Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên, đến nay, xăng E10 đã bắt đầu được cung cấp thí điểm tại một số thành phố lớn (như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng) và bước đầu ghi nhận sự quan tâm tích cực từ người tiêu dùng.
Tại Hội thảo "Phát triển nhiên liệu sinh học trong thời kỳ mới - những nhiệm vụ trọng tâm để kiến tạo tương lai nhiên liệu bền vững cho Việt Nam", Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết, chuyển đổi năng lượng sạch để bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đối khí hậu và bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển bền vững là xu thế tất yếu và đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu.
Trong đó, nhiên liệu sinh học được xem là một trong những giải pháp quan trọng, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, tạo đầu ra và gia tăng giá trị cho ngành nông nghiệp, đồng thời, thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học, mở ra cơ hội phát triển nguồn năng lượng mới, nhất là đối với các quốc gia có tiềm năng lớn, đa dạng về nguồn nguyên liệu cho sản xuất nhiên liệu sinh học như Việt Nam.
Những năm qua, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách khuyến khích phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, coi đây là động lực mới, quan trọng nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.
Đồng thời, đẩy mạnh chuyển dịch năng lượng theo hướng “xanh hóa” gắn với sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả theo tinh thần Nghị quyết 55 của Bộ Chính trị và cam kết của Việt Nam về trung hòa cacbon vào năm 2050; trong đó, phát triển nhiên liệu sinh học được xác định là một trong những giải pháp quan trọng trong Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia.
Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên phát biểu khai mạc hội thảo (Ảnh: Bộ Công Thương)
Theo Bộ trưởng Bộ Công Thương, đến nay, xăng E10 đã bắt đầu được cung cấp thí điểm tại một số thành phố lớn (như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng) và bước đầu ghi nhận sự quan tâm tích cực từ người tiêu dùng. Các doanh nghiệp đầu mối như Petrolimex, PVOIL, Sài Gòn Petro … đã sẵn sàng về hạ tầng phối trộn và phân phối, bảo đảm cung ứng xăng E10 đồng bộ từ ngày 01/01/2026 trên phạm vi cả nước.
Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhiên liệu sinh học tiến tới thay thế hoàn toàn xăng khoáng, chúng ta cần phải vượt qua những thách thức lớn về công nghệ, chính sách và thị trường; đồng thời, phải nâng cao năng lực sản xuất nhiên liệu sinh học trong nước (hiện mới đáp ứng được khoảng 40% nhu cầu cho pha chế xăng E10).
Điều này cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về mở rộng vùng nguyên liệu, nâng công suất sản xuất ethanol, đồng thời xây dựng cơ chế, chính sách đủ mạnh, khả thi để khuyến khích sản xuất, nhập khẩu và dự trữ chiến lược nguồn nhiên liệu sinh học.
Theo TS Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương), Việt Nam đã có hơn 10 năm triển khai nhiên liệu sinh học theo Quyết định 53/2012/QĐ-TTg, với lộ trình sử dụng 100% xăng E5 từ năm 2017, chuẩn bị chuyển sang E10 vào năm 2026 và dự kiến nghiên cứu các loại xăng E15 - E20 sau 2030.
TS Đào Duy Anh cho rằng, để kế hoạch triển khai xăng sinh học tại Việt Nam thành công, cần giải quyết tốt các nhận thức đã rút ra từ kinh nghiệm triển khai Quyết định 53/2012/QĐ-TTg, sự phối hợp hiệu quả, thực chất của các Bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu.
Thêm vào đó, cần tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp thu kinh nghiệm trong triển khai, ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến cho chuỗi nhiên liệu sinh học, đẩy mạnh công tác truyền thông để nhận sự ủng hộ của người tiêu dùng.
Theo ông Gabriel Ho, Trung tâm nhiên liệu xanh toàn cầu cho rằng, chuỗi cung ứng nhiên liệu của Việt Nam đang ở giai đoạn chuyển đổi then chốt khi chính phủ chuẩn bị chuyển từ xăng E5 (5% ethanol) sang xăng E10 (10% ethanol) trên toàn quốc.
Do đó, việc đảm bảo hạ tầng phân phối có thể xử lý lượng nhập khẩu và pha trộn ethanol quy mô lớn đóng vai trò rất quan trọng để triển khai xăng E10 thành công. Quá trình chuyển đổi này đòi hỏi phải đánh giá và nâng cấp các cảng, kho cảng và kho chứa trên khắp miền Bắc, miền Trung và miền Nam Việt Nam để sẵn sàng triển khai ethanol. Cả mạng lưới thuộc sở hữu nhà nước như, Petrolimex, PV Oil và các cơ sở tư nhân đều đóng vai trò quan trọng trong hoạt động nhập khẩu, lưu trữ và pha trộn ethanol.
Ông Gabriel Ho nhấn mạnh, Việt Nam đang rất cần một cách tiếp cận chiến lược có sự phối hợp của nhiều bên để xử lý lượng ethanol tăng lên và đảm bảo độ tin cậy của nguồn cung nhiên liệu tại tất cả các khu vực.
Anh Đào