dự án có chuyển giao công nghệ và góp phần gia tăng tỷ lệ nội địa hóa. Cùng với đó, việc mở rộng mạng lưới đối tác thương mại tiếp tục được chú trọng. Theo số liệu trong báo cáo, Việt Nam đã ký kết 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), có quan hệ đối tác toàn diện với 15 đối tác và quan hệ đối tác chiến lược toàn diện (CSP) với 16 đối tác.
Trung Anh