Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng việc áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nước giải khát có đường cần được phân định rõ, tránh đánh đồng với các sản phẩm nước ép trái cây. Theo VCCI, nếu không tách biệt nhóm đồ uống có thành phần tự nhiên và lợi ích sức khỏe, chính sách thuế có thể vô tình làm giảm nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm tốt cho người dùng.
Cụ thể, VCCI kiến nghị xem xét loại trừ các sản phẩm nước giải khát được làm từ nước ép trái cây, nước ép quả hoặc từ nước trái cây cô đặc hoàn nguyên khỏi diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Theo VCCI, nước ép trái cây là nhóm sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, chứa nhiều vitamin và dưỡng chất có lợi cho sức khỏe, khác biệt rõ rệt so với các loại đồ uống công nghiệp có đường thông thường. “Nếu bị xếp vào nhóm hàng hóa chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, các sản phẩm tốt cho sức khỏe có thể bị giảm sức tiêu thụ, đi ngược lại chủ trương khuyến khích người dân sử dụng thực phẩm có chế độ dinh dưỡng lành mạnh”, VCCI nhấn mạnh.
VCCI cũng cho rằng các sản phẩm nước ép trái cây nói trên phù hợp với định nghĩa “nước quả” trong Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 12828:2019. Do đó, theo quy định hiện hành, nhóm sản phẩm này đã được loại trừ khỏi đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Trên cơ sở đó, VCCI đề nghị Bộ Tài chính bổ sung quy định rõ trong dự thảo Thông tư để phân biệt nước ép trái cây hoặc sản phẩm hoàn nguyên từ nước trái cây cô đặc với các loại nước giải khát khác. Đồng thời, doanh nghiệp cần nộp bản công bố sản phẩm thể hiện rõ thành phần nguyên liệu trong hồ sơ đăng ký để cơ quan thuế có cơ sở xác định đúng đối tượng chịu thuế.
Ngoài vấn đề phân loại sản phẩm, các doanh nghiệp cũng đề nghị cơ quan quản lý ban hành hướng dẫn cụ thể về phương pháp đo lường hàm lượng đường trong nước giải khát nhằm xác định chính xác đối tượng chịu thuế.
Theo VCCI, nếu không tách biệt nhóm đồ uống có thành phần tự nhiên và lợi ích sức khỏe, chính sách thuế có thể vô tình làm giảm nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm tốt cho người dùng.
Theo đề xuất, tiêu chí đánh giá sản phẩm thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt có thể căn cứ vào hàm lượng đường tổng số do tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm ghi nhãn tự công bố trong hồ sơ sản phẩm và thể hiện trên nhãn hàng hóa; mức dung sai được đề nghị chấp nhận là ±20%, phù hợp với quy định pháp luật và thực tế sản xuất.
Để bảo đảm độ chính xác trong việc xác định hàm lượng đường, VCCI khuyến nghị áp dụng các phương pháp thử hiện đại như sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) – phương pháp đã được các cơ quan chuyên môn khuyến nghị trong kiểm định thực phẩm và đồ uống.
Trước đó, vào tháng 6/2025, Quốc hội đã thông qua Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi), trong đó quy định các loại nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g/100ml (theo tiêu chuẩn Việt Nam) sẽ thuộc diện chịu thuế. Chính sách này dự kiến áp dụng từ năm 2027 với mức thuế suất 8%, và tăng lên 10% từ ngày 1/1/2028.
Tại dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Bộ Tài chính dẫn chiếu Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12828:2019 để xác định phạm vi áp dụng, bao gồm các loại đồ uống hương liệu, nước tăng lực, nước thể thao, nước điện giải, nước có chứa cà phê, nước có chứa chè, đồ uống thảo mộc, nước trái cây và đồ uống từ ngũ cốc. Theo đó, hàm lượng đường được hiểu là lượng đường tổng số theo hướng dẫn về ghi nhãn hàng hóa của Bộ Y tế, bao gồm chỉ tiêu hàm lượng đường được thể hiện trên nhãn.
Căn cứ theo Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12828:2019, sữa và sản phẩm từ sữa, thực phẩm dạng lỏng phục vụ dinh dưỡng, nước khoáng, nước uống đóng chai, rau quả ép hoặc sản phẩm từ cacao không thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Bình Minh