Sáng 5/9, hàng triệu học sinh trên khắp cả nước bước vào năm học mới trong không khí đặc biệt: lễ khai giảng được tổ chức đồng loạt từ bậc mầm non đến đại học, được truyền hình trực tiếp để lan tỏa không khí ngày hội tri thức. Theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục không nhận hoa chúc mừng, thay vào đó tập trung tạo ra một lễ khai giảng gọn nhẹ, ý nghĩa, hướng về học sinh.
Trong ngày khai trường ấy, bức Thư Bác Hồ gửi học sinh nhân ngày khai giảng đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 một lần nữa được nhắc nhớ như ngọn lửa truyền tinh thần, hun đúc khát vọng, và khẳng định những giá trị giáo dục còn nguyên vẹn sau 80 năm.
Trong thư, Bác Hồ khẳng định: từ nay học sinh Việt Nam không còn phải tiếp nhận một “nền học vấn nô lệ”, mà được hưởng một “nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam”. Đây là bước ngoặt lịch sử, khẳng định rằng giáo dục chỉ thật sự có ý nghĩa khi phục vụ cho độc lập dân tộc và sự phát triển con người toàn diện.
|
|
Sáng 5/9 gần 30 triệu học sinh sinh viên trên khắp mọi miền đất nước đã cùng bước vào năm học mới 2025 - 2026 trong không khí hân hoan rực rỡ cờ hoa Từ miền núi hải đảo xa xôi đến đô thị sầm uất từ ngôi trường mầm non vùng sâu đến giảng đường đại học hiện đại tiếng trống trường cùng lúc ngân vang báo hiệu một năm học mới khởi đầu
|
Ngày nay, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, triển khai chương trình phổ thông mới và đẩy mạnh chuyển đổi số, tư tưởng ấy vẫn soi sáng: một nền giáo dục nhân văn, hiện đại nhưng vẫn giữ bản sắc dân tộc là con đường để đất nước hội nhập vững vàng.
Bác nhắc nhở học sinh phải biết ơn công lao của đồng bào đã hy sinh để giành lại độc lập, từ đó học tập không chỉ vì bản thân, mà còn để đóng góp cho đất nước.
Năm học 2025-2026, khi ngành giáo dục xác định mục tiêu nâng cao chất lượng gắn với trách nhiệm xã hội, giá trị ấy càng trở nên thời sự. Trường học không chỉ dạy chữ mà còn phải dạy người, dạy học sinh biết sống tử tế, biết ơn và có trách nhiệm. Đó là nền tảng để thế hệ trẻ trở thành những công dân toàn cầu mang bản lĩnh Việt Nam.
Khát vọng vươn lên - từ giấc mơ của Bác đến mục tiêu hôm nay
Câu văn nổi tiếng của Bác: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp… chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” đã gieo vào lòng nhiều thế hệ khát vọng vươn lên.
Hơn lúc nào hết, trong thời đại hội nhập và cạnh tranh gay gắt, khát vọng ấy vẫn là ngọn lửa dẫn đường. Mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI chỉ có thể thành hiện thực khi giáo dục thật sự trở thành quốc sách hàng đầu. Bức thư Bác Hồ viết cách đây gần 80 năm vì vậy vẫn như lời nhắn gửi cho học sinh hôm nay: học để lập thân, lập nghiệp, và học để đưa đất nước vươn xa.
Một điểm sâu sắc trong thư là lời nhắn gửi học sinh lớn tuổi hãy vừa học, vừa tham gia hoạt động cứu quốc, rèn luyện để sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc. Đó là sự thống nhất giữa tri thức và hành động, giữa học tập và trách nhiệm công dân.
Trong bối cảnh hiện nay, tinh thần ấy có thể được hiểu rộng hơn: học sinh cần tham gia các hoạt động xã hội, nghiên cứu khoa học, tình nguyện cộng đồng, bảo vệ môi trường, giữ gìn văn hóa dân tộc… Những trải nghiệm ấy giúp học sinh trưởng thành, gắn tri thức với thực tiễn, sống có ích cho cộng đồng đúng như điều Bác hằng mong muốn.
80 năm sau bức thư lịch sử, giáo dục Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố nhiều kết quả đáng ghi nhận: tỷ lệ phổ cập giáo dục tiểu học, trung học cơ sở tiếp tục duy trì vững chắc; Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia có thành tích nổi bật trong các kỳ thi Olympic quốc tế; hệ thống đại học có bước tiến trên bảng xếp hạng khu vực và thế giới; công cuộc chuyển đổi số trong giáo dục đã đi vào thực chất, mở ra cơ hội học tập bình đẳng hơn cho mọi học sinh.
Đặc biệt, triết lý “học để phát triển toàn diện con người” đang được thể hiện qua chương trình giáo dục phổ thông mới, lấy người học làm trung tâm, chú trọng phẩm chất, năng lực thay vì chỉ chạy theo thi cử. Đây cũng chính là sự tiếp nối tinh thần mà Bác Hồ đặt ra từ năm 1945: giáo dục để đào tạo công dân hữu ích, phát triển trọn vẹn tiềm năng con người.
Điều làm cho bức thư năm 1945 trường tồn chính là tầm nhìn vượt thời gian. Bác không chỉ nói về ngày khai giảng đầu tiên, mà đặt ra những nguyên lý căn bản cho giáo dục Việt Nam: gắn giáo dục với độc lập dân tộc, nuôi dưỡng khát vọng và trách nhiệm, gắn học với hành, dựng nước đi đôi với giữ nước.
Ngày khai giảng 2025, khi tiếng trống trường vang lên trong hàng vạn lớp học, lời Bác Hồ năm xưa vẫn vang vọng: tương lai đất nước phụ thuộc vào công học tập, rèn luyện của thế hệ trẻ. Đó là giá trị còn nguyên vẹn, là niềm tin, và cũng là trách nhiệm để thế hệ hôm nay tiếp bước, viết tiếp giấc mơ Việt Nam hùng cường, sánh vai cùng các cường quốc năm châu.
THƯ BÁC HỒ GỬI HỌC SINH NHÂN NGÀY KHAI TRƯỜNG NĂM 1945
Các em học sinh,
Ngày hôm nay là ngày khai trường đầu tiên ở Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tôi đã tưởng tượng thấy trước mắt cái cảnh nhộn nhịp tưng bừng của ngày tựu trường ở khắp các nơi. Các em hết thảy đều vui vẻ vì sau mấy tháng giời nghỉ học, sau bao nhiêu cuộc chuyển biến khác thường, các em lại được gặp thầy gặp bạn. Nhưng sung sướng hơn nữa, từ giờ phút này giở đi các em bắt đầu được nhận một nền giáo dục hoàn toàn Việt Nam.
Trước đây cha anh các em, và mới năm ngoái cả các em nữa, đã phải chịu nhận một nền học vấn nô lệ, nghĩa là nó chỉ đào tạo nên những kẻ làm tay sai, làm tôi tớ cho một bọn thực dân người Pháp. Ngày nay các em được cái may mắn hơn cha anh là được hấp thụ một nền giáo dục của một nước độc lập, một nền giáo dục nó sẽ đào tạo các em nên những người công dân hữu ích cho nước Việt Nam, một nền giáo dục làm phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em.
Các em được hưởng sự may mắn đó là nhờ sự hy sinh của biết bao nhiêu đồng bào các em. Vậy các em nghĩ sao? Các em phải làm thế nào để đền bù lại công lao của người khác đã không tiếc thân và tiếc của để chiếm lại nền độc lập cho nước nhà.
Các em hãy nghe lời tôi, lời của một người anh lớn lúc nào cũng ân cần mong mỏi cho các em được giỏi giang. Trong năm học tới đây, các em hãy cố gắng, siêng năng học tập, ngoan ngoãn, nghe thầy, yêu bạn. Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nước nhà bị yếu hèn, ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nước khác trên hoàn cầu.
Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều. Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.
Ðối riêng với các em lớn, tôi khuyên thêm một điều này: chúng ta đã đánh đuổi bọn thực dân, chúng ta đã giành được độc lập. Nhưng giặc Pháp còn lăm le quay lại. Chúng ỷ vào kẻ khác mạnh hơn mà gây sự với ta. Tất nhiên chúng sẽ bị bại, vì tất cả quốc dân ta đoàn kết chặt chẽ và một lòng chiến đấu cho giang sơn Tổ quốc.
Phải sẵn sàng mà chống quân giặc cướp nước, đấy là bổn phận của mỗi công dân. Các em lớn chưa hẳn đến tuổi phải gánh công việc nặng nhọc ấy, nhưng các em cũng nên, ngoài giờ học ở trường, tham gia vào các Hội cứu quốc để tập luyện thêm cho quen với đời sống chiến sĩ và để giúp đỡ một vài việc nhẹ nhàng trong cuộc phòng thủ đất nước.
Tôi đã thành thực khuyên nhủ các em. Mong rằng những lời của tôi được các em luôn luôn ghi nhớ.
Ngày hôm nay, nhân buổi tựu trường của các em, tôi chỉ biết chúc các em một năm đầy vui vẻ và đầy kết quả tốt đẹp.
Chào các em thân yêu
HỒ CHÍ MINH
(Tháng 9/1945)
Đình Sáng