Theo thống kê của NHNN, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn của nhóm ngân hàng thương mại cổ phần tăng vọt lên hơn 39% trong tháng 8, vượt qua mức trần 34% theo quy định của NHNN tại thời điểm đó.
Theo số liệu mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 8/2023, tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn của toàn hệ thống đã tăng lên 28,78% từ mức 26,14% vào cuối tháng 7.
Trong đó, tỷ lệ này tại nhóm NHTM Nhà nước giảm từ mức 24,97% xuống còn 24,67%; trong khi nhóm NHTM cổ phần tăng mạnh từ 33,66% lên 39,11% - cao hơn mức trần cho phép 34% trong giai đoạn 1/10/2022 – 30/9/2023.
Theo quy định của Thông tư 08/2020/TT-NHNN được Ngân hàng Nhà nước ban hành ngày 14/8/2020 sửa đổi, bổ sung Thông tư 22/2019/TT-NHNN, tỷ lệ tối đa vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn của các ngân hàng chính thức giảm từ 34% xuống 30% từ ngày 1/10.
Kể từ năm ngoái tới nay, nhóm NHTM cổ phần hầu như luôn duy trì tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn dưới trần quy định.
Với việc tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn của tăng mạnh trước thời điểm quy định mới có hiệu lực, nhóm NHTM cổ phần sẽ chịu áp lực lớn trong việc cơ cấu lại nguồn vốn và dư nợ cho vay. Khoảng cách giữa tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn trong tháng 8 với mức trần có hiệu lực vào tháng 10 lên tới hơn 9 điểm %.
Trong khi đó, tỷ lệ trên tại nhóm ngân hàng thương mại nhà nước (bao gồm Agribank, GPBank, Oceanbank và CBBank), công ty tài chính và Ngân hàng Hợp tác xã đều ổn định. Các NHTM Nhà nước có phần “thoải mái” hơn khi tuân thủ quy định mới.
Theo giới phân tích, việc giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn giảm sẽ thúc đẩy các ngân hàng đẩy mạnh huy động các nguồn vốn trung dài hạn, tăng cường phát hành giấy tờ có giá, đặc biệt là trái phiếu để xử lý cho tỷ lệ này.
Theo báo cáo của Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam (VMBA) trong 9 tháng đầu năm, ngành ngân hàng đã phát hành 69.719 tỷ đồng trái phiếu, chiếm nhiều nhất (43,5%) trong tổng giá trị phát hành.
Theo chuyên viên phân tích của Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), trong ngắn hạn, việc hạ tỷ lệ trên sẽ làm chậm quá trình giảm lãi suất cho vay những kỳ hạn dài trong bối cảnh nền kinh tế đang cần được hỗ trợ. Đồng thời, Thông tư 08 cũng sẽ phần nào gây áp lực lên nhu cầu huy động kỳ hạn dài của các ngân hàng, làm tăng chi phí vốn, gây áp lực làm thu hẹp biên lãi ròng.
Tuy nhiên trong dài hạn, việc áp dụng quy định mới được kỳ vọng sẽ giúp ngân hàng kiểm soát tốt hơn rủi ro thanh khoản, ổn định hoạt động trước những thay đổi trong và ngoài nước, đồng thời thúc đẩy phát triển nền kinh tế bền vững.
Trung Anh (t/h)