"Tôi cho rằng rất nhiều cơ chế, chính sách ngành y tế cần được tháo gỡ quyết liệt và với tinh thần, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, chúng ta cần chia sẻ với ngành y, phải có thuốc, vật tư, máy móc hiện đại. Chúng ta muốn một nền kinh tế hiện đại, phát triển thì chúng ta phải xử lý vấn đề này" - TS. Bùi Sỹ Lợi nhấn mạnh.
TS. Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội tại Tọa đàm “Ngành y vượt khó” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức vào ngày 23/2 đã có những nhìn nhận đánh giá đáng suy ngẫm về khó khăn, thách thức của ngành y tế nói chung và các bệnh viện đầu ngành nói riêng.
TS. Bùi Sỹ Lợi, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội.
Chúng ta đang đứng trước khó khăn, thách thức rất to lớn
TS. Bùi Sỹ Lợi cho biết, qua ý kiến của Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên và GS. Trần Bình Giang, tôi thấy thách thức của ngành y tế đang hiện hữu. Chúng ta vừa trải qua đại dịch COVID-19 trong 3 năm vừa qua, đã bộc lộ rất nhiều vấn đề về mặt thể chế, đầu tư, nguồn lực và xây dựng nền tảng y tế cơ sở với tư cách là chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đại dịch COVID-19 đã để lại tổn thất rất lớn cho ngành, nhiều bác sĩ đã phải hy sinh, cống hiến, đóng góp trong chăm sóc sức khỏe nhân dân và rõ ràng chúng ta phải ghi nhận công lao to lớn của các thầy thuốc, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong ngành y tế Việt Nam. Điều đó không thể phủ nhận được. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 đã bộc lộ nhiều vấn đề, kể cả về nguồn nhân lực, thể chế, vấn đề điều hành và cả vướng mắc ở nhiều khâu trong quá trình quản lý. Chúng ta đang đứng trước khó khăn, thách thức rất to lớn.
Rất cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị
Theo TS. Bùi Sỹ Lợi, để giải quyết vấn đề này, rất cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Đầu tiên là chúng ta phải chia sẻ với các thầy thuốc, chia sẻ với các cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong ngành y tế Việt Nam. Lương rất thấp, đời sống rất khó khăn, làm việc rất nhiều, không tính được thời gian làm thêm giờ, làm ngày làm đêm nhưng thu nhập vẫn thấp. Vậy các cơ quan hữu quan vào cuộc trong vấn đề này như thế nào?
|
|
Giám đốc BV Hữu nghị Việt Đức cho rằng là những người trực tiếp tham gia vào công tác điều trị khám chữa bệnh tại một bệnh viện tuyến đầu của đất nước có rất nhiều khó khăn vướng mắc cho đến nay chúng tôi không thể mình tự xử lý được
|
Thứ nhất chúng ta phải giải quyết được là nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực của ngành. Chúng ta tự hào có 8-9 bác sĩ trên 1 vạn dân nhưng so với thế giới còn rất thấp. Việc chăm sóc sức khỏe nhân dân phải bảo đảm, phải có cơ sở khám chữa bệnh mà không có bệnh nhân nhưng vẫn phải có bác sĩ trực. Chúng ta không thể nói là giao chỉ tiêu theo việc, có bệnh nhân mới có bác sĩ. Phải tiếp tục phát triển nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực ngành y.
Thứ hai, vấn đề hoàn thiện cơ chế, chính sách để minh bạch. Nhiều văn bản, như GS. Giang nói là Luật Khám, chữa bệnh (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 nhưng nếu chúng ta không ra các văn bản hướng dẫn thì sẽ tiếp tục ách tắc. Rất nhiều văn bản của chúng ta, do sự phối hợp giữa các ngành không đồng bộ nên khi ban hành gặp vướng mắc, các cơ sở khám chữa bệnh lại khó khăn. Vậy về mặt thể chế, chúng ta phải giải quyết sao cho minh bạch.
Thứ ba, chúng ta kêu là phải tính đúng, tính đủ về chi phí khám chữa bệnh nhưng trong thực tiễn có tính đúng, tính đủ đâu. Tôi theo dõi và thấy rằng có những lần, tiền lương cơ sở được điều chỉnh nhưng hàng năm sau không điều chỉnh giá dịch vụ khám chữa bệnh theo mức tiền lương cơ sở đó. Tức là lương cơ sở 1.300.000 đồng thì khi điều chỉnh lên 1.490.000 đồng, chúng ta phải điều chỉnh, đưa vào giá, đưa vào chi phí dịch vụ khám chữa bệnh để bảo đảm đời sống, bảo đảm thu nhập giữa các cơ sở khám chữa bệnh.
Chúng ta vẫn chậm, bảo tính đủ nhưng tôi cho là chưa phải, vẫn ách tắc, vướng mắc. Vì chúng ta không tính đúng, tính đủ nên các cơ sở khám chữa bệnh không có nguồn thu, dẫn đến không có tiền lương, không có thu nhập, đời sống của cán bộ công chức, viên chức và thầy thuốc khó khăn. Chính phủ, Quốc hội phải nhiều lần bàn để giải quyết vấn đề đời sống cho cán bộ, công chức, viên chức. Đó là một vấn đề cần hết sức lưu ý.
Thứ tư, chúng ta nói giao quyền tự chủ cho các cơ sở khám chữa bệnh nhưng các cơ sở đó không đủ điều kiện, làm sao tự chủ toàn phần được. Tự chủ của các cơ sở khám chữa bệnh phải lưu ý đến 3 vấn đề: Một là, các bệnh viện tuyến Trung ương có nhiệm vụ đào tạo, chuyển giao công nghệ kỹ thuật, thì chúng ta phải chi trả cho bệnh viện. Hai là, phải thực hiện an sinh xã hội; đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại không thể lấy việc bệnh viện tính đúng, tính đủ để mua được các thiết bị đó.
GS. Giang nêu rất rõ, nhiều máy móc thiết bị của chúng ta còn vướng mắc. Tôi khuyến cáo Bộ Y tế đề nghị Bộ Công an, những máy móc, thiết bị do chúng ta thực hiện cơ chế đầu tư công-tư kết hợp thì tư nhân đầu tư mà có sai phạm thì đó là sai phạm của con người, không phải sai phạm của máy móc.
Chúng ta phải giải tỏa vấn đề này để có máy móc, thiết bị hiện đại chăm sóc sức khỏe nhân dân. Máy đắp chiếu nằm trong kho chờ xử lý sai phạm, người dân thì không có máy móc thiết bị. Rồi việc nhập các vật tư, thiết bị y tế của chúng ta rất chậm do cơ chế của chúng ta không linh hoạt.
"Tôi cho rằng rất nhiều cơ chế, chính sách ngành y tế cần được tháo gỡ quyết liệt và với tinh thần, trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, chúng ta cần chia sẻ với ngành y, phải có thuốc, vật tư, máy móc hiện đại. Chúng ta muốn một nền kinh tế hiện đại, phát triển thì chúng ta phải xử lý vấn đề này" - nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội nhấn mạnh.
Thứ năm, Đảng, Nhà nước, Quốc hội, hệ thống chính trị cần quan tâm đến việc tổ chức, sắp xếp hệ thống y tế một cách đồng bộ; chia sẻ với ngành y tế, làm sao cơ sở y tế của chúng ta phải thống nhất từ Trung ương đến địa phương và phải chuyển biến nhận thức của xã hội với ngành y tế. Thầy thuốc, bác sĩ chăm sóc sức khỏe nhân dân nhưng vấn đề tiền lương, đời sống, cải cách của chúng ta chưa đến nơi đến chốn nên rất khó khăn.
"Những thách thức, khó khăn của ngành y tế đang hiện hữu. Tôi kiến nghị với Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị vào cuộc để tháo gỡ. Đây là nhiệm vụ quan trọng theo Nghị quyết của Trung ương. Có như vậy chúng ta mới có thể giải quyết được khó khăn của ngành y tế" - TS. Bùi Sỹ Lợi nêu rõ.
Cần đồng lòng để giải quyết nhiệm vụ cực kỳ quan trọng là chăm sóc sức khỏe nhân dân
Về các văn bản hướng dẫn luật pháp, TS. Bùi Sỹ Lợi cho rằng, không phải chỉ ngành y tế mà đất nước chúng ta tình trạng luật "khung", luật "ống" phổ biến. Điều này là nhược điểm của công tác xây dựng pháp luật ở nước ta mà chúng ta phải khắc phục cho được.
Luật Khám bệnh, chữa bệnh được Quốc hội thông qua về cơ bản là tốt, còn một vài điểm hết sức lưu ý để chúng ta xử lý. Khi giao cho Chính phủ hướng dẫn nhưng lại không kèm với điều kiện, tiêu chuẩn để hướng dẫn thì sẽ dẫn đến sai; dẫn đến Nghị định và Thông tư không đi kèm Luật.
Điều này tôi rất lưu ý để làm sao luật pháp phải đi liền với cuộc sống. Luật có hiệu lực thi hành thì phải thi hành ngay chứ không thể để 10 năm sau mới thi hành được. Ngành y tế chúng ta vướng ở chỗ này. Nghị định 98 rất lâu rồi, chúng ta kiểm định máy móc, thiết bị vật tư, thuốc nhưng làm lại ách tắc. Thuốc men không nhập vào được trong lúc các bệnh viện tư nhân sẵn sàng nhập, xử lý được ngay, còn các bệnh viện công lại vướng cơ chế.
"Tôi rất mong sắp đến kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam, với tinh thần vì sức khỏe của nhân dân, Đảng, hệ thống chính trị chúng ta tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, cả trong nội tại ngành y tế để củng cố niềm tin, nâng cao tinh thần trách nhiệm của các thầy thuốc với nhân dân, "thầy thuốc như mẹ hiền".
Đảng và Nhà nước phải chia sẻ với ngành y tế, chúng ta cùng đồng hành, đồng lòng để giải quyết nhiệm vụ cực kỳ quan trọng là chăm sóc sức khỏe nhân dân, để đất nước chúng ta có một nền Y tế vừa hiện đại, vừa nhân văn và mang đầy bản sắc dân tộc" - TS. Bùi Sỹ Lợi nói.
|
Đó là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên trong buổi Tọa đàm mới đây. Thứ trưởng nêu rõ: Với trách nhiệm phía Bộ Y tế, chúng tôi quyết tâm ban hành các thông tư hướng dẫn sớm nhất, nhanh nhất để Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi) được triển khai thực hiện đồng bộ nhất từ 1/1/2024.
|
Hải Minh