Theo số liệu của Bộ Công thương, kim ngạch xuất khẩu nông thủy sản sang thị trường Trung Quốc trong 7 tháng đầu năm 2019 sụt giảm đáng kể so với năm trước.
Trong lĩnh vực xuất khẩu ngành hàng này, từ 2016-2018, tăng trưởng trung bình hàng năm đạt 12,5%. Tuy nhiên, trong 7 tháng đầu năm nay, xuất khẩu nông, thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc đang giảm 7,2% so với cùng kỳ.
Cụ thể, 7 tháng đầu năm 2019, xuất khẩu gạo sang Trung Quốc giảm trên 67%, hàng rau quả giảm hơn 8%, sắn và sản phẩm từ sắn giảm 9,6%, sản phẩm từ cao su giảm 9,8%, cà phê giảm gần 9%... Việc nhiều mặt hàng nông, lâm, thủy sản chủ lực giảm mạnh về kim ngạch xuất khẩu đã đánh tụt tổng kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, với mức giảm gần 8% trong 7 tháng đầu năm 2019.
Xuất khẩu gạo đang giảm tới 67,5%
Một số mặt hàng có mức tăng trưởng về kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc trong 7 tháng đầu năm nay có thủy sản (tăng 4,8%), chè (tăng trên 57%), gỗ và sản phẩm gỗ (tăng 1,7%), hạt điều (tăng 31%), cao su (tăng trên 6%)...
Nguyên nhân của hiện trạng này được cho là do sụt giảm nhu cầu tiêu thụ nội địa của thị trường Trung Quốc, ảnh hưởng của xung đột thương mại Mỹ - Trung. Bên cạnh đó là việc dư thừa nguồn cung, một số mặt hàng nông sản bị tồn kho số lượng lớn.
Các yếu tố khác cũng góp phần làm giảm kim ngạch xuất khẩu nông, thủy sản Việt Nam sang Trung Quốc là phía bạn tăng cường kiểm nghiệm, kiểm dịch, an toàn thự phẩm nhập khẩu và tăng cường quản lý hoạt động thương mại biên giới.
Trước sự sụt giảm này, Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh nhấn mạnh lại Trung Quốc là thị trường quan trọng đối với nông thủy sản Việt Nam trong những năm qua. "Trung Quốc là đối tác kinh tế lớn, thị trường xuất nhập hàng đầu của Việt Nam. Việt Nam cũng là nước xuất khẩu lớn nhất trong ASEAN sang Trung Quốc" - ông Trần Tuấn Anh cho hay.
Làm rõ hơn về sự sụt giảm kim ngạch xuất khẩu thời gian qua, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho biết, từ giữa năm 2018 đến nay, phía Trung Quốc đã tăng cường thực hiện quy định về truy xuất nguồn gốc, giám sát kiểm dịch động thực vật và chất lượng hàng hóa nông thủy sản nhập khẩu.
Điều này phần nào tác động đến tiến độ xuất khẩu nông thủy sản của Việt Nam sang thị trường Trung Quốc, bên cạnh yếu tố về cung cầu thị trường đối với một số mặt hàng cụ thể như gạo, sắn... Chưa kể, tập quán làm ăn manh mún cũng ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất khẩu sang Trung Quốc.
Tới thời điểm hiện tại, nước ta đã ký 13 hiệp định thương mại tự do (FTA) với nhiều đối tác, cả từng nước, cả từng nhóm nước, ví như CPTPP và EVFTA… Nhìn chung, các thị trường này đều đòi hỏi nghiêm ngặt về vệ sinh an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc xuất xứ, đăng ký vùng trồng,… với các loại nông sản. Bởi vậy, việc Trung Quốc cũng có yêu cầu như vậy là phù hợp xu thế chung.
PV