Việc làm khan hiếm - thách thức cho người lao động

Công việc lương thấp, thiếu việc làm, cầu lớn hơn cung luôn là vấn đề nhức nhối. Sau một năm bộn bề, thành quả là gì? Đâu là “ánh sáng” cho những người lao động?

Theo Tổng cục thống kê Việt Nam có thông cáo báo chí tình hình lao động việc làm quý III năm 2023, tỷ lệ thiếu việc làm quý III năm 2023 tăng so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ thiếu việc làm trong độ tuổi lao động ở khu vực thành thị quý III/2023 là 1,83% thấp hơn so với khu vực nông thôn (2,19%). Bốn chữ “cơm áo gạo tiền” vừa là nỗi lo vừa là trách nhiệm mà mỗi cá nhân đang gánh vác

Sinh viên mới ra trường bước chân vào thị trường lao động

Lê Thị Hằng (2002) là sinh viên năm cuối ngành Du lịch Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ (Hà Nội), dù từng đi thực tập và xin làm việc ở nhiều nơi với chuyên ngành của mình nhưng Hằng cảm thấy ngành của mình đang khá bão hòa, Hằng chia sẻ: “Mình thấy một mét vuông thì mười bạn học Du lịch, hơn nữa thị trường du lịch đang trì trệ, ngay cả ở Quảng Ninh quê mình đây, lượng khách du lịch mùa hè vừa qua giảm rất nhiều so với các năm. Là sinh viên sắp ra trường nên gia đình khá quan tâm và lo lắng về việc làm của bản thân mình nên mình cũng thêm phần áp lực”.

Trong bối cảnh hiện nay, Hằng chia sẻ thêm rằng cô cũng đang đợi phản hồi từ một số công ty mình ứng tuyển, song song với đó, cô đang làm công việc livestream bán hàng nhằm kiếm thu nhập trang trải cuộc sống qua ngày.

Phạm Vân Anh (2002) sinh viên trường Đại học Ngoại Thương (Hà Nội), vừa bắt đầu đi làm tại ngân hàng Techcombank với vị trí sale. Cô chia sẻ những khó khăn trong công việc với bối cảnh có quá nhiều ngân hàng trên thị trường như hiện nay: “Công việc bỡ ngỡ và khác xa với đi học, thay đổi môi trường, áp lực chỉ tiêu và khách hàng, phải đi thị trường nhiều để tìm kiếm khách hàng nhưng khách hàng nhiều khi đã dùng rất nhiều tài khoản ngân hàng nhưng chưa dùng Techcombank bên mình hoặc sợ bị lừa đảo. Mình nghĩ mình may mắn hơn nhiều bạn cùng tuổi vì chuẩn bị ra trường là chập chững làm nghề ngay nhưng công việc của mình cũng khá áp lực và khó khăn trong thị trường đang bão hòa hiện nay, thôi thì cũng phải cố gắng vì một tương lai tươi đẹp, vì cái tết bánh chưng có nhân thịt và hơn nữa là để gia đình yên tâm về bản thân”.

Nỗi lo cắt giảm nhân sự

Tuấn Anh là chuyên viên kinh doanh du lịch đã nhiều năm, ngồi lặng nhìn lại, anh không thể quên những năm tháng khó khăn của thị trường du lịch nói riêng và cách ngành kinh tế khác nói chung trong hai năm đại dịch vừa qua. Dù đã có nhiều chính sách, chương trình, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước nhằm hồi sinh ngành du lịch nhưng với năm 2024 này, lượng khách giảm rõ rệt.

“Vào những ngày nghỉ lễ tưởng chừng như sẽ rất bận rộn nhưng doanh thu chỉ bằng một nửa năm ngoái hoặc ít hơn. Cũng dễ hiểu rằng, việc làm khan hiếm, ngành này ảnh hưởng đến ngành khác, lương tháng của cá nhân mình chi trả chi phí hàng ngày cũng hết rồi nói chi đến việc du lịch” - Tuấn Anh chia sẻ. 

Cô Thanh Hương là công nhân bộ phận trực ga của Công ty Tuyển Than Cửa Ông (Quảng Ninh), công việc của cô đòi hỏi sự tập trung cao độ bởi chỉ một sơ xuất nhỏ sẽ gây ra những hậu quả lớn (tàu kéo than đâm vào nhau). Nhiều tháng nay tại nơi làm việc của cô đã cắt giảm giờ làm, nghỉ luân phiên, cô chia sẻ: “Bây giờ đi làm chẳng có việc, nhiều tháng nghỉ chơi dài, than hết rồi, làm gì còn mà có việc làm nữa. Đồng nghiệp của tôi nhiều người bỏ công nhân để làm việc khác chứ cứ trông chờ vào đồng lương ở đây chẳng biết bao giờ mới khá”.

Những lo âu hiện rõ trên khuôn mặt người phụ nữ, nỗi lo về đồng tiền, về những vấn đề xoay quanh “cơm áo gạo tiền”. “Năm qua thực sự là năm khó khăn không chỉ với tôi, đây là tình hình chung, tôi mong rằng mọi người sẽ bình an vượt qua” - cô Hương nói

Giải pháp giải quyết việc làm cho người lao động

Công việc nào, ngành nghề nào cũng đang gặp khó khăn, đó là bức tranh kinh tế, là vấn đề không của riêng ai. Vấn đề giải quyết việc làm cho người lao động là việc làm cấp thiết và cần được nghiên cứu một cách khoa học và toàn diện. Các hoạt động giải quyết việc làm cần phải được triển khai phù hợp với từng vùng, từng địa phương, đào tạo cần gắn với nhu cầu việc làm của người lao động và của ngành kinh tế, bên cạnh đó cũng cần đảm bảo các lợi ích, quyền lợi chính đáng của người lao động. 

Để tìm cho bản thân công việc phù hợp, thúc đẩy kinh tế, người lao động cần tập trung nâng cao năng lực và trình độ học vấn cá nhân hơn nữa để đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp; nhận thức được các cơ hội việc làm có phù hợp hay không nhằm nắm bắt nhanh chóng, tránh các trường hợp do dự, không có định hướng, không có mục tiêu cho bản thân. 

Nhà nước cần phải có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp trong nước phát triển thông qua các chính sách ưu đãi; cần có những giải pháp kích cầu tiêu dùng kết hợp với các doanh nghiệp để đẩy mạnh hoạt động tiêu dùng của người dân lên, kéo theo sự tăng trưởng của GDP và sự phát triển của nền kinh tế; quan tâm tới người lao động nhiều hơn, đặc biệt là những lao động năng lực thấp nhưng có triển vọng phát triển thông qua các chương trình đào tạo, dạy nghề, nâng cao kỹ năng và trình độ, nâng cao trí thức cho người lao động trong thời đại công nghệ mới.

Lê An