Năm 2023 ngành bán lẻ đã được xem là năm có nhiều biến động đối với nền kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, ngành bán lẻ đã có nhiều thay đổi để thích ứng và tồn tại. Từ quản lý hàng tồn kho tự động, tối ưu hóa chính xác về giá cả và cá nhân hóa trải nghiệm cho khách hàng… đã trở nên nổi bật.
Vậy, năm 2024 ngành bán lẻ sẽ thích ứng thế nào khi mà dự báo khó khăn vẫn còn tiếp tục phía trước. Theo dự báo hãng tư vấn quản lý doanh nghiệp American Management Services, trước những biến động khó lường của nền kinh tế, các nhà bán lẻ cần đủ tỉnh táo để nhìn nhận các xu hướng trên thị trường, nhất là với người tiêu dùng. Vẫn là các xu hướng chính như như gia tăng áp dụng AI và cá nhân hóa trải nghiệm hay bán lẻ đa kênh, nhưng năm 2024, xu hướng bán lẻ đã có nhiều nét mới, trong đó điểm nhấn sẽ là trách nhiệm xã hội, gia tăng tính bền vững hay hiện đại hoá bán lẻ truyền thống... là những xu hướng chính thống trị trong năm tới.
Công nghệ tiếp tục được tăng cường trong các hoạt động bán lẻ
1. Thúc đẩy áp dụng nguyên tắc ESG và tính bền vững
Trong vài năm qua, khái niệm ESG (Môi trường, Xã hội và Quản trị) đã phát triển từ một từ thông dụng đơn thuần trở thành một yếu tố quan trọng trong việc định hình chiến lược kinh doanh trong thế giới bán lẻ.
Khi chủ nghĩa tiêu dùng có ý thức chiếm vị trí trung tâm, các nhà bán lẻ tập trung hơn bao giờ hết vào các sáng kiến ESG và các hoạt động bền vững của họ. Năm 2024 chứng kiến các nhà bán lẻ không chỉ kết hợp các vật liệu và phương pháp bền vững mà còn truyền đạt một cách minh bạch những nỗ lực của họ tới công chúng.
Nhu cầu của người tiêu dùng về tính minh bạch và thực hành có trách nhiệm với xã hội đang tăng mạnh hơn bao giờ hết. Những thương hiệu chủ động kết hợp các hoạt động bền vững và có đạo đức vào hoạt động của mình đang thu được lợi ích từ việc nâng cao danh tiếng thương hiệu, tăng lòng trung thành của khách hàng và cải thiện hiệu quả tài chính.
Ví dụ, ngành công nghiệp thời trang, một yếu tố góp phần đáng kể vào tình trạng suy thoái môi trường, đã chứng kiến sự gia tăng các thương hiệu cam kết tìm nguồn cung ứng và sản xuất bền vững. Những thương hiệu này không chỉ tuân thủ các quy định về môi trường - họ còn cố gắng vượt qua chúng, nhận thấy mối tương quan trực tiếp giữa các hoạt động bền vững và lợi nhuận. Hơn nữa, sự gia tăng các mô hình kinh tế tuần hoàn, trong đó các sản phẩm được thiết kế để tái sử dụng và tái chế, là minh chứng cho cam kết của ngành bán lẻ trong việc giảm chất thải và thúc đẩy tính bền vững là xu hướng tất yêu không thể đảo ngược.
Trong khi tầm quan trọng của quản trị cũng không thể được phóng đại. Bản thân các doanh nghiệp nhận ra rằng việc tuân thủ các nguyên tắc quản trị mạnh mẽ có thể giảm thiểu rủi ro, đảm bảo tuân thủ và tạo ra văn hóa trách nhiệm giải trình và tính liêm chính. Bước vào năm 2024, chúng ta kỳ vọng sẽ có nhiều nhà bán lẻ điều chỉnh hoạt động của họ theo các nguyên tắc ESG, được thúc đẩy bởi nhu cầu của người tiêu dùng và cam kết thực sự nhằm tạo ra sự khác biệt tích cực.
Người tiêu dùng ngày càng có ý thức với việc bảo vệ môi trường, trách nhiệm của các nhà bán lẻ là tiếp tục gia tăng tính bền vững trong hoạt động bán hàng của mình
2. Không gian bán lẻ trực tuyến và ngoại tuyến mờ nhạt
Sự phân chia giữa không gian bán lẻ trực tuyến và ngoại tuyến đã giảm dần trong những năm qua và năm 2024 hứa hẹn sự tích hợp hơn nữa của hai lĩnh vực này. Khi công nghệ thâm nhập vào môi trường truyền thống, trải nghiệm mua sắm truyền thống đang được xác định lại.
Phòng thử đồ thực tế tăng cường (AR), màn hình tương tác và rô-bốt trong cửa hàng không còn chỉ là khái niệm của tương lai nữa, chúng là thực tế của ngày nay, nâng cao trải nghiệm của khách hàng và giúp việc tương tác mua sắm trở nên dễ dàng và cá nhân hóa hơn.
Mặt khác, các nền tảng thương mại điện tử đang nhận ra tầm quan trọng của việc cung cấp trải nghiệm hữu hình cho khách hàng của họ. Các cửa hàng tạm thời, sự kiện trải nghiệm và sự hợp tác với các cửa hàng thực tế cho phép các thương hiệu trực tuyến đầu tiên thúc đẩy mối quan hệ trực tiếp với khách hàng và thu thập phản hồi ngay lập tức.
Khi các ranh giới tiếp tục mờ nhạt, mục tiêu cuối cùng của các nhà bán lẻ vào năm 2024 sẽ là tạo ra trải nghiệm đa kênh, liền mạch nhằm đáp ứng sở thích ngày càng phát triển của người mua sắm hiện đại.
3. Đổi mới và công nghệ hoá chuỗi cung ứng
Sau những gián đoạn toàn cầu, các nhà bán lẻ đã nhận ra rằng một chuỗi cung ứng mạnh mẽ không chỉ đơn thuần là hiệu quả mà còn là khả năng phục hồi. Năm 2024 sẽ chứng kiến các doanh nghiệp áp dụng các mô hình chuỗi cung ứng phi tập trung, minh bạch và dựa trên công nghệ hơn. Triển vọng hậu cần của bên thứ tư (4PL) đang nổi lên như những nhân tố quan trọng, đặc biệt đối với các thương hiệu đang tìm kiếm chiến lược tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng.
Trọng tâm là có các hệ thống thích ứng có thể ứng phó linh hoạt với những thách thức không lường trước được, từ tình trạng thiếu nguyên liệu đến những bất ổn về địa chính trị. Hơn nữa, với chi phí bất động sản tăng cao, việc tối ưu hóa hoạt động kho bãi trở nên tối quan trọng. Các công nghệ như AI, học máy (machine learning) và SAP (Ứng dụng và Sản phẩm Hệ thống) đang trở thành công cụ quan trọng để dự báo nhu cầu, hợp lý hóa việc quản lý hàng tồn kho và nâng cao khả năng hiển thị tổng thể của chuỗi cung ứng.
Các nhà bán lẻ ưu tiên đổi mới chuỗi cung ứng vào năm 2024 sẽ đảm bảo giao sản phẩm kịp thời và xây dựng niềm tin mạnh mẽ hơn với người tiêu dùng.
4. Nâng cao trải nghiệm khách hàng với AI và phân tích dữ liệu
Khi người tiêu dùng tiếp tục tìm kiếm trải nghiệm mua sắm phong phú và cá nhân hóa hơn, các nhà bán lẻ vào năm 2024 sẽ đầu tư mạnh vào các công cụ tương tác với khách hàng do AI điều khiển.
Từ các chatbot cung cấp phản hồi tức cho đến các truy vấn, thuật toán AI đưa ra đề xuất sản phẩm phù hợp, trọng tâm là nâng cao hành trình trải nghiệm của khách hàng tại mọi điểm tiếp xúc. Phân tích hành vi của khách hàng cũng đang trở thành nền tảng cho các chiến lược tiếp thị và tương tác hiệu quả.
Bằng cách thu thập và phân tích dữ liệu, các nhà bán lẻ có thể thu được những hiểu biết vô giá về sở thích, mô hình mua hàng và các lĩnh vực tiềm năng cần cải thiện. Cách tiếp cận dựa trên dữ liệu này cho phép các doanh nghiệp tinh chỉnh các dịch vụ của mình, phát triển các chiến dịch tiếp thị có mục tiêu và thúc đẩy lòng trung thành của khách hàng lớn hơn.
5. Hiện đại hóa bán lẻ truyền thống
Trong khi thương mại điện tử tiếp tục phát triển thì các cửa hàng thực tế vẫn chưa lỗi thời. Tuy nhiên, bối cảnh truyền thống vào năm 2024 sẽ khác biệt đáng kể so với trước đây.
Các nhà bán lẻ hiện đại đang hình dung lại không gian vật lý của họ để đáp ứng tư duy ngày càng phát triển của người tiêu dùng. Điều này bao gồm việc tích hợp các công nghệ như AR để mang lại trải nghiệm dùng thử trước khi mua, tạo màn hình cửa hàng mang tính tương tác và mang tính giáo dục, thậm chí thiết kế các cửa hàng có thể trở thành điểm tụ tập cộng đồng.
Ngoài ra, phân tích vị trí trở nên quan trọng khi các nhà bán lẻ nhắm đến việc định vị cửa hàng của họ ở những khu vực phù hợp với đặc tính thương hiệu và nhóm nhân khẩu học mục tiêu. Cửa hàng thực tế hiện đại không chỉ là nơi để mua hàng mà còn là trung tâm trải nghiệm, tạo cảm giác thích thú cho người mua sắm.
6. Chiến lược định giá, mua bán và sáp nhập
Việc phát triển một chiến lược định giá được cân nhắc kỹ lưỡng là rất quan trọng khi bối cảnh bán lẻ ngày càng cạnh tranh hơn. Định giá linh hoạt, trong đó giá thay đổi theo cung và cầu theo thời gian thực, đang thu hút được sự chú ý.
AI và học máy đang đóng vai trò then chốt trong việc giúp doanh nghiệp quyết định mức giá tối ưu bằng cách phân tích xu hướng thị trường, giá của đối thủ cạnh tranh và hành vi của người tiêu dùng.
Trong khi đó, hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) đang gia tăng khi lĩnh vực bán lẻ trải qua quá trình hợp nhất. Các công ty đang sáp nhập để kết hợp các thế mạnh và tạo ra thị phần lớn hơn hoặc mua lại những đối thủ thích hợp để đa dạng hóa dịch vụ và thâm nhập các phân khúc thị trường mới. Vào năm 2024, hoạt động M&A sẽ hướng tới việc mở rộng, phát triển năng lực và công nghệ mới, đồng thời nâng cao giá trị thương hiệu tổng thể.
Sự chuyển đổi của ngành bán lẻ là minh chứng cho khả năng thích ứng và sẵn sàng đón nhận sự thay đổi. Hướng đến năm 2024, những xu hướng này sẽ định hình cách các doanh nghiệp vận hành và người tiêu dùng mua sắm, đảm bảo rằng lĩnh vực bán lẻ vẫn sôi động, đổi mới và không ngừng phát triển.
7. Thương mại điện tử đề cao tương tác trải nghiệm
Thương mại điện tử vào năm 2024 không chỉ là mua bán trực tuyến mà còn là việc tạo ra những trải nghiệm ảo đáng nhớ. Sự gia tăng của phòng thử đồ ảo, hình ảnh trực quan hóa sản phẩm 3D tương tác và trợ lý phong cách do AI điều khiển đang làm mờ ranh giới giữa mua sắm trực tuyến và ngoại tuyến.
Ngoài ra, việc tích hợp thương mại xã hội, nơi người dùng có thể mua sắm trực tiếp thông qua các nền tảng truyền thông xã hội, đã định nghĩa lại việc mua sắm trực tuyến. Các thương hiệu hiện đang quản lý trải nghiệm ảo toàn diện, đảm bảo rằng khách hàng sẽ bị thu hút từ thời điểm họ đăng nhập cho đến giai đoạn sau mua hàng.
8. Cơ cấu tổ chức và tìm kiếm lực lượng lao động bán lẻ phù hợp
Sự phát triển nhanh chóng của ngành bán lẻ đòi hỏi lực lượng lao động có kỹ năng và khả năng thích ứng. Vào năm 2024, các nhà bán lẻ nhận thấy sự cần thiết của những nhân viên được đào tạo chéo để chuyển đổi liền mạch giữa các vai trò tại cửa hàng và nền tảng kỹ thuật số.
Khi công nghệ ngày càng được tích hợp nhiều hơn vào hoạt động bán lẻ, người ta chú trọng đào tạo nhân viên trong các lĩnh vực như AI, phân tích dữ liệu và tương tác với khách hàng kỹ thuật số. Hơn nữa, các nhà bán lẻ hiện đang ưu tiên một môi trường làm việc toàn diện nhằm khuyến khích sự đổi mới, hợp tác và học hỏi liên tục, đảm bảo họ luôn đi đầu trong quá trình chuyển đổi của ngành.
9. Chiến lược phân phối trong thời đại bán lẻ đa kênh
Ranh giới giữa các kênh bán lẻ khác nhau đã mờ đi và người tiêu dùng hiện đại thường tương tác với một thương hiệu qua nhiều điểm tiếp xúc trước khi mua hàng. Vào năm 2024, các nhà bán lẻ đang tập trung phát triển chiến lược phân phối toàn diện để đảm bảo tính nhất quán trên tất cả các kênh, cho dù là ghé thăm cửa hàng, mua hàng trực tuyến hay tương tác trên ứng dụng di động.
Các doanh nghiệp có thể tận dụng công nghệ như SAP để cung cấp khả năng theo dõi hàng tồn kho theo thời gian thực, hậu cần hợp lý và xây dựng thương hiệu nhất quán, tạo ra hành trình gắn kết của người tiêu dùng bất kể kênh mua sắm.
10. Điểm cân bằng giữa quy mô và chuyên môn hoá
Trong khi các nhà bán lẻ lớn và đại siêu thị mang đến sức hấp dẫn của hình thức mua sắm một cửa và sự đa dạng về sản phẩm, thì các nhà bán lẻ nhỏ lẻ đang tạo ra không gian riêng bằng cách cung cấp các sản phẩm chuyên biệt và trải nghiệm được tuyển chọn. Năm 2024, trọng tâm là cân bằng giữa quy mô và chuyên môn hóa.
Các nhà bán lẻ lớn đang giới thiệu các lĩnh vực khái niệm trong không gian rộng lớn của họ để phục vụ cho các thị trường ngách. Ngược lại, các nhà bán lẻ chuyên biệt tận dụng chuyên môn của mình để cung cấp các sản phẩm và dịch vụ độc đáo. Sự hợp tác cũng đang gia tăng, với các thương hiệu thích hợp tìm kiếm không gian trưng bày trong các cửa hàng lớn hơn hoặc các cơ sở lắp đặt tạm thời, mang đến cho người tiêu dùng những gì tốt nhất của cả hai thế giới.
Năm 2024 hứa hẹn những bước phát triển thú vị trong lĩnh vực bán lẻ. Các nhà bán lẻ có thể đảm bảo sự tăng trưởng bền vững và sự gắn kết lâu dài với người tiêu dùng bằng cách đón đầu những xu hướng này và liên tục thích ứng với một thị trường vốn nhiều thay đổi.
Minh Đức