Theo số liệu từ Cục Xuất bản, In và Phát hành, Bộ thông tin và Truyền thông (Cục Xuất bản), toàn ngành xuất bản trên 33.000 đầu sách với 410 triệu bản sách, doanh thu ước tính 2.700 tỷ đồng (bằng 97% so với năm 2019).
Thông tin trên được đưa ra trong báo cáo tổng kết năm 2020 và phương hướng nhiệm vụ năm 2021 của Cục Xuất bản, In và Phát hành, Bộ thông tin và Truyền thông (Cục Xuất bản).
Theo đó, năm 2020 do tình hình dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, song nhờ việc áp dụng hình thức chuyển đổi từ trực tiếp sang trực tuyến nên vẫn duy trì được hoạt động phát hành sách, phát triển văn hoá đọc. Nhờ đó mà toàn ngành xuất bản trên 33.000 đầu sách với 410 triệu bản sách, doanh thu ước tính 2.700 tỷ đồng (bằng 97% so với năm 2019).
Việc phát hành và phát triển đọc sách được chuyển đổi sang mô hình trực tuyến nhằm phục vụ bạn đọc trong tình hình dịch Covid-19.
Hội sách Trực tuyến Quốc gia được thực hiện trên sàn book365.vn, đạt được kết quả bước đầu khả quan. 54 nhà xuất bản, đơn vị phát hành sách tham gia, giới thiệu khoảng 15.000 đầu sách; số lượng đơn đặt hàng là 11.000 đơn vận với trên 13.000 cuốn sách; gần 2 triệu lượt truy cập; doanh thu đạt trên 1 tỷ đồng.
Trong khuôn khổ hội sách, có 18 sự kiện tọa đàm, giao lưu và hơn 1.000 người tham dự. Khoảng 50% người mua sách tới từ vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Tỷ lệ sách lý luận chính trị, công trình nghiên cứu văn hóa chuyên sâu và sách hướng nghiệp, giáo trình dạy được tiêu thụ cao hơn so với các hội sách truyền thống.
Kết quả của hội sách cho thấy đây không chỉ là bước thích nghi với tình hình phức tạp của dịch bệnh, mà còn tạo dấu ấn khi sử dụng kênh giới thiệu, bán sách trực tuyến có công nghệ hiện đại, đưa sách với giá ưu đãi tới bạn đọc, nhất là bạn đọc vùng sâu, vùng xa.
Không chỉ thực hiện hội sách trực tuyến, các hoạt động triển lãm, trưng bày sách theo chủ đề lớn của đất nước cũng được triển khai với hình thức online. Ngoài triển lãm sách kỷ niệm 90 năm ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (tổ chức tại Thư viện Quốc gia), nhiều triển lãm được thực hiện qua mạng Internet như: Triển lãm sách kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, Triển lãm sách kỷ niệm 75 năm Quốc khánh…
Một điểm sáng của ngành sách năm qua là tổ chức thành công Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba. Giải thưởng do Cục Xuất bản phối hợp với Hội Xuất bản Việt Nam thực hiện. Hội đồng Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ ba đã thống nhất trao giải cho 27 cuốn sách, bộ sách, trong đó có 3 giải A, 10 giải B và 14 giải C.
Giải thưởng tạo tiếng vang khi tôn vinh những tác giả, dịch giả, người làm xuất bản, đồng thời giới thiệu tới công chúng những cuốn sách giá trị.
Dù có nhiều thành tựu, tuy nhiên, hạn chế của ngành Xuất bản, In và Phát hành chưa có bước phát triển mang tính đột phá. Quy mô, năng lực hoạt động của nhà xuất bản còn nhiều hạn chế; mô hình tổ chức chưa phù hợp. Chất lượng một số mảng sách chưa cao.
Sách văn hóa - xã hội - tôn giáo, sách văn học, nghệ thuật còn thiếu các công trình nghiên cứu, các tác phẩm có giá trị đỉnh cao. Sách khoa học kỹ thuật chưa đáp ứng tốt yêu cầu cao cung cấp tri thức mới, tiên tiến của khoa học kỹ thuật phục vụ cho yêu cầu phát triển đất nước thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động hội nhập quốc tế.
Lĩnh vực in phát triển với quy mô nhỏ, hiệu quả sản xuất kinh doanh thấp; năng lực công nghệ và năng lực quản trị còn hạn chế; nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu và tốc độ phát triển. Mạng lưới phát hành chưa phục vụ tốt vùng nông thôn, miền núi, chưa đến vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc. Ứng dụng công nghệ, phát triển xuất bản điện tử chậm, chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Vấn nạn in, phát hành lậu chậm được khắc phục,...
Chính vì thế, Cục Xuất bản, In và Phát hành cũng kiến nghị với Chính phủ Sửa Luật xuất bản năm 2012 để phù hợp với thực tiễn; Kiến nghị, đề xuất với Lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông đầu tư chuyển đổi số trong công tác quản lý nhà nước của Cục; Bổ sung nguồn nhân lực của Cục để đảm bảo công tác ứng dụng công nghệ thông tin và đảm bảo điều kiện làm việc.
Gia Bảo (T/H)