Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Phát triển thị trường Nông sản (VASEP), điều kiện áp dụng Chỉ thị 16 tại TP HCM và 19 tỉnh thành phía nam, sản xuất và xuất khẩu thủy sản sụt giảm đáng kể nhất là từ nửa cuối tháng 7.
Cụ thể, xuất khẩu thủy sản nửa cuối tháng tháng 7/2021 bị sụt giảm rõ rệt (giảm khoảng 15% -20% so với nửa đầu tháng) khiến cho kim ngạch xuất khẩu thủy sản cả tháng giảm khoảng 4% so với cùng kỳ năm ngoái với 763 triệu USD. Mặc dù vậy, nhờ có sự tăng trưởng cao trong nửa đầu năm nên lũy kế 7 tháng đầu năm vẫn tăng 11% đạt 4,88 tỷ USD.
Trong khi đó, 6 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu mặt hàng này của cả nước vẫn đạt tăng trưởng 15% so với cùng kỳ năm ngoái, mang lại giá trị 4,1 tỷ USD nhờ doanh nghiệp thủy sản nỗ lực và linh hoạt để ổn định sản xuất, duy trì nguồn cung, tận dụng cơ hội của các thị trường.
Dịch Covid-19 tác động mạnh đến hoạt động sản xuất, chế biến của các doanh nghiệp thủy sản.
Đáng nói, nếu như không bị chững bởi khi làn sóng Covid lần thứ 4 bùng phát dữ dội ở khu vực trọng điểm sản xuất, chế biến và xuất khẩu thì thủy sản vẫn là mặt hàng có trị giá kim ngạch khá cao. Dịch Covid-19 đã tác động trực tiếp đến vùng trọng điểm là TP HCM và vùng ĐBSCL đúng vào giai đoạn cao điểm do các yêu cầu giãn cách xã hội, phòng chống dịch rất chặt chẽ của Chính phủ.
Điển hình, xuất khẩu tôm trong tháng 7 sụt giảm 4% so với cùng kỳ đạt 374 triệu USD, lũy kế 7 tháng vẫn giữ tăng trưởng 10% với 2,1 tỷ USD, chiếm 43% kim ngạch xuất khẩu thủy sản. Xuất khẩu cá tra và cá ngừ trong tháng 7 giảm khoảng 5% đạt tương ứng 117 triệu USD và 60,5 triệu USD. Tính đến hết tháng 7/2021, xuất khẩu cá tra đạt 898 triệu USD, tăng 13%; xuất khẩu cá ngừ đạt 416 triệu USD, tăng 17%.
Xuất khẩu mực, bạch tuộc cũng giảm 9% đạt khoảng 47 triệu USD trong tháng 7, theo đó kết quả 7 tháng đầu năm là 314 triệu USD, tăng 8%. Xuất khẩu các mặt hàng khác đều giảm trong đó cua ghẹ giảm 3% và các loại cá khác giảm 2% trong tháng 7.
Chỉ thị 16 tại TP HCM và 19 tỉnh thành phía nam theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, hầu hết các Tỉnh thành đã yêu cầu các doanh nghiệp chỉ được duy trì hoạt động khi đảm bảo điều kiện “3 tại chỗ” hoặc “1 cung đường – 2 địa điểm” để phòng, chống dịch bệnh lây lan vào các nhà máy, các khu công nghiệp. Các doanh nghiệp thủy sản đã chung tay sát cánh cùng Chính phủ thực hiện nghiêm các quy định nhằm vừa chống dịch vừa duy trì được sản xuất.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay chỉ có khoảng 30% các doanh nghiệp thủy sản tại các tỉnh thành phía Nam đảm bảo được điều kiện “3 tại chỗ”. Với những nhà máy thực hiện được, thì số lượng công nhân có thể huy động cũng chỉ 30-50% số lượng lao động, số còn lại phải nghỉ việc hoặc nghỉ không lương. Và công suất sản xuất trung bình đã giảm chỉ còn 40-50% so với trước đây. Dự tính công suất chung của cả vùng giảm chỉ còn 30-40%.
Trong khi đó, nguyên liệu thủy sản huy động cho chế biến-xuất khẩu cũng chỉ đạt khoảng 40-50% so với nguồn nguyên liệu bên ngoài do việc thực hiện giãn cách chung. Dự tính nguy cơ nguồn nguyên liệu cho sản xuất xuất khẩu những tháng cuối năm sẽ thiếu hụt 20-30%. Ngoài ra, doanh nghiệp đang bị gánh nặng các loại chi phí phát sinh do Covid-19 như trang bị cho công nhân làm việc 3 tại chỗ, trả thêm lương, chi phí xét nghiệm hàng tuần, trong khi các chi phí đầu vào và logistic tăng mạnh...
Phương Anh