Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét siết chặt các tiêu chí ưu đãi thuế đối với xe xanh trong Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Theo VCCI, việc xác định rõ ràng các tiêu chí kỹ thuật và tỷ lệ sử dụng năng lượng của xe hybrid là cần thiết để bảo đảm chính sách thuế minh bạch, công bằng và phù hợp với thực tiễn thị trường.
Trong văn bản góp ý Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nhấn mạnh sự cần thiết phải cụ thể hóa các khái niệm, tiêu chí kỹ thuật và phương pháp xác định tỷ lệ năng lượng sử dụng đối với xe hybrid – nhằm đảm bảo chính sách thuế minh bạch, khả thi và phù hợp thực tế thị trường.
Trước hết, đối với xe ô tô chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện, khoản 1 Điều 8 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt quy định đây là loại xe có tỷ lệ xăng sử dụng không quá 70% tổng năng lượng tiêu thụ.
Tuy nhiên, theo VCCI, quy định này chưa thật sự đồng bộ với các văn bản pháp luật hiện hành. Do đó, VCCI đề nghị Bộ Tài chính tham chiếu định nghĩa “xe hybrid điện” trong Thông tư 53/2024/TT-BGTVT (nay thuộc Bộ Xây dựng) – văn bản hướng dẫn về phân loại phương tiện sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh và thân thiện môi trường.
Từ cơ sở đó, VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo bổ sung, chỉnh sửa Dự thảo theo hướng xác định “xe hybrid điện” dựa trên tiêu chí kỹ thuật hiện hành và chia thành ba nhóm rõ ràng: (i) xe hybrid điện nhẹ (MHEV) chỉ hỗ trợ động cơ đốt trong và không có khả năng sạc ngoài; (ii) xe hybrid điện hoàn toàn (FHEV hoặc SHEV) có thể di chuyển hoàn toàn bằng điện trong một số điều kiện nhất định nhưng cũng không sạc ngoài; và (iii) xe hybrid nạp điện ngoài (PHEV) có thể sạc từ nguồn điện bên ngoài. Theo VCCI, việc phân loại chi tiết này sẽ giúp chính sách ưu đãi thuế được áp dụng thống nhất, minh bạch và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét siết chặt các tiêu chí ưu đãi thuế đối với xe xanh trong Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đối với nhóm xe ô tô chạy bằng xăng kết hợp năng lượng sinh học, khoản 2 Điều 8 Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt quy định xe phải có tỷ lệ xăng pha trộn không quá 70% tổng năng lượng sử dụng.
Tuy nhiên, VCCI nhận định quy định này vẫn còn khá chung chung, thiếu hướng dẫn cụ thể, khiến doanh nghiệp gặp khó khi chứng minh tỷ lệ pha trộn trong thực tế.
Vì vậy, Liên đoàn đề xuất cơ quan soạn thảo cần quy định rõ loại hồ sơ, tài liệu mà nhà sản xuất phải cung cấp để chứng minh tỷ lệ pha trộn nhiên liệu, đồng thời tính đến tình huống thực tế khi các loại nhiên liệu sinh học như E30 hay E50 chưa được sử dụng phổ biến trên thị trường Việt Nam.
Liên quan đến quy định về mức sử dụng xăng trung bình căn cứ để xác định xe nào đủ điều kiện được hưởng ưu đãi, Dự thảo hiện giao Bộ Xây dựng công bố mức sử dụng xăng trung bình của từng dòng xe trên thị trường Việt Nam làm cơ sở so sánh.
Tuy nhiên, VCCI cho rằng việc thu thập, tổng hợp dữ liệu này có thể mất nhiều thời gian, trong khi Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Do đó, VCCI kiến nghị Bộ Tài chính cần phối hợp sớm với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan để xây dựng cơ sở dữ liệu đầy đủ về mức tiêu thụ nhiên liệu của xe xăng thuần túy, bảo đảm kịp thời cho việc áp dụng khi luật chính thức có hiệu lực.
Bên cạnh đó, VCCI cũng đề xuất một hướng tiếp cận linh hoạt hơn, thay vì chỉ dựa vào tỷ lệ tiêu thụ nhiên liệu. Theo Thông tư 53/2024 của Bộ Xây dựng, các loại xe FHEV/SHEV và PHEV đã được công nhận là “xe cơ giới thân thiện môi trường”.
Vì vậy, cơ quan quản lý chỉ cần công bố chứng nhận kiểu loại cho các dòng xe này và thể hiện thông tin đó trên giấy chứng nhận kiểu loại để việc áp dụng ưu đãi thuế trở nên minh bạch, đơn giản và dễ thực thi.
Từ các lập luận trên, VCCI kiến nghị điều chỉnh quy định tại khoản 3 Điều 5 của Dự thảo theo hướng: “Xe hybrid điện có mức thuế suất bằng 70% mức thuế suất áp dụng cho xe cùng loại trong Biểu thuế Tiêu thụ đặc biệt, áp dụng đối với xe hybrid điện hoàn toàn (FHEV hoặc SHEV) và xe hybrid nạp điện ngoài (PHEV)”.
Theo cách tiếp cận này, chỉ những dòng xe có khả năng vận hành bằng điện hoặc sạc từ nguồn điện ngoài mới được hưởng ưu đãi, qua đó đảm bảo chính sách thuế thực sự khuyến khích phương tiện thân thiện môi trường và ngăn chặn tình trạng “giả xanh” trong thị trường xe hybrid hiện nay.
Thanh Cao