Ông Darryl Dong – Chuyên gia tài chính trưởng IFC cho biết, Việt Nam cần có cải cách táo bạo với giao dịch mua bán nợ xấu, nhất là sự tường minh trong các chính sách. Theo đó, để thu hút nhà đầu tư mua bán nợ xấu nên bỏ yêu cầu cần có sự đồng ý của bên vay (chủ sở hữu tài sản) khi xử lý TSBĐ; có chính sách ưu đãi khuyến khích giao dịch mua bán nợ xấu…
Sau 10 năm triển khai chương trình hệ thống các TCTD của Việt Nam hoạt động an toàn lành mạnh hơn. Đơn cử, chất lượng tài sản của các TCTD được cải thiện, tỷ lệ nợ xấu nội bảng của các TCTD trong giai đoạn 2016-2020 luôn được duy trì ở mức dưới 2% quy mô năng lực tài chính, năng lực quản trị tính minh bạch trong hoạt động của các TCTD được nâng cao.
Sau 10 năm triển khai chương trình hệ thống các TCTD của Việt Nam hoạt động an toàn lành mạnh hơn.
Phần lớn các TCTD đáp ứng đủ yêu cầu an toàn vốn theo phương pháp tiêu chuẩn Basel II. Các TCTD và VAMC tích cực phối hợp nâng cao hiệu quả và thu hồi tài sản bảo đảm (TSBĐ), XLNX...
Thế nhưng, sự bùng phát của dịch Covid -19 ảnh hưởng không nhỏ đến an toàn hoạt động ngân hàng. Trong bối cảnh đó, ngành Ngân hàng đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng Covid - 19. Đặc biệt là các giải pháp cơ cấu lại kỳ hạn trả nợ giữ nguyên nhóm nợ để hỗ trợ khách hàng vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên, rủi ro tín dụng có xu hướng gia tăng tạo áp lực nợ xấu. Theo đánh giá của Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh, vấn đề kiểm soát và xử lý nợ xấu trong thời gian tới tiếp tục là thách thức rất lớn đối với ngành Ngân hàng Việt Nam.
Về vấn đề những thách thức do tác động của đại dịch Covid-19, bà Katia D’Hulster - Chuyên gia tài chính trưởng Nhóm WB cho biết, nhiều nước trên thế giới đã có biện pháp chưa có tiền lệ hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid như cho phép tạm ngừng hoặc hoãn thanh toán trong một khoảng thời gian nhất định; tái cấu trúc và cơ cấu lại kỳ hạn...
Song các biện pháp hỗ trợ trên cũng đang khiến các nhà hoạch định chính sách phải đối mặt với một số thách thức trong ngắn và trung hạn. Đó là triển vọng phục hồi kinh tế chưa rõ nét nên chưa có gì chắc chắn về thời điểm kết thúc khủng hoảng; rất nhiều khách hàng vay tiếp tục gặp khó khăn trong việc đáp ứng các nghĩa vụ trả nợ cho ngân hàng. Kéo theo đó áp lực vốn lên các ngân hàng khi khả năng chuyển một phần lớn tài sản vào danh mục nợ xấu và sự gia tăng tương ứng của chi phí trích lập dự phòng rủi ro...
Chính vì rủi ro nên nhiều nước trên thế giới có xu hướng tạm dừng, hoặc thu hẹp dần các biện pháp hỗ trợ này. Tuy nhiên, theo bà Katia D’Hulster, các nước cần phải đánh giá tình hình y tế, thực trạng nền kinh tế để đưa ra quyết định phù hợp. “Thay vì dừng toàn bộ các biện pháp hỗ trợ khi đến ngày kết thúc, các biện pháp cũng có thể được rút dần từng bước”, bà Katia D’Hulster đề xuất.
Ông Darryl Dong – Chuyên gia tài chính trưởng IFC cho biết, trên thế giới 65% TSBĐ được xử lý thông qua cơ chế đàm phán thương lượng, còn tại Việt Nam việc thực hiện quyền chủ nợ thông qua pháp lý khó khăn, phức tạp, cồng kềnh tốn kém. Nhất là việc nhà đầu tư mua khoản nợ xấu kèm tài sản phải xin phép, cần sự đồng thuận khách hàng mới thu giữ được TSBĐ khiến cho nhà đầu tư nước ngoài vẫn chỉ đang quan sát thị trường Việt Nam. Ở Trung Quốc trước đây cũng đưa ra quy định trên, nhưng hiện tại họ đã sửa lại, thay vì phải xin phép, người mua chỉ cần thông báo đến chủ tài sản. Sự thay đổi này đã thu hút ngay sự quan tâm của nhà đầu tư đối với khoản nợ xấu.
Do đó theo ông, Việt Nam cần có cải cách táo bạo với giao dịch mua bán nợ xấu, nhất là sự tường minh trong các chính sách. Theo đó, để thu hút nhà đầu tư mua bán nợ xấu nên bỏ yêu cầu cần có sự đồng ý của bên vay (chủ sở hữu tài sản) khi xử lý TSBĐ; có chính sách ưu đãi khuyến khích giao dịch mua bán nợ xấu… Đơn cử, tại Philippines, Chính phủ nước này không chỉ có Luật mua bán nợ xấu mà còn có ưu đãi miễn thuế đối với giao dịch mua bán nợ xấu...
Hà Yên (t/h)