Mặc dù khắp làng chủ yếu toàn đất cát pha nhưng người dân Chánh Trạch, xã Mỹ Tho, huyện Phù Mỹ (Bình Định) vẫn cho ra những quả bí đao nặng tới 40 đến 50 kg/1 quả.
Tuy nằm sát biển nhưng phần lớn bà con Chánh Trạch làm nghề nông. Từ bao năm qua, nông dân đã tạo ra một sản vật bí đao đặc trưng. Ngoài trồng lúa, ớt, đậu... hầu hết vườn nhà nào cũng có trồng vài giàn bí với những quả to lủng lẳng. Mỗi quả bí đao bình thường ở nhiều vùng quê khác chỉ nặng chừng 7 - 10 kg, vậy mà bí đao Chánh Trạch đều nặng từ 40 - 50 kg, thậm chí có nhiều quả dài cả mét, đường kính 0,6 mét, nặng gần 1 tạ. Đất đai ở Chánh Trạch không được đánh giá là màu mỡ cho lắm. Khắp làng chủ yếu là đất cát pha. Nông dân ở đây cho biết, cùng loại giống bí đao Chánh Trạch nhưng mang đi trồng ở nơi khác thì quả lại rất nhỏ.
 |
| Người dân làng Chánh Trạch tự hào về sản phẩm độc lạ của mình. |
Tại thôn Chánh Trạch 1 hiện nay có khoảng 60 hộ trồng bí đao với diện tích gần 1 ha. Ngay cả những người trồng bí đao lâu năm cũng không biết giống bí này xuất hiện lúc nào và nguồn gốc từ đâu, chỉ biết rằng nó có đã lâu rồi, cứ thế hệ trước truyền cho thế hệ sau cách trồng và chăm sóc sao cho cây có thể đạt được trọng lượng lớn nhất. Điều đáng nói, đất ở vùng này có tính chất là đất cát pha, giữ ẩm rất tốt nên bí rất thích nghi, vì thế mới tạo ra những quả bí khổng lồ không thể tưởng tượng.
|
| Quả bí khá to nên người dân phải dùng dây thừng, dây chun hay cả túi bóng buộc toàn thân quả để giữ. |
Những vị cao niên trong làng chia sẻ, nhiều người ở vùng khác tìm đến mua hạt về trồng nhưng khi cho quả, bí đao không to được như ở đây. Ở Chánh Trạch, đến giờ người dân vẫn chưa lý giải được, rằng nguồn nước ngầm nơi này rất dồi dào, chỉ cần đào sâu xuống đất khoảng một mét là nước đã phun lên. Có lẽ nhờ đó mà bí đao hấp thụ được nhiều nước để phát triển, góp một phần tạo nhiều quả to.
Không quá khi nói đây là giống bí lạ và chỉ trồng được ở vùng đất cát này. Nhưng hiện nay số hộ và diện tích trồng bí ngày càng giảm do đầu ra của sản phẩm gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây có một số công ty lữ hành đã đưa du khách về làng, tham quan những quả bí đao khổng lồ nặng từ 40 - 50 kg, góp phần tăng giá trị của sản phẩm nông sản, nâng cao đời sống nhân dân…
Trung Thành