Phát biểu tại Tại Diễn đàn Logistics Việt Nam năm 2022, TS. Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam đánh giá, trong nền kinh tế có điểm sáng là khu vực FDI, xuất nhập khẩu đang tốt lên, ngân sách bội thu vượt chỉ tiêu nhưng không có nghĩa thực lực nền kinh tế hoàn toàn ổn, mà nguy cơ bất ổn cao.
Tại Diễn đàn Logistics Việt Nam năm 2022 diễn ra ngày 26/11, trong bài phát biểu đề dẫn của mình, TS. Trần Đình Thiên đã chỉ ra một số vấn đề gây hạn chế năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics và giải pháp dưới góc độ vĩ mô.
“Ở trong nước, doanh nghiệp Việt Nam thực sự gặp nhiều khó khăn. Bức tranh chung vĩ mô không giống với bức tranh thực của khu vực nội địa..." - TS. Trần Đình Thiên nói.
Theo đó, ông đánh giá kinh tế thế giới cũng như Việt Nam đang ở trong thời điểm khó khăn và càng ngày càng khó khăn. Nhìn chung dự báo kinh tế thế giới tiếp tục ảm đạm, có thể vẫn xấu đi trong năm 2023 dù khả năng ở nửa năm sau có thể tốt lên. Dự báo mới nhất của IMF cho thấy năm nay tăng trưởng toàn cầu có thể đạt mức 3,2%, năm sau là 2,7%.
TS. Trần Đình Thiên chỉ ra ba yếu tố rủi ro với triển vọng tăng trưởng của thế giới, bao gồm tăng trưởng chậm lại ở Trung Quốc, suy thoái toàn cầu và điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt.
Trông bối cảnh chung của tình hình thế giới, ông Thiên cho rằng, Việt Nam có vẻ đang sáng hơn khi dự báo tăng trưởng năm nay đạt 8%, lạm phát ở mức 4%. Tuy nhiên, vị chuyên gia nêu rõ: Bức tranh vĩ mô đang che giấu một phần hiện thực gay go, khu vực nội địa vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là khó khăn về tài chính. Dự báo năm tới tình hình khó khăn hơn năm nay rất nhiều.
“Ở trong nước, doanh nghiệp Việt Nam thực sự gặp nhiều khó khăn. Bức tranh chung vĩ mô không giống với bức tranh thực của khu vực nội địa. Trong nền kinh tế có điểm sáng là khu vực FDI, xuất nhập khẩu đang tốt lên, ngân sách bội thu vượt chỉ tiêu nhưng không có nghĩa thực lực nền kinh tế hoàn toàn ổn, mà nguy cơ bất ổn cao”, ông Thiên nhấn mạnh.
Theo TS. Trần Đình Thiên, chúng ta đang mắc nghịch lý thành công. Đó là nền kinh tế đang rất tốt, tăng trưởng cao, lạm phát thấp, vậy kỳ tích ở đâu ra? Kinh tế tăng trưởng cao, ổn định vĩ mô nhưng thị trường chứng khoán lao dốc với các kỷ lục thế giới, nguy cơ vỡ trận thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Kinh tế tốt nhưng khủng hoảng tâm lý, lòng tin trong khi nền kinh tế khát vốn và nguy cơ nợ xấu.
"Những nghịch lý này chúng tôi cũng nói với Chính phủ và hôm nay nói với doanh nghiệp để nhận diện, nghịch lý vậy không được quên. Nếu không xử lý tốt, đặc biệt chính sách vĩ mô, phương án doanh nghiệp, hậu quả sẽ rất nghiêm trọng. Lúc này đây tôi nói kinh tế tốt nhưng khủng hoảng tâm lý, có vấn đề niềm tin, trong bối cảnh lao động thất nghiệp nhiều, đơn hàng giảm, luồng tiền, luồng vốn đều gặp vấn đề.
Vậy chúng ta đang kẹt ở đâu? Thật ra, cái mạch chung vẫn rất tốt nhưng vì một vài tình thế gây ra bất ổn gây ra sang chấn lòng tin, tâm lý”, TS. Trần Đình Thiên nói.
Về giải pháp, theo ông Thiên, thời điểm này là cơ hội lịch sử để đẩy mạnh cải cách thể chế, quan niệm lại ổn định kinh tế vĩ mô, cấu trúc lại hệ thống thị trường tài chính, cải cách hệ thống đầu tư công.
Trong ngắn hạn, TS. Trần Đình Thiên đề xuất cần giải phóng đầu tư công, dập tắt khủng hoảng tâm lý, khôi phục lòng tin, lập quỹ bảo lãnh trái phiếu doanh nghiệp - cho vay doanh nghiệp.
"Chính phủ xem lại Nghị định 65 kéo dài điều kiện nhà đầu tư chuyên nghiệp của nghị định trước thêm 1 năm để nhà đầu tư không chuyên có thêm 1 năm tiếp tục đầu tư sau đó tự thu hẹp. Không được hình sự hóa các vụ án kinh tế, cần tiếp cận kinh tế thị trường. Doanh nghiệp vạn biến, thích ứng và tự cứu, tìm kiếm thị trường lớn" - ông Thiên đề xuất.
Hải Minh