Là 1 trong 12 dự án yếu kém của Bộ Công Thương, Dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam (Vinapaco) đã 3 lần tổ chức đấu giá nhưng không thành công.
Rao không người hỏi, bán chẳng ai mua
Báo cáo của Bộ Công Thương cho biết: Dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam đã được Chính phủ đồng ý về chủ trương cho ban đấu giá toàn bộ tài sản cố định và hàng hóa tồn kho của nhà máy.
 |
| 3 lần đấu giá thất bại, dự án nghìn tỷ bột giấy Phương Nam sẽ đi về đâu? |
Bộ Công Thương đã chỉ đạo Tổng công ty Giấy Việt Nam triển khai thực hiện bán đấu giá toàn bộ tài sản cố định và hàng hóa tồn kho của nhà máy vào tháng 7.2017 (gia hạn 2 lần trong tháng 8 và tháng 9.2017) nhưng không thành công do giá trị thẩm định của Dự án theo quy định hiện hành quá cao, và vướng mắc về việc chưa có cơ sở pháp lý trong việc điều chỉnh giá khởi điểm để tiếp tục triển khai bán đấu giá Dự án trong trường hợp bán đấu giá lần đầu đầu không thành công.
Rao không người hỏi, bán chẳng ai mua, thế nhưng việc trả nợ của Nhà máy Bột giấy Phương Nam lại chỉ có thể được thực hiện khi việc đấu giá, bán toàn bộ dự án hoàn thành. Tổng số nợ của dự án này tại thời điểm rao bán vào khoảng 2.700 tỷ đồng.
Trên thực tế, dự án Nhà máy Bột giấy Phương Nam đã không trả được nợ ngay từ kỳ đầu tiên và quỹ tích lũy trả nợ đã phải ứng cho dự án vay từ năm 2008 đến nay.
Tính đến cuối tháng 3/2017, Quỹ đã ứng cho Vinapaco vay để trả nợ khoản vay nước ngoài có bảo lãnh chính phủ vào khoảng hơn 75 triêu EUR, gồm cả tiền gốc, lãi và các khoản chi phí khác. Phía Tổng công ty Giấy đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính ứng vốn để được trả các khoản vay gốc, lãi cho tổ chức tín dụng. Căn cứ trên đề nghị này, đầu tháng 5/2018, Bộ Tài chính đã có văn bản đề nghị Thủ tướng xem xét cho phép cơ quan này được ứng trả thay các khoản nợ đến hạn.
Bộ Công Thương cũng cho rằng khả năng trả nợ và phương án trả nợ đối với các khoản vay của Bột giấy Phương Nam hiện cực kỳ khó khăn. Thêm nữa, việc trả nợ này cũng chỉ có thể thực hiện được khi việc bán đấu giá toàn bộ dự án này hoàn thành theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng.
Các bộ ngành nhìn nhận, nằm trong danh sách 12 dự án thua lỗ và nằm đắp chiếu 15 năm nay, Phương Nam cần phải bán đấu giá để trả các khoản nợ ngập đầu. Thế nhưng, trả nợ khó, việc bán mình để trả nợ cũng khó khăn không kém. Cụ thể Phương Nam đã tổ chức bán đấu giá 3 lần nhưng vẫn không có nhà đầu tư nào muốn mua... Chính vì thế, để thanh lý được dự án Nhà máy bột giấy Phương Nam, Bộ Công Thương đã đề nghị Chính phủ cho phép giảm giá khởi điểm 10% để tiếp tục tổ chức đấu giá.
Cụ thể, sau 3 lần tổ chức bán đấu giá dự này nhưng không thành công, Bộ Công Thương đề xuất Chính phủ cho phép giảm giá khởi điểm 10% để tiếp tục tổ chức đấu giá, số lần giảm tối đa không quá hai lần. Trường hợp sau hai lần giảm giá mà việc tổ chức bán đấu giá vẫn không thành công, Bộ Công Thương đề nghị cho phép Tổng công ty Giấy Việt Nam tổ chức định giá từng phần của dự án để tiếp tục tổ chức bán đấu giá dự án, báo cáo Chính phủ.
Hướng đi nào cho dự án nghìn tỷ?
Theo chuyên gia kinh tế Võ Đại Lược, để xử lý dứt điểm Nhà máy Bột giấy Phương Nam thì giá bán phải được thẩm định phù hợp với thị trường, thậm chí là "ưu đãi" để thu hút nhà đầu tư.
Nêu ra nguyên nhân Nhà máy Bột giấy Phương Nam khó bán, ông Lược cho rằng, mặc dù Nhà máy Bột giấy Phương Nam đang "đắp chiếu" nhưng hét giá cả ngàn tỉ đồng thì không nhà đầu tư nào dám bỏ vốn. Với dự án này, nhà nước phải chấp nhận chịu thiệt để kêu gọi đầu tư. Nhà nước cũng cần xác định số tiền thu hồi khi bán dự án không phải là tất cả, cái được lớn nhất là khi dự án có nhà đầu tư mua sẽ xử lý các tồn tại để đi vào hoạt động, doanh nghiệp có lãi thì ngân sách có thêm nguồn thu. “Không nên vì đầu tư lớn, bây giờ bán giá thấp mà trì hoãn", ông Lược cho biết.
Bình luận về câu chuyện Nhà máy bột giấy Phương Nam với tổng mức đầu tư là 1.487 tỷ đồng đắp chiếu gần 15 năm và đầu tư thêm 3.000 tỷ đồng để thanh lý, nhưng sau 3-4 lần đấu giá vẫn không có nhà đầu tư mua, theo ông Đặng Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Tài chính Doanh nghiệp (Bộ Tài chính), bán giá 1.000 tỷ đồng thì khó có nhà đầu tư mua vì dự án chưa hoạt động.
Đưa ra hướng xử lý Nhà máy Bột giấy Phương Nam, tại Phiên họp Ban chỉ đạo xử lý các tồn tại, yếu kém của một số dự án và doanh nghiệp chậm tiến độ, kém hiệu quả của ngành Công Thương tổ chức gần đây, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh, xử lý Nhà máy Bột giấy Phương Nam thận trọng, bảo đảm nguyên tắc tách ra khỏi Tổng Công ty Giấy để áp dụng đấu giá tài sản thanh lý và tồn kho.
Cũng tại phiên họp này, ông Nguyễn Việt Đức, Tổng giám đốc Tổng công ty Giấy Việt Nam cho biết, nếu dự án này bán thì quá “tuyệt vời”, còn không bán được thì ông Đức xin đề xuất định giá lại theo quan điểm khác, và đề xuất Chính phủ thành lập tổ công tác liên bộ để xem xét đánh giá, làm thế nào định giá để có nhà đầu tư quan tâm.
Một giải pháp khác mà ông Đức cho rằng Tổng công ty Giấy Việt Nam rất “ưa thích”, đó là cổ phần hóa chung Tổng công ty với dự án bột giấy Phương Nam. Ông Đức lý giải việc rằng Tổng Công ty Giấy nhận thấy tiềm năng có thể phát triển bột giấy Phương Nam thành nhà máy sản xuất bột giấy và giấy, và phương án này hoàn toàn có thể làm được.
Nguyên An