Xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam tiếp tục ghi nhận tăng trưởng tích cực trong những tháng đầu năm 2026, với kim ngạch tăng gấp đôi so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đằng sau con số khả quan là sự dịch chuyển rõ nét về cơ cấu thị trường khi một số điểm đến truyền thống chững lại, trong khi các thị trường mới nổi tăng tốc.
Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), riêng trong tháng 5/2026, xuất khẩu cá rô phi đạt 14 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 62 triệu USD, tăng tới 101% so với cùng kỳ năm 2025.
Brazil giữ vai trò đầu tàu, Mỹ tiếp tục suy yếu
Brazil tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành cá rô phi Việt Nam. Trong tháng 5, xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 8 triệu USD; lũy kế 5 tháng đạt 34 triệu USD, chiếm hơn một nửa tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành.
Đà tăng tại Brazil cho thấy nhu cầu tiêu thụ vẫn duy trì ở mức cao, đồng thời khẳng định vị thế ngày càng lớn của cá rô phi Việt Nam tại thị trường Nam Mỹ.
Xuất khẩu cá rô phi tăng mạnh, thị trường mới nổi dần thay thế động lực truyền thống. (Ảnh minh hoạ)
Ngược lại, thị trường Mỹ tiếp tục diễn biến kém tích cực. Trong tháng 5, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ chỉ đạt khoảng 4 triệu USD, giảm hơn một nửa so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm đạt 14 triệu USD, giảm 23%.
Diễn biến này phản ánh sức mua thủy sản tại Mỹ chưa phục hồi rõ rệt, trong khi cạnh tranh giữa các nhà cung cấp trên thị trường ngày càng gay gắt.
Ngoài hai thị trường chủ lực, khu vực Trung Đông vẫn duy trì tín hiệu tích cực về trung hạn. Dù xuất khẩu sang Arab Saudi trong tháng 5 giảm mạnh xuống còn 332 nghìn USD, nhưng cộng dồn 5 tháng đầu năm vẫn đạt khoảng 3 triệu USD, tăng 87% so với cùng kỳ.
Doanh nghiệp cần giảm phụ thuộc vào thị trường lớn
Một điểm đáng chú ý là sự nổi lên của các thị trường ngoài nhóm truyền thống. Trong 5 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi sang Canada tăng 236%, trong khi Australia tăng 123%.
Dù quy mô chưa lớn, tốc độ mở rộng nhanh cho thấy dư địa tăng trưởng còn đáng kể tại các thị trường phát triển, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới nguồn cung thủy sản đa dạng và ổn định.
Tuy nhiên, triển vọng tăng trưởng của ngành vẫn đối mặt với không ít rủi ro. Tại Brazil - thị trường tiêu thụ lớn nhất hiện nay - xu hướng tăng cường bảo hộ đang xuất hiện rõ hơn.
Một số bang đã áp dụng hoặc đề xuất tăng thuế ICMS đối với cá rô phi nhập khẩu. Bang Pernambuco thậm chí ban hành quy định tạm thời hạn chế kinh doanh sản phẩm nhập khẩu, trong khi Hạ viện Brazil đang xem xét đề xuất siết nhập khẩu nhằm hỗ trợ ngành nuôi nội địa.
Trong bối cảnh đó, việc đa dạng hóa thị trường được xem là hướng đi cần thiết đối với doanh nghiệp xuất khẩu cá rô phi Việt Nam. Bên cạnh mở rộng hiện diện tại Canada, Australia, Trung Đông hay châu Âu, doanh nghiệp cũng cần đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển sản phẩm giá trị gia tăng và nâng cao năng lực cạnh tranh để duy trì tăng trưởng bền vững.
Nhật Hạ