Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ (KTTĐBB) gồm 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Bắc Ninh và Vĩnh Phúc, đều là những tỉnh, thành phố có tiềm năng phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là thương mại. Phát triển thương mại Vùng KTTĐBB có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế, thương mại của miền Bắc cũng như đối với cả nước.
Dưới sự chủ trì của UBND tỉnh Thái Bình và Bộ Công Thương, Báo Công Thương phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Thái Bình tổ chức Hội thảo “Giải pháp phát triển thương mại dịch vụ, tạo liên kết vùng cho doanh nghiệp” nhằm đánh giá vai trò, vị trí cũng như nhận diện các cơ hội, thách thức và đưa ra các giải pháp về phát triển kinh tế, thương mại của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ (Vùng KTTĐBB). Hội thảo có sự tham gia của đại diện Ban Kinh tế Trung ương, các Bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia kinh tế và hơn 400 doanh nghiệp.
Phát biểu chào mừng hội thảo, đồng chí Nguyễn Khắc Thận, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã thông tin một số kết quả phát triển kinh tế, thu hút đầu tư của Thái Bình những năm gần đây và khẳng định liên kết vùng sẽ tạo ra mũi nhọn, các "cực tăng trưởng" đối với các ngành, lĩnh vực của nền kinh tế. Bên cạnh phát huy tiềm năng, lợi thế của vùng và mỗi địa phương, liên kết vùng còn là biện pháp khắc phục cơ cấu kinh tế "khép kín" của địa phương và khai thác tối đa nguồn lực xã hội. Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh mong muốn, hội thảo sẽ là diễn đàn quan trọng để các nhà quản lý, lãnh đạo các bộ, ngành, các chuyên gia kinh tế, các doanh nghiệp trao đổi, đề xuất chính sách thúc đẩy phát triển sản xuất hàng hóa và tạo sự liên kết giữa các địa phương, phát triển kinh tế vùng và giúp các doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.
Phát triển thương mại Vùng KTTĐBB có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế, thương mại của miền Bắc cũng như đối với cả nước.
Với tinh thần cởi mở, thẳng thắn và trách nhiệm, hội thảo đã nghe 8 tham luận của đại diện lãnh đạo: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), Sở Công Thương các tỉnh Thái Bình, Quảng Ninh, thành phố Hải Phòng, một số doanh nghiệp và Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh.
Các ý kiến tham luận tập trung làm rõ những rào cản khiến cho liên kết vùng thời gian qua còn lỏng lẻo, kém hiệu quả như: Thể chế, cơ chế chính sách chưa đồng bộ; việc xây dựng mục tiêu, kế hoạch của mỗi địa phương chưa cụ thể, chưa tạo ra động lực thúc đẩy liên kết; các địa phương chưa xác định được lợi thế so sánh và phân công vùng để khai thác lợi thế đó cho sự liên kết với nhau... Các doanh nghiệp cho rằng, việc liên kết của doanh nghiệp với doanh nghiệp, doanh nghiệp với người sản xuất, tiêu dùng thời gian qua chủ yếu là tự phát, chưa có sự quản lý, hỗ trợ của Nhà nước khiến cho hiệu quả không cao, thiếu tính ổn định và tiềm ẩn nguy cơ phá vỡ mối liên kết.
Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng, nguyên nhân hạn chế trong hoạt động liên kết vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, các đại biểu cũng đề xuất những giải pháp nhằm khắc phục những khó khăn đang cản trở sự phát triển kinh tế vùng và liên kết các địa phương trong khu vực Bắc bộ với nhau; đồng thời xây dựng môi trường đầu tư, sản xuất, kinh doanh, phát triển thương mại, dịch vụ thuận lợi cho các doanh nghiệp, tạo ra hệ điều kiện tốt kích thích các địa phương, các doanh nghiệp liên kết chặt chẽ với nhau, cùng phát triển nhanh, mạnh, lâu dài góp phần phát triển kinh tế, xã hội của cả vùng Bắc bộ vượt lên trong những năm tới.
Toàn vùng Bắc bộ hiện có 80 trung tâm thương mại và 377 siêu thị, nhưng các siêu thị và trung tâm thương mại tập trung chủ yếu tại các thành phố, khu đô thị. Tại các vùng nông thôn, chợ vẫn là loại hình thương mại chủ yếu. Tính đến ngày 31/12/2018, tổng số chợ trong quy hoạch khu vực Bắc bộ là 3.360 chợ, chiếm khoảng 39,1% tổng số chợ của cả nước (cả nước có 8.475 chợ). Mạng lưới chợ hiện nay ở một số nơi đã xuống cấp, cơ sở vật chất nghèo nàn, lạc hậu, ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa của dân cư.
Với đặc thù là một trong bốn vùng kinh tế trọng điểm của đất nước, được xác định là vai trò đầu tàu trong phát triển kinh tế - xã hội và thương mại của cả nước nói chung và của các vùng khác nói riêng, nên phát triển thương mại của vùng trong thời gian tới cũng gặp nhiều thách thức, đòi hỏi các doanh nghiệp không ngừng đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất - kinh doanh và đặc biệt là không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa và doanh nghiệp.
Mặc dù đã có một số đóng góp quan trọng, song việc phát triển thương mại dịch vụ của Vùng KTTĐBB còn một số hạn chế. Theo Bộ Công thương, hạn chế đầu tiên là tốc độ tăng trưởng còn chậm và thấp hơn mức tăng trưởng bình quân của cả nước. Bên cạnh đó, hiện hạ tầng thương mại phát triển với sự gia tăng nhanh của các loại hình thương mại hiện đại như siêu thị, trung tâm thương mại, góp phần làm thay đổi diện mạo ngành thương mại của vùng và của cả nước nói chung, nhưng phân bố không đồng đều của các loại hình hạ tầng thương mại này… Vì vậy, các địa phương cần phải có những giải pháp kịp thời, đòi hỏi các doanh nghiệp không ngừng đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất, kinh doanh và đặc biệt không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa và doanh nghiệp.
Trong phần trao đổi, thảo luận, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cùng các diễn giả đã trả lời trực tiếp nhiều vấn đề doanh nghiệp quan tâm về công tác xúc tiến thương mại, đưa hàng hóa vào các kênh phân phối của doanh nghiệp, tăng cường liên kết trong chuỗi cung ứng hàng hóa…
Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết, về hoạt động xúc tiến thương mại, hiện nay, chúng ta đã ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do. Do đó, hàng hóa của chúng ta sang các quốc gia và vùng lãnh thổ khác có lợi thế cạnh tranh rất lớn, so với các quốc gia, vùng lãnh thổ không có hiệp định thương mại tự do, đó là có những mặt hàng thuế suất về 0%. Tuy nhiên, các doanh nghiệp chúng ta phải nâng cao chất lượng của các sản phẩm của mình, đây là vấn đề sống còn, cũng như phải đáp ứng nhu cầu thị hiếu của thị trường đó, người tiêu dùng trực tiếp của thị trường đó. Vì vậy, doanh nghiệp rất cần chủ động hơn nữa kiến thức về thị trường, mặt hàng.
Hội thảo đã tập trung thảo luận, chia sẻ về vấn đề thực trạng, kinh nghiệm, giải pháp phát triển thương mại dịch vụ từ các địa phương Thái Bình, Quảng Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng… và doanh nghiệp, như: kinh nghiệm kết nối phát triển thương mại dịch vụ và du lịch vùng miền; giải pháp liên kết các tỉnh phía bắc để phát triển mạng lưới logistics phục vụ xuất khẩu; đẩy mạnh kết nối cung cầu, xúc tiến tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp nông thôn; vai trò của kênh phân phối.
Ngọc Ninh