Nhờ tận dụng tốt Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA), xuất khẩu cà phê sang thị trường này tăng mạnh về cả lượng lẫn trị giá. Tuy nhiên, giá cà phê xuất khẩu của Việt Nam khi vào thị trường này lại khá thấp.
Theo Bộ Công thương, xuất khẩu cà phê của Việt Nam vào thị trường Anh tăng đến gần 150% về lượng và gần 200% về giá trị trong 4 tháng đầu năm 2022, đạt giá trị trên 50 triệu USD. Nhờ các doanh nghiệp tận dụng có hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA).
Ngược lại, giá cà phê xuất khẩu bình quân của Việt Nam chỉ đạt 2.137 USD/tấn. Theo số liệu từ Trung tâm Thương mại quốc tế (ITC), năm 2021 giá nhập khẩu bình quân đến 4.649 USD/tấn. Như vậy, giá cà phê Việt Nam còn chưa bằng một nửa giá nhập khẩu của Anh.
Mặc dù xuất khẩu có nhiều sự bứt phá nhưng Bộ Công Thương cũng nhắc nhở các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng tận dụng cơ hội từ UKVFTA mang lại. Bởi theo cam kết của UKVFTA, sau 6 năm kể từ khi UKVFTA có hiệu lực, Anh sẽ xóa bỏ thuế nhập khẩu đối với 99,2% số dòng thuế, tương đương 99,7% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.Ngoài ra, các chuyên gia cũng cảnh báo rằng, các doanh nghiệp cần nâng cao chất lượng cà phê để nâng cao tính cạnh tranh. Điều này hoàn toàn có cơ sở khi cà phê nhân từ Việt Nam đa phần là robusta có chất lượng thấp, việc cạnh tranh về giá rẻ không còn phù hợp.
Để đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của người Anh cũng như muốn thâm nhập sâu hơn vào thị trường này, doanh nghiệp cần đầu tư sản xuất Arabica chất lượng cao từ những vùng trồng quy mô nhỏ hơn, có khả năng quản trị tốt hơn, có khả năng truy xuất và phát triển bền vững hơn. Đồng thời tích cực chủ động xây dựng và phát triển quan hệ bạn hàng với các tập đoàn phân phối lớn. Đặc biệt, chủ động được công nghệ bảo quản và vận chuyển nông sản bằng đường biển; sử dụng tốt chính sách tín dụng ưu đãi và dịch vụ đánh giá, xác minh tín nhiệm của khách hàng của các ngân hàng Anh.
Về khẩu vị, người Anh không uống cà phê đậm đặc như cà phê đen của Việt Nam. Cà phê thành phẩm có mùi và vị mạnh quá sẽ khó bán ở thị trường Anh.
Về bao bì, người Anh có thói quen đọc thông tin trên bao bì rất kỹ để xác định xem sản phẩm có thành phần gây dị ứng hay không, nên được pha chế như thế nào, có đạt các tiêu chí ESG (môi trường, xã hội & quản trị) hay không. Các nhà phân phối sẽ hoan nghênh sản phẩm vừa phù hợp thị hiếu tiêu dùng vừa có bao bì đẹp.
Hiện tại, cà phê nhập khẩu vào Anh chủ yếu từ các nước EU. Các nước EU như Ý, Pháp hay Thụy Sĩ thu mua cà phê Việt Nam rồi đóng gói, xuất khẩu vào thị trường Anh với nhãn mác của họ. Doanh thu thị trường cà phê của Anh ước đạt 8,8 tỉ USD vào năm 2022. Thị trường dự kiến sẽ tăng trưởng hằng năm khoảng 11%/năm trong giai đoạn đến năm 2025.
Duy Anh