CTCP Vận tải Biển Vinaship (UPCoM: VNA) vừa nhận bàn giao tàu Bright Hope trọng tải hơn 28.000 DWT tại Nhật Bản vào ngày 5/11, với tổng giá trị khoảng 9,5 triệu USD. Con tàu đóng năm 2010, sau khi cập cảng Việt Nam được đổi tên thành Vinaship Harmony, hiện đang hoàn tất thủ tục đăng ký, đăng kiểm để sớm đưa vào khai thác.
Việc bổ sung tàu Vinaship Harmony nằm trong chiến lược tái cơ cấu đội tàu của VNA. Trước đó, cổ đông của công ty đã thông qua kế hoạch bán tàu Vinaship Sea – tàu hàng rời đóng năm 1998, trọng tải tương đương tàu mới.
Dù từng dự kiến giữ lại thêm 1 - 2 năm để khai thác vì đã khấu hao hết, nhưng do thị trường vận tải biến động, nhu cầu thuê tàu cũ sụt giảm và chi phí sửa chữa dự kiến tới 26 tỷ đồng, ban lãnh đạo đánh giá việc thanh lý sớm là hợp lý để tránh thua lỗ và giảm áp lực tài chính.
Theo kế hoạch, Vinaship Sea và Vinaship Pearl sẽ là hai tàu được VNA thanh lý trong năm 2025, đồng thời đầu tư thay thế bằng hai tàu hàng khô mới, trong đó một thương vụ đã hoàn tất. Sau khi nhận tàu mới, đội tàu VNA tạm thời nâng lên 6 chiếc với tổng trọng tải khoảng 100.000 DWT, do hai tàu cũ vẫn chưa bán được, dự kiến ít nhất đến cuối quý 3/2025. Tàu có tuổi đời thấp nhất hiện nay là Vinaship Unity (13 năm tuổi), được mua cuối năm 2024. Trong khi Vinaship Sea và Vinaship Pearl đã lần lượt 27 và 29 năm tuổi.
CTCP Vận tải Biển Vinaship đang tiếp tục cơ cấu đội tàu của mình để đáp ứng nhu cầu thị trường
Động thái đầu tư tàu mới diễn ra trong bối cảnh thị trường vận tải tàu hàng khô tuy có tín hiệu phục hồi nhưng không phù hợp phân khúccủa đội tàu Vinaship đang sở hữu. Các tuyến khai thác chính của đội tàu này trải dài khu vực châu Á, vùng Vịnh và Đông Phi, vận chuyển xi măng, clinker, gạo, phân bón.
Tuy nhiên, xuất khẩu xi măng sang Philippines giảm mạnh cả về sản lượng lẫn giá cước, trong khi thị trường gạo gặp khó do các nước nhập khẩu lớn như Philippines và Indonesia tạm ngưng mua. VNA phải điều chuyển tàu Mỹ Hưng và Vinaship Gold sang chở hàng giá trị thấp, khiến hiệu quả khai thác sụt giảm.
Bên cạnh đó, thời tiết mưa bão kéo dài cũng khiến hoạt động xếp dỡ gián đoạn, làm giảm doanh thu. Dù tàu Vinaship Unity mới mua vận hành hiệu quả hơn nhờ tiết kiệm nhiên liệu, nhưng vẫn ghi nhận doanh thu thấp do tàu được cho thuê định hạn thay vì khai thác chuyến.
Do không có khoản thu nhập đột biến, VNA kết thúc quý với mức lỗ lớn nhất kể từ năm 2020. Cụ thể, trong quý 3/2025, doanh nghiệp này lỗ ròng 9 tỷ đồng, đánh dấu cột mốc thua lỗ trở lại sau một năm có lãi. Doanh thu đạt 134 tỷ đồng, giảm 18% so với cùng kỳ, lợi nhuận gộp âm do hoạt động dưới giá vốn.
Lũy kế 9 tháng đầu năm 2025, Công ty lỗ 8,7 tỷ đồng, lần đầu tiên thua lỗ trong cùng giai đoạn kể từ năm 2017, khiến mục tiêu lãi trăm tỷ trong năm trở nên xa vời. Doanh thu vận tải biển đạt 283 tỷ đồng, giảm 13% so với cùng kỳ, biên lợi nhuận gộp chỉ còn 2,1% so với 3,7% năm trước.
Trong bối cảnh nguồn thu teo tóp, Vinaship đặt kỳ vọng việc bán tàu cũ và khai thác tàu mới sẽ giúp đảo chiều kết quả kinh doanh trong quý cuối năm. Đồng thời, chiến lược từng bước trẻ hóa đội tàu được kỳ vọng sẽ nâng hiệu suất khai thác và cải thiện kết quả kinh doanh trong trung hạn.
Lê Phong